Álemdik jańarý belgisiniń bári osy kúnnen bastalady. Eski tanymda aqpan týa út túsedi deıtin. Sodan keıin baryp qut túsetini aıtylatyn. Út degenińiz qystyń sońǵy aıynyń ortan belinen bylaı terezeden túsetin kún sáýlesinde júzetin tozań tárizdi ushqyn. Táńiriniń kókten túsirgen osyndaı ymdaýynan keıin keletin ataýly kún – analar merekesi. Basqa ataýly kún joq. Sodan keıin baryp 13-nen 14-ne qaraǵan kúni eskishe naýryz týyp, amal kiredi. Áıeldiń tóbesi kórinbeı álemde meıirim men shýaq ta joq degen sóz. Sondyqtan dál osy kúnniń tarıhyn tergep, jónin basqa jaqtan izdeýdiń ózi aqylǵa syıa qoımasa kerek.
Áıel-analarǵa qatysty ańyz áńgimeler kóp el aýzynda. Olardyń qaı-qaısy bolsyn halyqtardyń myńjyldyq ómir tájirıbesinen týyndaǵan ólmes muralary. Sondaı uly ańyzdardyń bir parasy bizdiń qazaq analary men qyzdaryna baılanysty órbıdi. Áridegi uly analarymyzdyń kemeńgerligi men erligin aıtpaǵanda, beridegi qazaq qyzdarynyń erliginiń ózi nege turady?!
«Erliktiń qos qanaty dep bilemin, Aıaýly Álııa men Mánshúgimdi» degen ándi bala kúnimizden jattap óstik. Urys dalasyna ózderi suranyp attanǵan ekeýi de oqýdy endi bitirgen 16-17-degi qyz. Mánshúk tipten jas, ákesi Ahmet – Alashordashy, ult azattyǵy jolynda ter tókken qaıratker. Jap-jas, bala Mánshúk ákesine naqaqtan jabylǵan «halyq jaýy» degen jalany aqtap alý úshin soǵysqa attanǵan. Jazyqsyz atylyp ketken atasynyń kinásiz ekenin bile tura mundaı erlikke qazaq qyzy urpaǵynyń júzi jarqyn bolsyn dep barǵan. Zamany solaı bolǵanda, basqa amaly da joq edi. О́zimen qatar, ózinen keıingi urpaqty aqtaý maqsatynda maıdanǵa attanǵan qazaq qyzy osylaı erteńin oılap týǵan. Odan beride 1986 jylǵy qazaq qyzdarynyń qaısarlyǵy men erjúrek isteri halyq jadynda jyl ótken saıyn jańǵyryp, ýaqytpen birge jasaı bereri sózsiz. Ol erlik pen qaısarlyqtyń oty kúni búginge sóngen joq, sónbesi de anyq. Sonaý saq, túrki dáýirinen, Qazaq handyǵy ýaqytynan búginge jalǵasqan batyrlyq pen erjúrektiktiń negizinde tek pen tamyr tur desek, sonyń bárin saqtap, urpaq boıyna darytqan analarymyzdyń asyl qasıeti emeı ne? «Alyp anadan, at bıeden týady» deıdi qazaq.
Qazaq qyzy, qazaq áıeli aıaly jar, otbasynda otanasyndaı qasterli ana, túzde eliniń qorǵany erjúrektiń ózi. Analar týraly ańyzdyń bir sheti osyndaı oıǵa jetelegende, eske birden ataqty Baıǵozy bahadúrdiń qyzy, Aqjoltaı Aǵybaı batyrdyń sheshesi Qoısana anamyz túser edi. Kóp aıtylyp, kóp jazylǵan, kókeıden óshpeıtin áńgime. Qoısana anamyzdyń Aǵybaıǵa júkti kezi eken. Jaýgershilik zamany, alashapqyn arasynda erkek ataýly elde joq, áıel, bala-shaǵa kóship kele jatady. Tutqıyldan alty qaraqshy beıbit kóshke tıip kelip beredi. Sonda jalǵyz Qoısana anamyz urys qylyp, baqanmen altaýyn uryp túsiredi. Jaý birin-biri súıep, áıeldiń aıaǵy aýyryn bilgen soń: «qoıaıyq, bul áıeldiń kúshi emes, ishindegi arystannyń kúshi ǵoı», dep júrip ketipti desedi.
Sonaý zamandardan ańyz bolyp kóshken qazaq áıeliniń boıyndaǵy osy erlik pen qaısarlyq áli óshpegenin kóremiz. Ol óshkindep álsirese búginde qazaq ulty da bolmaýshy edi. Táńiri jaratqan ultty saqtaýshy, urpaqty jalǵastyrýshy analar merekesi qutty bolsyn!
