Búgingi tańda BAQ pen áleýmettik jelilerde qabyldanatyn zań jobasynyń birqatar normalary belsendi talqylanýda, alaıda jarııalanymdarda kórsetilgen aqparat tolyq emes ekenin atap ótemiz.
QR Parlamenti Májilisi bala quqyqtaryn qorǵaý máseleleri jónindegi zań jobasyn maquldaǵan ekinshi oqylymda Qazaqstanda sheteldik onlaın-platformalardyń fılıaldaryn mindetti tirkeý boıynsha norma joq.
Jarııalanymdarda kóterilgen norma 2021 jylǵy 15 qyrkúıekte zań jobasynyń birinshi oqylymynda qaralǵan zań jobasynyń bastapqy nusqasynda qarastyrylǵan. Sonymen qatar, jalpy otyrys barysynda atalǵan zań jobasy boıynsha, onyń ishinde joǵaryda atalǵan normany qaıta qaraý boıynsha eskertýler berildi.
Osylaısha, zań jobasynyń jumys toptarynyń otyrysy aıasynda birqatar normalar qaıta qaraldy. Tıisinshe fılıaldar nemese ókildikter ashý jónindegi norma qaıta óńdeldi jáne BAQ salasyndaǵy ýákiletti organmen ózara is-qımyl jónindegi ýákildiń óziniń zańdy ókilin taǵaıyndaýǵa jáne tek sheteldik áleýmettik jelilerdiń jáne messendjerlerdiń bir aı ishinde olarǵa qol jetkizý Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyndaǵy júz myńnan astam paıdalanýshyny quraıtyn mindettermen aýystyryldy.
Zııandy kontentti joıýdyń ýaqyt aralyǵyn belgileıtin normany engizý, ádette, mundaı faktilerdi qol jetimsiz anyqtaý múmkin emes jabyq toptar men qaýymdastyqtarda qýdalaý oryn alatyndyǵymen anyqtalady. Áleýmettik jelilerde tanymal bolǵan sýısıdtik toptar týraly barlyǵy biledi, onda monıtorıng jasóspirimderge qatysty sýısıdtik sıpattaǵy kóptegen materıaldardy anyqtady.
Mınıstrliktiń áleýmettik jelilerden zańsyz materıaldardy alyp tastaýyna birneshe aı ýaqyt ketti. Monıtorıng qazir jasóspirimderge baǵyttalǵan áleýmettik jelilerdegi jańa toptardy tirkeýde.
Budan basqa, búgingi kúni ýákiletti organnyń nusqamalary áleýmettik jelilermen uzaq ýaqyt qaralady, tıisinshe aqparatty joıýdyń ózektiligi joǵalady jáne balalarǵa zııan keltiredi.
Shyn máninde, olardyń áreketteri kıberbýllıng biliktiligine túsetin jaǵdaılardy qospaǵanda, bul túzetýler qarapaıym paıdalanýshylarǵa teris áser etpeıdi.
Tutastaı alǵanda, túzetýlerdi ázirleý kezinde halyqaralyq tájirıbe egjeı-tegjeıli zerdelendi, onyń qorytyndysy boıynsha álemdik qoǵamdastyq osy salany zańnamalyq retteýge áreket jasap jatqany anyqtaldy. Mysaly, Eýropanyń keıbir elderinde jergilikti zańnamanyń ereksheligin eskere otyryp, ınternet-keńistikti quqyqtyq retteý boıynsha normalar qabyldandy.
Sondaı-aq, Eýropa, Azııa, Ońtústik jáne Soltústik Amerıka elderinde ınternet-keńistikti, onyń ishinde áleýmettik jeliler men messendjerlerdi zańnamalyq retteý boıynsha jumys júrgizilýde. Tıisinshe, álemdik qaýymdastyq máseleniń mańyzdylyǵyn túsinip, tıisti jumys júrgizýde.
Mınıstrlik sońǵy jyldary halyqaralyq áleýmettik jelilerdiń ıelerimen belsendi yntymaqtastyq ornatýda, áleýmettik jeliler kompanııasynyń ókilderi - «VKontakte», «Odnoklassnıkı», «Mail.ru», «Livejournal», «Facebook», «Instagram», «Tik tok», «linkendin», «Telegram» messendjerimen kelissózder júrgizildi, olar bul bastamany oń qabyldady jáne osy normalardyń oryndalýyna kelisim bildirdi.
Qazirgi ýaqytta sheteldik áleýmettik jeliler zańdy ókildi anyqtaý jáne taǵaıyndaý boıynsha jumys júrgizýde.
Internet - kompanııalardyń ókilderi jalpy alǵanda halyqaralyq quqyq pen Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasynyń talaptaryn buzatyn quqyqqa qarsy kontentti joıý máselelerindegi yntymaqtastyq týraly usynystardy túsinistikpen qabyldaıdy.
Sonymen qatar, Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda senzýraǵa tyıym salynǵanyn atap ótemiz. Tıisinshe, usynylyp otyrǵan normalar halyqaralyq quqyq normalaryna jáne QR zańnamasynyń qoldanystaǵy normalaryna qaıshy kelmeıdi.
О́z kezeginde, Mınıstrlikke zań jobasynyń novellalaryna sáıkes áleýmettik jeliler men messendjerlerdiń erkin qyzmetine kedergi keltiretin jáne pikir bildirý bostandyǵyn shekteıtin quzyret berilmeıdi.
