Keıingi 5 jylda Nur-Sultan qalasynda týberkýlezben aýyrý 30,1%-ǵa tómendedi. Bul kórsetkishtiń jaqsarýyna aýrýdyń aldyn alý sharalary áser etip jatyr. Qalalyq qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasy basshysynyń orynbasary Álııa Rústemovanyń aıtýynsha, qazir turǵyndarǵa profılaktıkalyq flıýorografııalyq tekserý júrgizý úshin medısınalyq-sanıtarlyq alǵashqy kómek (MSAK) uıymdarynda 16 stasıonarlyq jáne 5 jyljymaly flıýorografııalyq apparat jumys isteıdi. 2022 jyly taǵy da osyndaı 3 apparat satyp alý josparlanyp otyr.
«Týberkýlezdi dıagnostıkalaýdy gendik-molekýlalyq ádisterdiń kómegimen tekserý úshin Nur-Sultan qalasynda 4 apparat bar: úsheýi – MSAK uıymynda (4, 5, 7-emhana) jáne bireýi – qalalyq ftızıopýlmonologııa ortalyǵynda. Atalǵan zertteý 2-3 saǵat ishinde qozdyrǵyshtyń bar-joǵyn anyqtap qana qoımaı, dárilik sezimtaldyqtyń bar-joǵyn anyqtaýǵa, ıaǵnı emdeýdiń tıimdi shemasyn taǵaıyndaýǵa múmkindik beredi», dedi Á.Rústemova.
Elordada týberkýlezden emdelip jatqan naýqastarǵa únemi áleýmettik qoldaý kórsetiledi. Buryn azyq-túlik sebetteri men jol júrý kartalary beriletin, al 2019 jyldan bastap 10 AEK mólsherinde aı saıynǵy aqshalaı tólem túrinde kómek kórsetiledi.
«Qaýpi joǵary» toptarda týberkýlezdi anyqtaý boıynsha áriptes retinde úkimettik emes uıymdardy tartý mańyzdy. Bul vedomstvoaralyq jáne sektoraralyq ózara is-qımyldy kúsheıtýge múmkindik beredi. 2022 jyldan bastap elordalyq máslıhat áleýmettik tapsyrys aıasynda týberkýlezdiń aldyn alý boıynsha jumysqa ÚEU tartýdy qoldady.
Jaqynda ótken «Týberkýlezben kúreske ınvestısııa salyńyz. О́mirdi qutqar» atty aılyqty qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasy vedomstvoaralyq ózara is-qımyl aıasynda qala ákimdiginiń qoldaýymen ózine qarasty uıymdarmen, barlyq seriktesimen birlesip uıymdastyrdy. Bul aılyq turǵyndardyń profılaktıkalyq tekserýlerden ýaqtyly ótýdiń mańyzy jóninde habardar bolýyna, árbir azamattyń densaýlyǵyn saqtaý jáne nyǵaıtý úshin jaýapkershiligin arttyrýǵa múmkindik beredi.
«Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti jyl saıyn qalalyq densaýlyq saqtaý basqarmasymen, qalalyq ftızıopýlmonologııa ortalyǵymen, bilim basqarmasymen jáne aýdandyq ákimdiktermen birlesip is-sharalar, aksııalar ótkizedi. Departamenttiń áleýmettik paraqshalarynda týberkýlezdiń aldyn alý boıynsha maqalalar, jadynamalar jarııalanady. Medısınalyq uıymdarda semınar-trenıngter ótkiziledi. Aılyq aıasynda qala mektepterinde, joǵary jáne orta oqý oryndarynda qazaq jáne orys tilderinde ashyq sabaqtar, týberkýlezdiń aldyn alý taqyrybynda synyp saǵattary ótkizilýde. Oıyn-saýyq ortalyqtarynda habarlama arqyly dárister ótkiziledi», dedi qalalyq sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti basshysynyń orynbasary Janna Pirálıeva.
Ol durys tamaqtanbaý aǵzany álsiretetinin atap ótti. Ishimdikke jáne esirtkige táýeldi, sondaı-aq týberkýlezben aýyratyn adamdarmen tyǵyz baılanysta bolǵandar aýrý juqtyrý qaýpine jaqyn bolady. Deneniń álsireýinen bolatyn ótkir jáne sozylmaly aýrýlar aǵzanyń kúresýin tómendetedi. Bul týberkýlezdiń paıda bolýyna nemese órshýine jáne onyń aýyr aǵymyna ákelýi múmkin.
«Eresekter men jasóspirimder úshin erte dıagnoz qoıý joly – flıýorografııalyq tekserý. Týberkýlezdiń aldyn alý júıesindegi flıýorografııa aýrýdyń erte kezeńinde jyldam emdelip, saýyǵyp shyǵýyna múmkindik beredi. Sondaı-aq balalar arasynda týberkýlezdiń aldyn alýdyń tıimdi joly – BSJ ekpesi men 6-7 jastaǵy revaksınalaý. Sondyqtan ata-analardy balasyna týberkýlezge qarsy ekpeni ýaqtyly qabyldaýǵa shaqyramyn. Sebebi ár balanyń densaýlyǵy óz qolymyzda», dedi J.Pirálıeva.
