Qazirgi tańda qańtar oqıǵalaryn arnaıy prokýrorlardyń basshylyǵy qurǵan vedomstvoaralyq jedel-tergeý toptary tergep jatyr. Bul jóninde Prezıdenttiń ózi arnaıy tapsyrma bergen bolatyn. Búginde atalǵan toptardyń óndirisinde 262 qylmystyq is qaralyp jatsa, onyń 44-i terrorızm, 47-si jappaı tártipsizdik boıynsha tergelýde.
E.Qılymjanovtyń málimdeýinshe, jappaı tártipsizdikterdi uıymdastyryp, qatysqany úshin kúdikti dep tanylǵan 547 adamnyń qazir 269-y qamaýǵa alynǵan. Al el kóleminde tergelip jatqan 3 702 qylmystyq istiń basym bóligi urlyq, tonaý jáne qarý-jaraq urlyǵyna qatysty bolyp otyr.
«Memleket basshysynyń aýyrlatatyn mán-jaılar bolmaǵan kezde jazany jeńildetý jónindegi tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda prokýrorlar bas bostandyǵynan aıyrýmen baılanysty emes jazalardy taǵaıyndaýda. Búgingi kúni kinásin moıyndap, zalaldy ótegen 135 azamattyń bas bostandyǵy shektelip, qoǵamdyq jumystarǵa tartyldy», deıdi E.Qılymjanov. Sondaı-aq qarý urlaý jáne saqtaýǵa baılanysty aýyr qylmys jasap, zalaldy ótemegen 17 sottalýshy bas bostandyǵynan aıyrýdyń naqty merzimin arqalaǵan.
Resmı málimdemesinde Bas prokýratýra ókili eger azamattar zańsyz saqtalǵan qarýdy, oq-dárilerdi jáne jarylǵysh zattardy óz erkimen tapsyrsa, qylmystyq jaýapkershilikten bosatylatynyn da eskertip ótti. Alaıda mundaı azamattardyń is-áreketterinde qylmys quramy bolmaýy kerek jáne quqyq qorǵaý organdary anyqtaǵan jaǵdaılar erikti túrde tapsyrylǵan bolyp sanalmaıdy.
Qańtar qyrǵyny kezinde Almaty qalasynda, Almaty, Jambyl jáne Qyzylorda oblystarynda qoǵamdyq tártipti saqtap, qyzmettik boryshyn oryndaý kezinde 19 qyzmettegi jáne bolashaq ofıserlerdiń erlikpen qaza bolǵany barshaǵa belgili. Solardyń biri – Almaty qalasy ákimdiginiń ǵımaratyn kúzetýge qatysqan podpolkovnık S.Qaıyrov. Quqyq qorǵaýshynyń ólimi qańtar oqıǵasy kezinde asqan qatygezdigimen este qalǵan edi. Podpolkovnıktiń denesi ǵımarattyń tóbesinen tabylǵan. Tergeý kezinde qylmyskerlerdiń ony zorlyq-zombylyqpen óltirgennen keıin izderin jasyrý úshin denesin órtep jibergeni anyqtalǵan. Qyryqqa da tolmaǵan ofıserdiń artynda qara jamylǵan otbasy men kámeletke tolmaǵan eki balasy qaldy.
«Qylmyskerler Almaly aýdandyq polısııa basqarmasy men «Kók Tóbe» telemunarasyn basyp almaq bolǵan kezde strategııalyq obektilerdi qorǵaǵan qyzmetkerler – Qambetov, Asylhanov jáne Almasov oqtan qaza tapty. Al Taldyqorǵan qalasy alańynda qoǵamdyq tártipti qamtamasyz etip turǵan Ulttyq ulannyń 5514 áskerı bóliminiń áskerı qyzmetshisi Amanovqa 10 qylmysker shabýyl jasaǵan. Qatygezdikpen jasalǵan aýyr soqqynyń saldarynan 18 jastaǵy qarýsyz jaýynger jedel járdem avtokóliginde esin jımastan qaza boldy», dedi E.Qılymjanov. Ol sondaı-aq «Qasiretti qańtarda» qaza bolǵandardyń barlyq faktileri boıynsha tergeý muqııat júrgizilip jatqanyn, tergeý nátıjeleri naqty anyqtalǵannan keıin jarııalanatynyn aıtty.
Sonymen qatar arnaıy prokýrorlar kúshtik qurylymdardyń jekelegen basshylaryna qatysty tergeýdi jalǵastyrýda. Búginde qańtar oqıǵalary kezinde qyzmettik boryshtaryn oryndamaǵan polısııa departamentiniń eki jáne ulttyq qaýipsizdik komıteti departamentiniń úsh basshysy kúdikti retinde ustalǵan. Jalpy, qyzmet babyndaǵy áreketsizdik boıynsha 9 qylmystyq is qozǵalǵan.
Bas prokýratýra ókiliniń málimdeýinshe, bıyl 1-2 sáýirde Jambyl oblysy polısııa departamenti bastyǵynyń burynǵy orynbasary men Almaty áýejaıyndaǵy Jelilik polısııa bóliminiń basshysy ustalyp, ýaqytsha ustaý ızolıatoryna qamalǵan. «Basqalarǵa qatysty qazir dáleldemelerdi jınaý jáne taldaý júrgizilýde», dedi ol.
Arnaıy prokýrorlardyń qoǵamdyq rezonans týdyrǵan 10 jaǵdaıdy tergep jatqanyn jetkizgen E.Qılymjanov: «Bul ister boıynsha 9 laýazymdy adam ustaldy. Onyń 8-i Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń qyzmetkeri bolsa, bireýi – tártip saqshysy», dep málimdedi.
Sondaı-aq E.Qılymjanov áleýmettik jelilerde «qamaýda otyrǵandardy qınap jatyr», «tergeýdiń ruqsat etilmegen ádisterin qoldaný áli de jalǵasýda» degen maǵynadaǵy jarııalanymdardyń tolastamaǵanyn aıta kelip, «eshqandaı zorlyq-zombylyqtyń qoldanylmaıtyndyǵyn» habarlady.
«Bul rette biz buryn qoldanylǵan bultartpaý sharalaryn jeńildetý jónindegi jumysty jalǵastyrýdamyz. Prokýrorlar ustalǵan jáne kúdikti adamdardyń týystarymen kezdesýler ótkizedi, olardyń dálelderin muqııat tekseredi jáne osyny eskere otyryp, bultartpaý sharalaryn ózgertý týraly sheshimder qabyldaıdy. Jeke basyn, densaýlyq jaǵdaıyn jáne basqa da jaǵdaılardy eskere otyryp, 275 adamǵa qamaýda ustaý bultartpaý sharasy eshqaıda ketpeý týraly qolhatqa, kepilge, úı qamaqqa alýǵa jáne jeke kepilgerlikke aýystyryldy. Búginde barlyq qylmystyq ister boıynsha 733 adam qamaýda otyr. Sanıtarlyq norma, tamaqtaný, dári-dármektermen qamtamasyz etý tıisti deńgeıde qamtamasyz etilgen», dedi ol.
Sóz sońynda Bas prokýratýra ókili áleýmettik jelilerde áli kúnge deıin jalǵan aqparat taratýdyń azaımaı otyrǵanyn aıtyp, resmı derekkózderge ǵana senýdi jáne jalǵan málimetterdi taratpaýǵa shaqyrdy. Onyń málimdeýinshe, jalǵan aqparat taratýǵa qatysty qazir 11 qylmystyq is tergelýde.
Al Tergeý departamentiniń basshysy S.Ádilov qańtar oqıǵalaryna qatysty ishki ister organdarynyń negizgi mindetteriniń biri – urlanǵan qarýlardy izdeý ekenin atap ótti. Júrgizilgen jedel-izdestirý is-sharalarynyń nátıjesinde qylmyskerlerden 1 386 qarý-jaraq alynǵan bolsa, onyń 154-i avtomat, 419-y tapansha, 166-sy – jaraqattaıtyn qarý, 70-si – arnaıy myltyq, 30-y – granatomet. Budan bólek 22 479 oq-dári tárkilenip alynǵan.
«Qylmyskerler zańsyz aınalymǵa túsken qarýdy kez kelgen sátte beıbit halyqqa qarsy paıdalana alady. Osyǵan oraı IIM qarýdy óz erkimen tapsyrý jáne kúdiktiler, atys jáne sýyq qarýdy zańsyz saqtaý, satýǵa qatysty qandaı da bir aqparatty usyný qajettiligi týraly túsindirý jumystaryn jalǵastyryp keledi», deıdi mınıstrlik qyzmetkeri. S.Ádilovtiń habarlaýynsha, 120 qarýdy óz erkimen tapsyrǵan azamattardyń eshbiri jaýapkershilikke tartylmaǵan.
IIM-niń málimetine qaraǵanda, qazirgi ýaqytta ishki ister organdary tergeýshileriniń óndirisinde 2 961 qylmystyq is bar. Bul ister boıynsha qańtar oqıǵalary kezinde aýyr jáne asa aýyr qylmys jasaǵan 176 kúdikti kúzetpen ustalǵan. Al buryn kúzetpen ustalǵan 245 adam jasalǵan qylmystyń aýyrlyǵyn jáne jeke basynyń minezdemesin eskere otyryp, qamaýdan bosatylǵan.
Qylmystyq ister boıynsha 1 700 jeke jáne zańdy tulǵa jábirlenýshi retinde tanylsa, 13 myńnan astam azamattan kýá jáne jábirlenýshi retinde jaýap alynyp, 2 400-den astam saraptama taǵaıyndalǵan.
«Polısııa organdarynyń jumysy eń aldymen, zardap shekken azamattarǵa, bıznes ókilderine járdem kórsetýge jáne keltirilgen zalaldyń ornyn toltyrý boıynsha sharalarǵa baǵyttalǵanyn erekshe atap ótkim keledi. Osy maqsatta azamattardyń jáne kásipkerlik nysandardan urlanǵan múlikti tabý jáne alý boıynsha jumystar qarqyndy júrgizilýde», degen IIM ókili polısııa qyzmetkerleriniń qańtar qyrǵyny kezinde qoldy bolǵan 338 mln teńgeniń múlkin anyqtaǵanyn da habarlady. Onyń ishinde 12 kólik, 319 turmystyq tehnıka, 189 zergerlik buıym, 286 uıaly telefon, 546 kıim-keshek pen 16 mln teńge qarjy da bar.
«Tergeý nátıjeleri boıynsha sotqa 323 adam qatysyp, 209 qylmystyq is sotqa joldandy. Sottalǵandar sany – 152. Onyń ishinde 133 adamnyń bas bostandyǵy shektelse, 17-si bas bostandyǵynan
aıyryldy», dedi S.Ádilov.
