Jaqynda Reseıdiń soltústik astanasyndaǵy Marııa teatrynyń jańa sahnasynda «Astana Opera» memlekettik opera jáne balet teatrynyń «Attıla» jáne «Birjan-Sara» qoıylymdary, al eski sahnasynda Gala balet ótken bolatyn. Neva jaǵalaýynyń áserli boıaýy eskirmeıtin estelikke tústi. Reseı basylymdary bul jaıynda jarysa jańalyqtar jarııalap, shýaqty lebizge toldy. Esepke júginsek, munda 44 maqala jáne 18 teledıdar sıýjeti jaryq kórgen eken. «Vedomostı», «Itar-Tass», «Severnaıa zvezda», «Chas pık», «Kýltýrnaıa stolısa», «Peterbýrgskıı teatral», «Lıteratýrnaıa gazeta» jáne «Opera nıýs», «Mýzykalnyı Klondaık», «Mýzykalnyı jýrnal» sııaqty kóptegen orystyń ozyq basylymdary qazaq-orys mádenı baılanystary jaıynda jalyqpaı jazdy.
Mysaly, «Attıla» operasy týraly «Rossııskaıa gazeta»: «Peterbýrgtik tis qaqqan kánigi kórermendi solıst retinde ózderiniń vokaldyq deńgeılerin kórsete alǵan úsh ıtalıandyq (Attıla rólindegi Roberto Talıavını, Esıony oınaǵan Klaýdıa Sgýra jáne Forestony beınelegen Lýchano Ganchı) jáne aralaryndaǵy jalǵyz qazaq qyzy, Odabella partııasyn oryndaǵan Jupar Ǵabdýllına ǵana emes, sonymen qatar mundaǵy hor men orkestr de moıyndata aldy. Hor daýysynyń naqtylyǵy, dınamızmi, ashyqtyǵy men teńgerimdiligi, partıtýranyń ereksheligin dál eskerýi kim-kimdi de beıjaı qaldyrmaıdy. Solısterdiń únin tunshyqtyrmaı, kerisinshe qosymsha qoldap, qýattandyra túsýimen kózge túsken orkestr jınaqylyǵymen, naqtylyǵymen, sazdylyǵymen qaıran qaldyrdy. Aldymyzda – bıikterdi maqsat etken naǵyz passıonarıler turǵany aıdan anyq», – dep jazdy «RG» basylymy (09.03.2014). Mýzyka synshysy Aleksandr Matýsevıch: «Spektakldiń mýzykalyq sheshimi kórnekiligimen asyp túspese, eshkimnen osal soqpasyn baıqatty. Astanada Odabella sııaqty ánshilerdiń bolýy, qazaqstandyq jańa teatrdyń bolashaǵy jarqyn ekendigine senimdilikti nyǵaıtady» dep ún qosty «Mýzykalnaıa jızn» basylymynda (№3, 21.04.2014).
Ishine 2 myńnan astam adamdy emin-erkin syıǵyzatyn Marııa teatrynyń kórermen zaly baletqumar qaýymǵa lyq toldy. Balet synshysy, ónertaný ǵylymynyń kandıdaty A.Iа.Vaganova atyndaǵy orys baleti Akademııasynyń jáne N.A.Rımskıı-Korsakov atyndaǵy Sankt-Peterbýrg konservatorııasy horeografııa kafedrasynyń dosenti Olga Rozanova shara sońynda «Mýzykalnyı jýrnal» tilshisine bergen suhbatynda óz pikirin ashyq bildirdi: «Áıgerim Beketaeva qol plastıkasy men mýzykany júrekpen sezine bilýdiń ǵajap úlgisin pash etti... Al hordyń qatysýymen oryndalǵan «Qypshaq bıi» – keremet, eshbir kóshirmesiz, erekshe kórinis. Birneshe juptyń oryndaýyndaǵy «Don Kıhottan» Pa-de-de jaqsy oılastyrylǵan, olar tehnıkasymen de, ózindik mánerimen de erekshelenip turdy. «Gopak» trýppanyń óte daryndy, keremet solıstermen jáne kordebaletpen jasaqtalǵanyn kórsetti».
«Sankt-Peterbýrgskıe vedomostı» úsh qoıylym jaıly aýqymdy maqala jarııalady. «Birjan-Sara» jaıynda basylym «Dekorasııasyn Vıacheslav Okýnev ázirlegen Muqan Tólebaevtyń «Birjan-Sara» ulttyq operasy joǵary qoıylymdyq stıl úshin óte joǵary deńgeıdegi tartý bolyp sanalady. Onyń tusaýkeseri 1946 jyly 7 qarashada Abaı atyndaǵy opera jáne balet teatrynda sátti ótken edi, sodan beri úsh ret redaksııalandy. Operanyń áserli sıýjeti halyq aqyndarynyń aıtysynan bastalyp, mahabbat jyryna ulasady. Alaıda sol ǵalamat ǵashyqtyq qoǵamnyń jadaǵaı jat synyna ushyrap, qara nıetti Janbotanyń toıyna, Birjan qarsylyǵyna qaramastan essiz ǵashyq Altynaıdyń qyzǵanyshtan kek alýyna ákep soǵady. Sońynda qaza tapqan Birjan (Ahmet Aǵadı) tiriledi de Saramen (Nurjamal Úsenbaeva) qaıta qaýyshady. Jalpyhalyqtyq mahabbattyń máńgilik belgisi retinde aq kıimmen alǵa ozady. Rejısser Iýrıı Aleksandrov sońǵy túıindi tragedııadan alshaqtatyp, óte jaǵymdy rýhta aıaqtaýdy jón sanady. Birjannyń anasyn ǵajap oınaǵan erekshe kontralto ıesi Dına Hamzınanyń joqtaýy shynaıy sezimmen oryndalyp, ón boıyńdy ezip áketedi» dep aıryqsha atap ótti («SPb vedomostı», № 052 24.03.2014).
Aqparat agenttikteri «Astana Operanyń» gastroldik saparyn qorytyndylaı kele joǵary baǵalady. Qos teatrdyń basshylary arasyndaǵy mádenı almasýdy odan ári damytý jónindegi eki jaqty kelisim jaıynda erekshe jazyp jatty. Bul týraly Marııa teatry men «Astana Opera» teatrynyń yntymaqtastyq jónindegi memorandýmynda kórsetilgen edi. Qujatty ujym basshylary Valerıı Gergıev pen Tólegen Muhamedjanov qol qoıýmen bekitti. Munda teatr ujymdarymen jáne jeke ánshilermen ózara tájirıbe almasý sharasynyń júzege asatyny bólek tarmaqpen jazylǵan. Is júzinde bul úrdis áldeqashan bastalyp ta ketti dese bolǵandaı.
Osylaısha «Birjan-Sara» ulttyq operasyndaǵy Birjan men Sara partııasyn Marııa teatrynyń solısi, Reseıdiń eńbek sińirgen ártisi Ahmet Aǵadı men Qazaqstannyń jáne Tatarstannyń halyq ártisi Nurjamal Úsenbaeva tamasha jetistikpen oryndady. Al «Attıla» spektakline orys mýzykasynyń maıtalmany Valerıı Gergıev dırıjerlik etti. Jas «Astana Opera» teatrynyń operalyq jáne balettik trýppasy V.Gergıev shaqyrtýymen Reseı jerinde alǵash ret óner kórsetip, jergilikti kórermennen laıyqty baǵasyn aldy. Taǵy bir jańalyq, Valerıı Gergıev basshylyq etetin Marııa teatry bıyl qazanda Astanaǵa gastroldik saparmen baryp, Rıhard Vagnerdiń ataqty tetralogııasy - «Nıbelýng saqınasy» operasyn qoıý týraly kelisimge qol jetkizdi», – dep habarlady Itar-Tass.
Jetiqara QOŃYR.
ASTANA.