Aımaqtar • 19 Sáýir, 2022

Múlik ıeleri birlestigi: Mıssııa oryndala ma?

314 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Elimizde «Bir úı – bir birlestik – bir esepshot» qaǵıdasy sheńberinde páter ıeleri kooperatıvteriniń ornyna MIB (múlik ıeleri birlestigi) pen qarapaıym seriktestikter quryla bastaǵany belgili. Jańa joba karantın shekteýleriniń saldarynan «úzilis» alyp, jabýly qazan jabýly kúıinde qalyp qoıǵany belgili. Indet inine kire bastaǵanyn eskersek, jańashyldyqtyń jaıy ne bolyp jatyr? Turǵyndar nege asyǵystyq tanytar emes?

Múlik ıeleri birlestigi: Mıssııa oryndala ma?

Kollajdy jasaǵan Záýresh SMAǴUL, «EQ»

Jańa júıeniń basty tıimdiligi – tur­ǵyndarǵa aqsha túsimin jáne qara­­­jattyń jumsalýyn baqylaýǵa múm­­kindik beredi. Eger buryn PIK, KT, PITK, JShS jáne taǵy basqa basqarý organdary birneshe úıdi bas­qaryp, barlyq úıge bir shot ustasa, endi ár úı­diń jeke shoty bolady. Múlik ıele­ri­niń birlestigi – zańdy tulǵa. Ony bas­qaratyn tóraǵa men­shik ıeleri qatarynan bir jylǵa saılanady. Bul rette, shtatta aýla sypyrý­shylar, elek­trıkter, santehnık­ter sııaqty qyz­metkerler bolmaıdy. Bu­­lar­dyń qyz­metin shart boıynsha servıstik qyz­met kórsetetin uıymdar oryndaı­dy. Jańa basqarý nysanyna óte otyryp menshik ıeleri ózine tıe­sili páter aýyrtpalyǵyn kóteredi, turǵyn emes úı-jaıdyń, sondaı-aq kon­domınıým nysanynyń ortaq múl­kine jaýapkershilikti óz moınyna alady. Osyǵan baılanysty MIB tóraǵasy qarapaıym seriktestiktiń senim bildirgen adamy ekinshi deńgeıli bankterde aǵymdaǵy jáne jınaq shottaryn ashady.

Qarapaıym seriktestik – zańdy tulǵa bolmaı-aq barlyq menshik ıele­rimen tikeleı birlesip basqarý formasy. Mundaı júıe 2-3 qabatty turǵyn úılerdi qonystanǵan 10-15 shaqty páter ıelerine tıimdi bolmaq. «PIK-tiń taǵdyry ne bolmaq» degen saýal týyndaýy zańdylyq. «Bes qarýyn» saılaǵan, santehnık sııaqty birneshe qyzmetkeri bar áleýetti PIK-ter servıstik qyzmet kórsetýge nıetti. Al usaq PIK-ter óz jumysyn toqtatýǵa májbúr.

Oblystyq energetıka jáne tur­­ǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy bas­qar­masynyń basshysy Erjan Sal­hanovtyń málimetinshe, búginde oblysta 1 471 úı «jańa ómir» bastaǵan. Onyń 108-i MIB, qalǵany qarapaıym seriktestik retinde tirkelipti.

– Turǵyndarǵa jańa júıeni túsin­dirý jumystary eshqashan toqta­­ǵan emes. Karantın ýaqytynda retin taýyp, onlaın formatta kez­de­sý­ler uıym­das­tyryp turdyq. О́ki­nishke qa­raı, jańa jobaǵa atústi qaraı­tyn­dar kóp. Páter ıelerine ujymdyq jaýap­­kershilik jetispeıdi. Kóbi jeke­men­shik múliktiń jón-josyǵyn túsine bermeıdi. «Ákimdik jóndeýge tıis» dep qoldy silteıtinder de bar. Zań qa­byl­dandy. Shekti ýaqyt bar. Sondyq­tan da páter ıelerine jańa júıege kóshýge erte qamdana bastaǵan jón, – deıdi E.Salhanov.

Karantındik shekteýler bolmasa da, turǵyndardyń jańa jú­ıege aıaq basýy ekitalaı sııaqty. Túsin­dirý jumys­ta­rynyń júıeli júrgizil­meýi­nen be, áıteýir MIB-ke bas aýyrtyp júr­gen­der az. Kóbine zeınetkerler qaýy­my qyzyǵýshylyq tanytyp, kóshti ór­­ge súıreýde. MIB-ke ótken oblys orta­­­lyǵyndaǵy Tkachev kóshesi, 18-úıdiń tór­aǵasy Dýlat Saıdah­metov­tiń aıtýyn­­sha, jańa júıeniń tıimdiligi mol.

– Eń qıyny, adamdardy jınap, túsindirý. Osy oraıda, áýeli tur­ǵyndar arasynda saýaldama júr­gizil­di. Onda úıdiń tóraǵasy, keńes mú­she­leri jáne revızııalyq top qu­ramy kórsetilip, ashyq daýysqa sal­dyq. Barlyǵy der­lik oń qabaq tany­typ, tıisti qujattar­dy jedel ret­tedik. Jańashyldyq­tan utary­myz kóp. Buǵan deıin PIK-ter bir­neshe úıge qyzmet kórsetip, biz­diń aq­sha­myz ózge úıdiń jóndeý jumys­taryna jumsalyp kelgen-di. En­digi jerde eki esepshot ashylyp, qara­jat­tyń qaıda baǵyttalatynyn baqy­lap otyrýǵa múmkindik bar. Birin­shi esepshotta qyzmet kórsetýshi uıym­ǵa, ekinshisinde úıimizdi jóndeý maqsa­­­-
t­yndaǵy qarajat jınaqtala­­dy. MIB-ke ótkennen keıin turǵyndar ortaq múlikke jaýapkershilikpen qa­raı bastady. Ázirge aýyz toltyryp aıtarlyq­taı ózgeris boldy dep aıta almaımyn. Biraq aldaǵy ýaqytta jańa júıe tıimdiligin kórsetedi degen senimdemiz, – deıdi D.Saıdahmetov.

Qala turǵyny Aıtjamal Nazarova PIK-ten MIB-ke aýysqanda tarıftiń ózgermeýi mańyzdy ekenin aıtty.

– Tarıf ósetinin estigen keıbir jurt MIB-tiń qurylýyna qarsy. Birinshi kezekte azǵantaı zeınet­­aqyǵa kúneltip otyrǵan zeınet­ker­ler qaýymynyń kóńilinen shyǵyp otyrǵan joq. Eger PIK-pen qosh aıtys­­saq, servıstik uıymdardyń qyz­meti qymbatqa túsetini túsinikti. Qazir san­tehnıktiń qyzmetiniń ózi 5 myń teń­geden kem emes. Sol sebepti kóbine zeı­netkerler PIK-pen dos bolýǵa yntaly. PIK qyzmetine aı saıyn tólemaqyny ýaqtyly bermeı otyrǵan turǵyndardyń ózi tarıf baǵasy ósse, múldem at-tonyn ala qasha­tynyn boljaý qıyn emes. Qazirgi ýaqytta turǵyn úıdi basqarý sııaqty jaýapkershilikti eshkim moınyna alǵy­sy kelmeıdi. Mun­daı ózgeriske páter ıeleri daıyn emes. Sondyqtan da arbany da syndyrmaıtyn, ógizdi de óltirmeıtin, barlyq tarapqa tıimdi júıe engizilse eken, – deıdi shahar turǵyny.

Qoryta aıtsaq, bul iske jaýapty mekemeler júıeniń artyqshylyǵyn alǵa tartqanymen, páter ıeleri ázirge belsendilik tanyta qoıǵan joq. Kóbi lıft sııaqty ortaq múlikti áli kúnge deıin ákimdiktiń dúnıesi dep oılaıdy. Úıdiń shatyryn jóndeý, ishki qubyrlardy retteý qajet bolsa, keı­bir turǵyndar ortaq sharýadan qalys qalatyny ras. Kóp qabatty turǵyn úılerdegi páter ıeleriniń basty má­selesi – osy. Ne desek te, jyldar boıy bálenbaı úıdi qaramaǵyna alyp, jı­nalǵan qarajatty durys jaryt­paǵan PIK-pen qosh aıtysatyn ýaqyt kelgen sııaqty...

 

PAVLODAR