Tanym • 28 Sáýir, 2022

Beıbitshilikke qorǵan bolǵan bitimgerler

26 ret kórsetildi

О́tken ǵasyrdyń aıaǵynda Keńes Odaǵy ydyrap, onyń quramynda bolǵan odaqtas respýblıkalar táýelsizdikke umtylǵan eleń-alań jyldary álem nazaryn aýdarǵan otty oqıǵa – tájik-aýǵan shekarasyndaǵy qaqtyǵys edi. Bıyl bul oqıǵaǵa 30 jyl tolyp otyr. Osyǵan baılanysty jaqynda elorda tórinde ornalasqan Áskerı-tarıhı mýzeıde «Erlikke jetelegen jol» atty kórme ashylyp, myńǵa tarta ártúrli jádiger kópshilik nazaryna usynyldy.

Bıyl 30 jyldyq datasy belgilenip otyrǵan tájik-aýǵan shekarasyndaǵy oqıǵanyń ótken tarıhyna toqtalsaq, sol tusta TMD elderiniń basshylary qabyldaǵan «Tájikstan Respýblıkasynyń Aýǵanstanmen memlekettik shekarasy ýchaskesinde jaǵdaıdy turaqtandyrý jónindegi sharalar týraly» sheshimine sáıkes 1992 jyly 7 qyrkúıekte Qazaqstan Respýblıkasynyń Qorǵanys mınıstri, armııa generaly Saǵadat Nurmaǵambetov arnaıy buıryq shyǵaryp, tájik-aýǵan shekarasynda bitimgerlik mindetin atqarý úshin qazaqstandyq 35-shi jeke gvardııalyq áýe-desant brıgadasynyń 300 jaýyngeri attanǵan bolatyn.

Qazaqstandyq bitimgerler 1993 jyldyń maý­symynan bastap, 2001 jyldyń aqpanyna deıin segiz jyl boıy úzdiksiz aýyspaly túrde áskerı boryshyn múltiksiz atqara bildi. Tutas alǵanda, segiz jyl ishinde 10 myńnan astam qazaqstandyq sardar men sarbaz TMD memleketteriniń ońtústik shekarasyn qorǵaýǵa qatysty. Is júzinde bular Qazaqstannyń alǵashqy bitimgerleri retinde tarıhta qaldy.

«Bularǵa júktelgen negizi maqsat – Tájikstan Respýblıkasynda jalpy jaǵdaıdy turaqtandyrý; tótenshe jáne basqa gýmanıtarlyq kómekti der kezinde qorǵap jetkizý; bosqyndardyń ýaqytsha jáne turaqty mekenjaılarynyń qaýipsizdigin qorǵaý sharasymen qatar, joǵaryda atalǵan maq­sattar úshin qajetti ınfraqurylym jáne de ómirlik mańyzy bar nysandardy qorǵaýǵa járdemdesý bolatyn», dedi sharaǵa qatysyp sóz sóılegen Tájikstan Respýblıkasynyń Qazaqstandaǵy elshiliginiń hatshysy Bahadýr Alıbekov.

Kórme ekspozııasııasyna qoıylǵan júzdegen jádigerden basqa, arnaıy qoıylǵan aqparattyq taqtada bádizdelgen málimetterde, segiz jylǵa sozylǵan tájik-aýǵan shekarasyndaǵy oqıǵa kezinde 60 myńnan astam adam qaza bolsa, bosqyndar sany bir mıllıonǵa jetkeni týraly jazylypty. Sondaı-aq ujymdyq kúshter tarapynan Tájikstannyń bıik taýly aımaqtaryna bir myń tonnadan astam gýmanıtarlyq kómek jetkizilip, 40 myń bosqyn kolonnasyn kúzetý jáne alyp júrýdiń sharasy qarastyrylýmen qatar, dalalyq jerlerde 100-den astam mına zalalsyzdandyrylyp, 40-tan astam tirshilik nysanyn (sý qoımasy, astyq qambasy t.b.) qorǵaý mindeti abyroıly atqarylǵany jaıynda aqpardy oqydyq.

Sonymen qatar kórme sóresine qoıylǵan ja­ýyngerlik muralar ishinde qazaqstandyq sarbaz Radjan Batyrhanovtyń jeke zattary aıryqsha kóz tartady. Tájik-aýǵan qaqtyǵysynyń batyry Radjan Ármıuly 1975 jyly 27 qańtarda Shyǵys Qazaqstan oblysy Katonqaraǵaı aýylynda týǵan. 1993 jyly Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń qataryna shaqyrylyp, Kúrshim vzvodynyń jeke quramynda qyzmet atqarypty. 1994 jyly 28 qyrkúıek kúni shekarany buzyp ótpek bolǵan 200-ge tarta sodyrmen qaqtyǵysta erlikpen qaza tapqan. Kishi serjant R.Batyrhanov osy erligi úshin Prezıdent Jarlyǵymen II dárejeli «Aıbyn» ordenimen marapattalsa, týǵan jeri Katonqaraǵaı aýylynda batyrdyń esimi mektep pen kóshege berilipti.

Sońǵy jańalyqtar

Suıytylǵan gaz baǵasy óspeıdi

Qoǵam • 01 Shilde, 2022

Uqsas jańalyqtar