Qazaqstan • 06 Mamyr, 2022

Eń bastysy – el múddesi

45 ret kórsetildi

Qazir Jer-dúnıe kóńil kókjıegi jetken adamǵa bir-aq ýys. Oǵan jańa tehnologııalardyń jetistikterimen de ońaı kóz jetkize alasyz. Sondyqtan qoǵamǵa qatyp-semgen saıa­sı dogmalardy tańýdyń nátıjesiz ekenin baıqaý qıyn emes. Aıtalyq, bir klımatta tirshilik etip, bir ózennen sý iship, bir topyraqtan ónim alyp otyrǵan, alaıda ortasyn memleketterdiń shekara syzyǵy bólip turǵan aýyldar men qalalardyń damý deńgeıi bir-birinen alshaq. Iаǵnı biri aýqatty, biri ash-jalańash. Biriniń qoǵamynda barlyǵynyń quqy teń qorǵalady, endi birinde zorlyq-zombylyq ústemdik qurady. Bul kereǵarlyq – basqarý qurylymynda, bul alshaqtyq – qoǵamdyq sanada bolsa kerek.

Abaı hakim aıtady: «Satyp alǵan, jalynyp, bas uryp alǵan bolystyq pen bıliktiń eshbir qasıeti joq». Halyq osy kórinisten zárezap boldy, jerindi. Iаǵnı qoǵamdyq sananyń ózi tutasymen ózgerýge tıis boldy. О́ıtkeni zaman ózgerdi. Bul – buqaranyń basyn taýǵa da, tasqa da soǵyp jeke tulǵa­larǵa, manıpýlıasııaǵa, lobbıs­terge emes, ózi men otba­sy­nyń laıyqty bilim alýyna, tolaıym tabys tabýyna, barlyq quqyǵynyń saqtalýyna, sol arqyly týǵan eli men je­riniń damýyna qyzmet etetin ýaqyty.

Osy oraıda osyǵan deıingi otyz jyldyń sabaǵynan qory­tyndy shyǵaryp, bıik maqsat­tarǵa umtylǵan Qazaqstannyń tolyq transformasııalanýǵa degen umtylysyn oń baǵalaýǵa bolady. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bıylǵy Qazaqstan halqyna Joldaýynda elimizdi reformalaýǵa arnalǵan biraz bastama kótergeni belgi­li. Bul bastamalar qańtar oqıǵa­synyń qasiretinen soń halyq únin eskerýden týyndaǵan jańarý men jańǵyrýǵa, estıtin memleket tujyrymdasyn naqty iske asyrýǵa negiz bolarlyq qadam bolatynymen qoǵam nazaryn aýdardy. Alaıda osyǵan deıingi qordalanǵan qadaý-qadaý máselelerdi túbegeıli sheshýge qanshalyqty qaýqarlymyz degen dúdámal saýal kóptiń kókeıinen ketpegeni ras.

Bul rette elimizdiń Konstı­tý­sııalyq keńesiniń kúmán men kúdik tumanyn serpiltken al­ǵash­qy qorytyndysy da jarııa­lanyp, soǵan saı Prezıdent usynǵan saıası jańǵyrýdyń sony qadamdary Konstıtý­sııa­myzǵa sáıkes kele­tini jó­nin­degi Konstı­tý­sııalyq ke­ńes­tiń sheshimi usynyldy. Bul eldegi júrgizilip jatqan reformalardyń berik saıası-quqyqtyq irgetasyn qalaý­ǵa múm­kindik beretinin ańǵart­qan­daı. Prezıdenttik basqarý nysany qurylymy men bılik ınstıtýttarynyń ońtaıly teń­gerimin qamtamasyz etetin zań jobasy Konstıtýsııalyq keńestiń paıymynsha, zań shy­ǵarýshy bılik tarmaǵyn qaıta format­taý arqyly kúshti par­la­menttik mádenıet qurýǵa baǵyttalyp otyr. Osy arqyly Senat pen Májilisti qurýdyń jańa tártibine, jergilikti memlekettik basqarý men ózin ózi basqarý kepildikterine, Kons­tıtýsııalyq sotty qurýǵa oń baǵa berildi. Al sýper­prezı­dent­tik degen ataý alyp, aıdar taǵylǵan buǵan deıingi basqarý júıesinen arylýymyz bizdiń burynǵy proletar kósemderine, ıaǵnı jeke basqa tabynýshylyq dertinen arashalaýdy eske túsi­re­tindeı.

Prezıdenttiń osy reformalardy tek Parla­ment arqyly emes, jalpy­ulttyq referendým arqyly engizý­di usynyp otyrǵany da úl­ken senim uıa­latyp otyr. Osydan 27 jyl buryn búkil­halyqtyq referendým aıasyn­da Qazaqstannyń qazirgi Kons­tı­týsııasy qabyl­da­nǵany belgili. Dál osy Kons­tıtýsııa elimizdiń saıası, qu­qyqtyq, ekonomıkalyq damý júıesiniń negizderin anyqtady. Osy ýaqyt aralyǵynda Kon­s­tıtýsııamyzǵa prezıdent pen parlamenttiń ókilet­tikteri bo­ıynsha bes márte ózgerister men tolyqtyrýlar engizilgen eken. Álbette, zań men zaman ózgermeı turmaıdy. «Elý jylda el jańa» deıdi. Jańa Qa­zaqstan qurý barysynda jańsaq baspaı, jarqyn kele­shek qurý úshin de qoǵamnyń belsendi bolǵany abzal. Eń bas­tysy – el múddesi eskerilýi kerek. Osy tarapta belgili zań­ger­lerdiń oı-paıymdarymen bólisip otyrmyz.

Sońǵy jańalyqtar

Indet qaıta órshidi

Álem • Keshe

О́ńirde damý úrdisi bar

Aımaqtar • Keshe

Tańdaıdyń tarlany

Tarıh • Keshe

Joǵalǵan soldat

Tarıh • Keshe

Dombyrany dáriptedi

Rýhanııat • Keshe

Almatyda 36 gradýs ystyq bolady

Aýa raıy • Keshe

Búgin - Ulttyq dombyra kúni

Qazaqstan • Keshe

Uqsas jańalyqtar