Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev osy oblystyń Eýrazııalyq ıntegrasııalyq baǵyty týraly jýrnalısterge áńgimelep berdi.
Ákimniń aıtýynsha, sheteldik memlekettermen ózara tıimdi syrtqy ekonomıkalyq baılanystardy keńeıtý – oblystyń mańyzdy basym baǵyty bolyp tabylady. Osy baǵytta júrgizilip jatqan jumystar jetkilikti.
Búgingi kúni oblysta Reseı Federasııasy jáne Belarýs Respýblıkasymen birlesip qurylǵan 250-den astam kásiporyn jumys isteýde. Syrtqy baılanystar, ásirese, Reseıdiń Altaı ólkesi, Altaı Respýblıkasy, Tom jáne Novosibir oblystarymen jaqsy jolǵa qoıylǵan.
2013 jyldyń qorytyndysynda Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Reseı Federasııasy jáne Belarýs Respýblıkasymen saýda aınalymy 1,9 mıllıard dollardy qurady. Onyń ishinde eksport – 300 mıllıon, al ımport – 1,6 mıllıard dollar boldy.
Oblystyń Keden odaǵy aıasynda Reseı jáne Belarýs elderimen taýarlar almasýynyń paıdaly jaqtary kóp. О́ıtkeni, saýda aınalymy jyldan-jylǵa qarqyn ala túsýde. Máselen, osy ýaqyt aralyǵynda Reseımen saýda qarym-qatynasynyń kólemi eki ese arta túsken. Shyǵys Qazaqstan oblysy ótken jyly Reseımen 280 mıllıard teńgeniń saýda operasııalaryn júzege asyrsa, Belarýs Respýblıkasymen 62 mıllıard teńgeniń saýda-sattyǵyn jasaǵan.
– Reseıdiń bizben kórshiles oblystarymen saýda baılanysy burynnan jolǵa qoıylsa, sońǵy jyldary Keden odaǵynyń aıasyndaǵy Belarýspen qarym-qatynasymyz da jaqsy damýda. Osy elmen birlesip qurylyp, qazirgi kúni Semeı qalasynda jumys istep jatqan Belarýs traktorlaryn shyǵaratyn zaýyt 1500-ge tarta traktor shyǵardy. О́zderińiz bilesizder, Belarýs Respýblıkasy sút óndirý jóninen TMD kóleminde eń aldyńǵy orynda. Bul salada atalǵan el úlken tájirıbe jınaqtaǵan. Osyny eskerip, Belarýstiń iskerlerimen birlese otyryp, oblysymyzda sút ónimderin óńdeıtin kásiporyn qurdyq. Munyń ózi oblysta shyǵarylatyn sút ónimderi ótimdiliginiń artýyna edáýir áser etti, – dedi B. Saparbaev.
Birlesken jumystar oblystyń agroónerkásip kesheniniń básekelestik qabiletiniń artýyna yqpal etip otyrǵandyǵyn kóptegen kórsetkishterden baıqaýǵa bolady. Máselen, 2012 jylmen salystyrǵanda 2013 jyly oblysta shyǵarylatyn ósimdik ónimderiniń eksporty 2,2 ese artsa, mal jáne ósimdik maılarynyń eksporty eki ese óse túsken. Kerisinshe, kórshiles Reseı oblystarynan keletin mal maıynyń kólemi 10 paıyzǵa, ósimdik maıynyń kólemi 50 paıyzǵa azaıǵan. Iаǵnı, osy ónimder boıynsha oblys ózin jetkilikti dárejede qamtı bastapty.
Sondaı-aq, hımııa ónerkásip ónimderin eksporttaý kólemi 29,5 paıyzǵa, sement, túrli qurylys tastaryn eksporttaý 1,6 ese, mashınalar men olardyń qural-jabdyqtaryn eksporttaý 1,3 ese ósken.
Búgingi kúni Reseıdiń kórshi óńirlerimen mádenı yntymaqtastyq sharalary da jaqsy óris alyp keledi. Tipti, mundaı jarasymdy baılanystar aıasy jyl ótken saıyn keńeıe túsýde deýge bolady. Sonyń bir jaqsy kórinisi – jýyqta ǵana Reseıdiń Altaı ólkesinde Shyǵys Qazaqstan oblysynyń mádenı kúnderiniń ótýi. Osyndaı sharalar týrızmniń jandana túsýine de jaqsy áserin tıgizýde.
– Kórshi eldermen baılanys tek ekonomıka salasynda ǵana emes, basqa da salalar boıynsha óris alyp, qazirdiń ózinde dástúrli sıpatqa ıe bolýda. Máselen, Reseı óńirlerimen densaýlyq saqtaý salasyndaǵy tájirıbe almasýlar júzege asyrylýda. Tek 2013 jyldyń ózinde ǵana medısına qyzmetkerleriniń qatysýymen 6 halyqaralyq konferensııa bolyp ótti. Ol kezdesýler О́skemen, Mınsk, Barnaýl qalalarynda uıymdastyryldy. Halyqaralyq yntymaqtastyq aıasynda transshekaralyq sý nysandaryn qorǵaý men olardy birlesip paıdalaný jóninde qurylǵan Qazaqstan-Reseı komıssııasy jumys isteýde. Ormandy birlesip qorǵaý baǵytynda atqarylyp jatqan jumystar da bar. Munyń syrtynda, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimdigi 2010 jyldan bastap Reseı Federasııasy jáne Belarýs Respýblıkasymen stýdenttik qurylys otrıadtaryn almasý jóninde jumystar júrgizip keledi, dedi Berdibek Máshbekuly.
Brıfıng barysynda jýrnalıster qaýymy Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimine kóptegen suraqtar qoıdy. Olardyń barlyǵyna jaýap berildi. Sonyń ishinde biz «Egemen Qazaqstan» gazetiniń atynan Shyǵys Qazaqstan oblysynda qazirgi kúni qarqyndy túrde damyp kele jatqan jańa sala – jeńil kólik ónerkásibiniń Keden odaǵy aıasyndaǵy básekelestikke qabilettiligi jóninde suradyq. Oblys kórshi elge óz jeńil kólikterin shyǵara alyp otyr ma? – dedik.Bul suraqqa bergen jaýabynda Berdibek Máshbekuly oblystaǵy «Azııa-Avto» kásiporny ótken jyly 100 mıllıard teńgeniń 30 myń jeńil kóligin shyǵarsa, bıylǵy jyldyń I toqsanynda 27 mıllıard teńgeniń 8 myń jeńil kóligin shyǵarǵandyǵyn, osy másele boıynsha Shyǵys Qazaqstan oblysynyń respýblıkada alda kele jatqandyǵyn, eldiń jeńil kólik ónerkásibiniń 63 paıyzy oblysqa tıesili ekendigin aıtyp ótti.
– Eger sizdiń suraǵyńyzǵa tikeleı jaýap beretin bolsaq, bizdegi kásiporyn byltyr Reseıge 103 jeńil kólik shyǵaryp satty. Eksport kólemin arttyra túsý jóninde oıymyz bar. Árıne, bul is bizdiń básekelestikke qanshalyqty qabiletti ekenimizge baılanysty bolmaq. Osy turǵyda úmit kúttiretin jaıttar da joq emes dep esepteımin. Máselen, bizdiń elimizde kásiporynǵa salynatyn salyq kólemi Reseıge qaraǵanda 17 paıyz tómen. Ekinshiden, oblystaǵy elektr qýaty men sý baǵasy jáne jumys kúshi Reseıge qaraǵanda arzanyraq. Munyń ózi ónimniń ózindik qunynyń tómendeýine yqpal etetin jaıttar. Endi bizge ónimniń sapaly bolýyn, kásiporynnyń jańa tehnologııalarmen qarýlanýyn udaıy eskerip otyrý kerek. Bul iste de oılastyrylyp jatqan, júzege asyryla bastaǵan sharalar bar. Atap aıtqanda, «Azııa-Avto» kásiporny ótken jyly Reseıdiń «AvtoVAZ» sekildi ónerkásiptik alybymen birlese otyryp, О́skemende jańa óndiris ornynyń qurylysyn bastady. Bul joba júzege asqan kezde «Azııa-Avto» jylyna 120 myń kólik shyǵarý múmkindigine ıe bolyp, qosymsha 8 myń jumys orny ashylatyn bolady, – dep jaýap berdi B. Saparbaev.
Suńǵat ÁLIPBAI,
«Egemen Qazaqstan».
Ákimniń aıtýynsha, sheteldik memlekettermen ózara tıimdi syrtqy ekonomıkalyq baılanystardy keńeıtý – oblystyń mańyzdy basym baǵyty bolyp tabylady. Osy baǵytta júrgizilip jatqan jumystar jetkilikti.
Búgingi kúni oblysta Reseı Federasııasy jáne Belarýs Respýblıkasymen birlesip qurylǵan 250-den astam kásiporyn jumys isteýde. Syrtqy baılanystar, ásirese, Reseıdiń Altaı ólkesi, Altaı Respýblıkasy, Tom jáne Novosibir oblystarymen jaqsy jolǵa qoıylǵan.
2013 jyldyń qorytyndysynda Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Reseı Federasııasy jáne Belarýs Respýblıkasymen saýda aınalymy 1,9 mıllıard dollardy qurady. Onyń ishinde eksport – 300 mıllıon, al ımport – 1,6 mıllıard dollar boldy.
Oblystyń Keden odaǵy aıasynda Reseı jáne Belarýs elderimen taýarlar almasýynyń paıdaly jaqtary kóp. О́ıtkeni, saýda aınalymy jyldan-jylǵa qarqyn ala túsýde. Máselen, osy ýaqyt aralyǵynda Reseımen saýda qarym-qatynasynyń kólemi eki ese arta túsken. Shyǵys Qazaqstan oblysy ótken jyly Reseımen 280 mıllıard teńgeniń saýda operasııalaryn júzege asyrsa, Belarýs Respýblıkasymen 62 mıllıard teńgeniń saýda-sattyǵyn jasaǵan.
– Reseıdiń bizben kórshiles oblystarymen saýda baılanysy burynnan jolǵa qoıylsa, sońǵy jyldary Keden odaǵynyń aıasyndaǵy Belarýspen qarym-qatynasymyz da jaqsy damýda. Osy elmen birlesip qurylyp, qazirgi kúni Semeı qalasynda jumys istep jatqan Belarýs traktorlaryn shyǵaratyn zaýyt 1500-ge tarta traktor shyǵardy. О́zderińiz bilesizder, Belarýs Respýblıkasy sút óndirý jóninen TMD kóleminde eń aldyńǵy orynda. Bul salada atalǵan el úlken tájirıbe jınaqtaǵan. Osyny eskerip, Belarýstiń iskerlerimen birlese otyryp, oblysymyzda sút ónimderin óńdeıtin kásiporyn qurdyq. Munyń ózi oblysta shyǵarylatyn sút ónimderi ótimdiliginiń artýyna edáýir áser etti, – dedi B. Saparbaev.
Birlesken jumystar oblystyń agroónerkásip kesheniniń básekelestik qabiletiniń artýyna yqpal etip otyrǵandyǵyn kóptegen kórsetkishterden baıqaýǵa bolady. Máselen, 2012 jylmen salystyrǵanda 2013 jyly oblysta shyǵarylatyn ósimdik ónimderiniń eksporty 2,2 ese artsa, mal jáne ósimdik maılarynyń eksporty eki ese óse túsken. Kerisinshe, kórshiles Reseı oblystarynan keletin mal maıynyń kólemi 10 paıyzǵa, ósimdik maıynyń kólemi 50 paıyzǵa azaıǵan. Iаǵnı, osy ónimder boıynsha oblys ózin jetkilikti dárejede qamtı bastapty.
Sondaı-aq, hımııa ónerkásip ónimderin eksporttaý kólemi 29,5 paıyzǵa, sement, túrli qurylys tastaryn eksporttaý 1,6 ese, mashınalar men olardyń qural-jabdyqtaryn eksporttaý 1,3 ese ósken.
Búgingi kúni Reseıdiń kórshi óńirlerimen mádenı yntymaqtastyq sharalary da jaqsy óris alyp keledi. Tipti, mundaı jarasymdy baılanystar aıasy jyl ótken saıyn keńeıe túsýde deýge bolady. Sonyń bir jaqsy kórinisi – jýyqta ǵana Reseıdiń Altaı ólkesinde Shyǵys Qazaqstan oblysynyń mádenı kúnderiniń ótýi. Osyndaı sharalar týrızmniń jandana túsýine de jaqsy áserin tıgizýde.
– Kórshi eldermen baılanys tek ekonomıka salasynda ǵana emes, basqa da salalar boıynsha óris alyp, qazirdiń ózinde dástúrli sıpatqa ıe bolýda. Máselen, Reseı óńirlerimen densaýlyq saqtaý salasyndaǵy tájirıbe almasýlar júzege asyrylýda. Tek 2013 jyldyń ózinde ǵana medısına qyzmetkerleriniń qatysýymen 6 halyqaralyq konferensııa bolyp ótti. Ol kezdesýler О́skemen, Mınsk, Barnaýl qalalarynda uıymdastyryldy. Halyqaralyq yntymaqtastyq aıasynda transshekaralyq sý nysandaryn qorǵaý men olardy birlesip paıdalaný jóninde qurylǵan Qazaqstan-Reseı komıssııasy jumys isteýde. Ormandy birlesip qorǵaý baǵytynda atqarylyp jatqan jumystar da bar. Munyń syrtynda, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimdigi 2010 jyldan bastap Reseı Federasııasy jáne Belarýs Respýblıkasymen stýdenttik qurylys otrıadtaryn almasý jóninde jumystar júrgizip keledi, dedi Berdibek Máshbekuly.
Brıfıng barysynda jýrnalıster qaýymy Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimine kóptegen suraqtar qoıdy. Olardyń barlyǵyna jaýap berildi. Sonyń ishinde biz «Egemen Qazaqstan» gazetiniń atynan Shyǵys Qazaqstan oblysynda qazirgi kúni qarqyndy túrde damyp kele jatqan jańa sala – jeńil kólik ónerkásibiniń Keden odaǵy aıasyndaǵy básekelestikke qabilettiligi jóninde suradyq. Oblys kórshi elge óz jeńil kólikterin shyǵara alyp otyr ma? – dedik.Bul suraqqa bergen jaýabynda Berdibek Máshbekuly oblystaǵy «Azııa-Avto» kásiporny ótken jyly 100 mıllıard teńgeniń 30 myń jeńil kóligin shyǵarsa, bıylǵy jyldyń I toqsanynda 27 mıllıard teńgeniń 8 myń jeńil kóligin shyǵarǵandyǵyn, osy másele boıynsha Shyǵys Qazaqstan oblysynyń respýblıkada alda kele jatqandyǵyn, eldiń jeńil kólik ónerkásibiniń 63 paıyzy oblysqa tıesili ekendigin aıtyp ótti.
– Eger sizdiń suraǵyńyzǵa tikeleı jaýap beretin bolsaq, bizdegi kásiporyn byltyr Reseıge 103 jeńil kólik shyǵaryp satty. Eksport kólemin arttyra túsý jóninde oıymyz bar. Árıne, bul is bizdiń básekelestikke qanshalyqty qabiletti ekenimizge baılanysty bolmaq. Osy turǵyda úmit kúttiretin jaıttar da joq emes dep esepteımin. Máselen, bizdiń elimizde kásiporynǵa salynatyn salyq kólemi Reseıge qaraǵanda 17 paıyz tómen. Ekinshiden, oblystaǵy elektr qýaty men sý baǵasy jáne jumys kúshi Reseıge qaraǵanda arzanyraq. Munyń ózi ónimniń ózindik qunynyń tómendeýine yqpal etetin jaıttar. Endi bizge ónimniń sapaly bolýyn, kásiporynnyń jańa tehnologııalarmen qarýlanýyn udaıy eskerip otyrý kerek. Bul iste de oılastyrylyp jatqan, júzege asyryla bastaǵan sharalar bar. Atap aıtqanda, «Azııa-Avto» kásiporny ótken jyly Reseıdiń «AvtoVAZ» sekildi ónerkásiptik alybymen birlese otyryp, О́skemende jańa óndiris ornynyń qurylysyn bastady. Bul joba júzege asqan kezde «Azııa-Avto» jylyna 120 myń kólik shyǵarý múmkindigine ıe bolyp, qosymsha 8 myń jumys orny ashylatyn bolady, – dep jaýap berdi B. Saparbaev.
Suńǵat ÁLIPBAI,
«Egemen Qazaqstan».
