Ár fermer bólinetin qarajattyń ıgiligin kórýge tıis

Úkimet basshysy aldymen organı­kalyq jáne mıneraldy tyńaıtqyshtardy paıdalana otyryp, astyq óndirýdiń jańa tehnologııalaryna kóshken «Namys Group» JShS sharýa qojalyǵyna bardy.

О́ńir basshysy Ermek Marjyqpaev­tyń agroónerkásiptik keshendi damytý týraly baıandamasyn tyńdaǵan Á.Smaıylov búgingi tańda Aqmola ob­ly­synyń aldynda turǵan basym min­det­­terdiń biri egis naýqanyn sapaly júr­gizip, ýaqtyly aıaqtaý ekenin atap ótti. Qazirgi ýaqytta elimizdiń barlyq óńiri­ne arzandatylǵan dızel otyny jetki­zilip jatyr. Tuqym jáne mıneraldy tyńaıtqyshtarmen 100%-ke qamtylǵan.

Kóktemgi egis jumystaryn júrgizý úshin aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerge jeńildetilgen nesıe berildi, onyń kólemi 70 mlrd teńgeden 140 mlrd teńgege deıin ulǵaıtyldy. «Azyq-túlik kelisimshart korporasııasy» UK» AQ-tyń forvardtyq satyp alý baǵdarlamasy 2 esege ulǵaıtylyp, 80 mlrd teńgege deıin jetkizildi. Sonymen qatar mal azyǵy qoryn qalyptastyrý úshin forvardtyq satyp alýǵa 20 mlrd teńge bólindi.

«Eń birinshi mindet – bólingen qarajattyń árbir fermerge deıin jetýin qadaǵalap, kóktemgi egis jumystary kezinde týyndaıtyn problemalardy dereý sheship otyrý», dedi Á.Smaıylov.

Sonymen qatar Premer-Mınıstr oblystaǵy birqatar aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynyń basshylarymen kezdesý ótkizdi, olardyń ishinde «Agrofırma TNK» JShS, «Rodına» agrofırmasy» JShS, «Prııshıme» JShS, «Zarechnoe» JShS, «Eńbek» JShS, «Sandyqtaý» JShS jáne t.b. bar.

Premer-Mınıstr sharýalar kóter­gen máselelerdi muqııat tyńdap, ýáki­let­ti memlekettik organdarǵa olardy sheshý joldaryn pysyqtaýdy tapsyrdy.

Sondaı-aq Úkimet basshysy óńirdegi «Qazaqstandyq agroınnovasııalyq korporasııa» JShS-ǵa bardy. Kásiporyn Reseı jáne Belarýs óndirýshilerimen birge suranysqa ıe aýyl sharýashylyǵy jáne kommýnaldyq tehnıkany quras­tyrýmen aınalysady.

Á.Smaıylov búginde qazaqstandyq kom­panııalardyń jappaı aýyl sharýa­shylyǵy tehnıkasyn shyǵarýdy ıger­genin atap ótti. Máselen, naryqtaǵy otan­dyq traktorlar men kombaındardyń úlesi – 90%. Sonymen qatar aýyl sharýa­shylyǵy mashınasyn jasaý boıynsha jergilikti qamtý jalpy alǵanda shamamen 40%-ke quraıdy. Osy oraıda Premer-Mınıstr aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy ónimderimen jergilikti qamtý úlesin odan ári arttyrý qajettigin atap ótti.

Úkimet basshysynyń jumys sapa­ryn­daǵy kelesi nysan John Deere agro­teh­nıkasyna qyzmet kórsetetin TMD-daǵy iri ortalyq «Eurasia Group Kazakhstan» JShS boldy. Ol joǵary tehnologııalyq aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn paıdalaný eńbek ónimdiligin arttyrýda mańyzdy element ekenin eske saldy. Bul maqsatta Úkimet mashına-traktor parkin ınvestısııalyq sýbsıdııalaý, nesıeler men lızıng boıynsha syıaqy mólsherlemesin sýbsıdııalaý arqyly jańartyp jatyr. Sondaı-aq «Báıterek» UBH» AQ qarjy ınstı­týttary arqyly jeńildikpen nesıe berý (6-7% jyldyq mólsherleme) baǵdarlamasy iske asyrylýda.

«Atalǵan sharalardyń nátıjesinde aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy par­kin jańartý deńgeıi qarqyn alyp kele­di. Mundaǵy mańyzdy másele óndiristi lokalızasııalaý bolyp otyr», dedi Á.Smaıylov.

Budan keıin Premer-Mınıstr et, shujyq ónimderi, konserviler men jartylaı fabrıkattar óndiretin «Bıjan» et óńdeý keshenine bardy.

Á.Smaıylov memlekettiń keshendi qoldaý sharalaryn iske asyra otyryp, aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óń­deý­ge erekshe nazar aýdaratynyn atap ótti.

«Importty azaıtyp, ishki suranysty tolyǵymen jabý úshin otandyq ónimderdiń óndirisin ulǵaıtý kerek. Ákimdik fermerlermen jumys júrgizip, sýbsıdııalaý kezinde qarsy mindettemeler qoıyp, et óńdeý kásiporyndarynyń júktemesin qamtamasyz etýge jaǵdaı jasaýy kerek», dedi Á.Smaıylov.

Aqmola oblysyna jumys sapary barysynda Premer-Mınıstr Álıhan Smaıylov óńirdiń keshendi áleýmettik-ekonomıkalyq damý máseleleri jóninde keńes ótkizdi. Úkimet basshysy Aqmola oblysy elimizdiń mańyzdy agrarlyq-ónerkásiptik óńirleriniń biri ekenin atap ótti. Sondaı-aq munda molıbden óndirisi, hımııa ónerkásibi, mashına jasaý jáne basqa da salalar qarqyndy damyp keledi.

Keńes barysynda oblys ákimi Ermek Marjyqpaev, Indýstrııa jáne ınfra­qurylymdyq damý mınıstri Qaıyrbek О́skenbaev, Aýyl sharýashylyǵy mı­nıstri Erbol Qarashókeev, Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstri Baýyrjan Omarbekov, Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar vıse-mınıstri Zúlfııa Súleımenova, Energetıka vıse-mınıstri Jandos Nurmaǵanbetov, Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Vıacheslav Dýdnık, Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri Ǵanı Beısenbaev baıandama jasady.

Baıandamashylardy tyńdaǵan Premer-Mınıstr 2022 jyly Aqmola obly­syn damytýǵa 118 mlrd teńge qaras­ty­rylǵanyn aıtty. Sonymen qatar respýb­lıkalyq bıýdjetti naqtylaý aıasynda qosymsha 52,2 mlrd teńge bólindi.

Bul shyǵystar avtomobıl joldaryn rekonstrýksııalaý men jóndeýge, ınjenerlik, kólik jáne áleýmettik ınfraqurylymdy damytýǵa, turǵyn úı-­kommýnaldyq sharýashylyǵyna, turǵyn úı qurylysyna, densaýlyq saqtaý salasyn qarjylandyrýǵa, bilim berýdi damytýǵa, Jibek joly aýylyndaǵy qosalqy stansany rekonstrýksııalaýǵa jáne t.b. baǵyttalyp otyr.

Sonymen qatar agroónerkásiptik keshendi qoldaýǵa, Esil ózeniniń arnasyn tereńdetýge, kásipkerlikti nesıeleýge jáne nátıjeli jumyspen qamtýǵa qosymsha qarajat bólindi.

Sondaı-aq Á.Smaıylov oblystyń birqatar ózekti máselesine nazar aýdardy.

Premer-Mınıstr oblysta jyl basynan beri áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń baǵasy shamamen 14%-ke óskenin aıtty.

«Azyq-túlik tapshylyǵy men qym­bat­shylyqtyń negizsiz oryn alýyna jol bermeý úshin júıeli jumys júrgizý kerek. Bul másele boıynsha turaqty túrde jınalystar ótkizilip, barlyq qajetti quraldar men mehanızmder qabyldanyp otyr. Oblys ákimdigi olardy is júzinde qoldanýy kerek», dedi Úkimet basshysy.

Buǵan qosa Premer-Mınıstr ákim­dikke ústeme baǵalardy baqylaýdy kúsheı­týdi (15%-ten aspaýǵa tıis), elimiz­diń ońtústiktegi óńirleri men taıaý shetel fermerlerimen erte pisetin kókónis­terdi jetkizýge tikeleı sharttar jasasýdy, saýda jelilerimen jumys isteý kezinde «aınalym shemasy» tetigin paıdalanýdyń tıimdiligin arttyrýdy jáne forvardtyq mehanızm arqyly aýyl sharýashylyǵy ónimderin jetkizýdi tapsyrdy.

Sondaı-aq óńirdiń ekonomıkasyn ártaraptandyrý – óte ózekti másele ekenin atap ótti. Bul úshin bıyl óńirde jeke ınvestısııalar esebinen jalpy quny 273 mlrd teńgeni quraıtyn 169 jobany iske qosý josparlanyp otyr. Atap aıtqanda, altyn shyǵarý fabrıkasy, jel elektr stansasy, broıler qus fabrıkasy jáne kirpish zaýyty iske qosylady dep josparlanǵan.

Sonymen qatar ákimdik Kókshetaýda JEO jáne kópsalaly aýrýhana salý, Býrabaı aýdanynda kýrorttyq aımaq, Arshaly aýdanynda jel elektr stansasyn, sondaı-aq Zerendi aýdanynda qus fabrıkasyn jáne qurama jem zaýytyn salý sekildi 1 trln teńgege 135 jobany pysyqtap jatyr.

«Josparlanǵan jobalardyń bárin ýaqtyly iske qosyp, jańa jobalardy sapaly túrde pysyqtaý qajet. Ákimdik bul máselelerdi erekshe baqylaýda ustaǵany jón», dedi Á.Smaıylov.

Keńesti qorytyndylaı kele, Premer-Mınıstr ortalyq memlekettik organdar men oblys ákimdigine taǵy da birqatar tapsyrma berdi: atap aıtqanda, respýblıkalyq deńgeıdegi joldardyń nor­matıvtik jaı-kúıin keminde 88%, al, jer­gilikti joldardy keminde 87%-ke jet­kizýdi qamtamasyz etý, Kenjebaı jáne Ra­hymjansaı jerasty sýlary ken oryn­darynan sý qubyryn tartý job­asyn pysyqtaý, Stepnogorsk qala­­sy­nyń magıstral­dyq jylý jeli­lerin rekonstrýk­­sııalaý jumys­taryn qarjylandyrý múmkindigin qarastyrý tapsyryldy.

Sondaı-aq «Bilimdi ult» sapaly bilim berý» ulttyq jobasy aıasynda jańa mektepter salý, Nur-Sultan qalasyndaǵy №2 Aqmola kópbeıindi aýrýhanasyn jáne Kókshetaý qalasyndaǵy Kópbeıindi oblystyq balalar aýrýhanasyn qaıta jańartý jáne zamanaýı jabdyqtarmen jaraqtandyrý múmkindigin qarastyrý tapsyryldy.

«Biz kúsh-jigerimizdi biriktirip, judy­ryqtaı jumylyp, Aqmola oblysy­nyń damýyna tyń serpin berýimiz kerek. Halyqtyń ál-aýqatynyń ósýi, ómir súrý sapasynyń jaqsarýy osyǵan tike­leı baılanysty», dep túıindedi Á.Smaıylov.

Premer-Mınıstr Álıhan Smaıylov Aqmola oblysyna jumys sapary aıasynda birqatar mańyzdy ónerkásiptik jáne áleýmettik nysandardy aralap, óńirdiń densaýlyq saqtaý salasynyń damý barysymen tanysty.