Qazaqstan • 15 Maýsym, 2022

Ulttyń uıysýy

1050 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Osydan 105 jyl buryn Orynborda Alash Ordanyń quryltaıy ótti. Bul – jańa ulttyq úkimettiń irgetasyn qurýǵa jasalǵan alǵashqy qadamdardyń biri edi. Sol kezde Alash qaıratkeri Álıhan Bókeıhan «Qazaqqa uıymdasý kerek», «Qazaq bolyp qamdaný qajet» dep, el taǵdyryna yqpal etetin esimderge quryltaı jóninde hat joldaǵan eken.

Ulttyń uıysýy

Sýretti túsirgen Erlan OMAR, «EQ»

Búgin Ulytaýda bas qosatyn tarıhı quryltaıda da qazaq bolyp qamdanýdyń bir qamy qolǵa alynyp jatyr. Bul da – túptep kelgende alashtyqtar ańsaǵan ulttyq memleket qurýǵa jasalǵan qadamnyń, ult múddesin bekemdete túser alǵysharttardyń biri.

El Prezıdenti Ulttyq qu­ryl­taı qurý týraly Jar­lyqqa qol qoıyp, onyń erejesi men quramyn bekitti. Quryltaıdyń quramyna erkin oıly, táýelsiz, aıtary bar azamattar endi. Eń bas­tysy, buqara men bılik arasynda dıalog ornatýdyń tıimdi te­tigi oń jolǵa qoıyldy. En­digi mindet – ult bolyp uıy­­sýdyń jolyn anyqtaý, el taǵ­dyr tarazysynyń qaı ba­ǵyt­qa bet alǵanyn sarap­tap, oń jolyn kórsetý. Al tutas bir memlekettiń taǵ­dyr tarazysynyń qaıda qa­rap aýatyny bılik basynda otyr­ǵan azamattar men ha­lyq taǵ­dyryna jaýapty tulǵa­lar­dyń taǵdyrsheshti máseleni qalaı tarqataryna baılanysty. 

Ulttyq quryltaı eldik iste birligi bekem, irgesi ajy­­ra­maıtyn bútin bir qury­­lymǵa aınala ala ma? Shyny kerek, baıraqty bas­ta­manyń basy-qasynan ta­byl­ǵan ultjandy azamat­tardyń, eldiń muń-muqta­jy men halyqtyń máse­le­­sin jetkizip júrgen tulǵa­lar­dyń aty-jónin oqyǵannan keıin bul suraqqa da jaýap tabylǵandaı boldy.

Ulttyq quryltaıdyń al­ǵashqy jıyny qazaq úshin qasıetti meken – Ulytaýdan bastaý alýynyń ózi kóńilge senim uıalatady. Bile bilgenge bul da úlken jaqsylyqtyń belgisindeı. Ýaqyt talaby men kún tártibine qoıylǵan suraqtarǵa oraı quryltaı quramy ózgerip turatyny – durys úrdis. Onyń ústine qarapaıym jurt quryltaıǵa degen usynys-tilegin joldaı alatyn arnaıy onlaın-platforma qurylatyny – qoǵamdaǵy ózekti máseleniń eshqaısysy qaltarysta qalmaıdy degendi bildiredi.

Memleket basshysy referendým qorytyndysy bo­ıynsha Qazaqstan halqyna jasaǵan úndeýinde Ulttyq quryltaı qurý týraly bas­tama kóterip, osylaısha aza­mat­tardyń memleket isine at­salysý múmkindigi arta túse­tinin aıtqan edi. «Shyn mánin­de, elimizdiń taǵ­dyry – ár­qaı­symyzdyń qoly­myzda», dedi bul jónin­de Prezıdent. Al quryl­taıda «jalpyulttyq qun­dy­lyqtardy nyǵaıta otyryp, qoǵamdy odan ári uıys­­tyrýǵa baǵyttalǵan uzaq­mer­­zimdi máseleler tal­q­y­la­natynyn» eskere­tin bolsaq, bul mańyzdy qadamda da Jańa Qazaqstannyń irgetasy qalanyp jatqanynyń taǵy bir dáleli bolar.

Sóz basynda Alash arys­tary­nyń qazaq qoǵamyn uıym­dastyryp, sońynan ertip, memlekettik ıdeıa taratýdy quryltaı arqyly iske asyrǵysy kelgenin aıt­tyq. Tarıhta qazaq jerin­de 60-tan astam quryl­taı ótkeni belgili. Ár quryl­taıda alash­tyqtardyń jan­kesh­tiligi jatyr. Halyqty bir­lik­ke bastaǵan ár jıyn­nyń ar­qalaǵan júgi bar. Onyń eń bastysy – el bolashaǵyn jar­qyn etý, halyqtyń ósip-órkendeýine sep bolý. En­deshe Ulytaýdan bastaý al­ǵan bul Ulttyq quryltaı el taǵ­dyryna yqpal eter jıyn­ǵa aınalsyn dep tileımiz.