Jyl sońyna deıin Almaty – О́skemen respýblıkalyq mańyzy bar tas joldyń búkil ýchaskesinde jańa asfalt jabyny tóselip, qozǵalys qalpyna keltiriledi.
Almaty – О́skemen – Lepsi – Aqtoǵaı jolyn jańǵyrtý aıasynda 110 kılometrdiń 35-inde jóndeý júrgizilip qoıǵan. Jol boıyna demalýǵa arnalǵan 4 alań ornatylady. Onyń ishinde oryndyqtar, mashına jóndeýge arnalǵan estakadalar men sanıtarlyq toraptar qarastyrylǵan. Jol eki jolaqty bolady.
Búgingi tańda uzyndyǵy 27 kılometr bolatyn Balqash kóline deıingi joldyń negizi tóselgen, jasandy 15 qurylystyń 14-i ornatylǵan. Ázirshe qozǵalys tek aınalma jol arqyly oryndalyp jatyr. Jol ınfraqurylymdyq jobalar qarajattyń bólinýine qaraı 2023 jyly paıdalanýǵa beriledi.
Úsharal qalalyq áýejaıynyń ushý-qoný jolaǵyn rekonstrýksııalaý jumystary aıaqtalyp jatyr. Endi áýejaı «Boıng» tektes ushaqtardy qabyldaı alady. 10 shildede áýe reısteri oryndalady dep kútilip otyr. Kúnine 8 reıs oryndap, 500-den astam adamdy qabyldaý josparlanyp otyr.
«Alakól jaǵalaýyndaǵy ınfraqurylymdyq jobalardyń júzege asyrylý barysymen, jol jóndeý jumystarymen tanystym. Úsharal áýejaıyndaǵy ushý-qoný jolaǵyn jańartý, jol jóndeý jumystary aıaqtalǵannan keıin turǵyndar Alakól men Balqash kólderine qolaıly jaǵdaıda qatynaıdy. Jalpy, óńirge keletin týrıster sany artady da, bul áleýmettik-ekonomıkalyq damý men halyqtyń ál-aýqatynyń artýyna oń áserin tıgizedi», dedi Jetisý oblysynyń ákimi Beıbit Isabaev.
О́tken jyly «Pestroe» kóliniń jaǵasynda 1 mıllıon 400 myńnan astam adam demalyp, týrısterge 8,5 mıllıard teńgege qyzmet kórsetilgeni aıtyldy. Bıyl 3 mıllıard teńgege jýyq ınvestısııa tartylady dep kútilýde.
Alakólge bóget ornatylady
Sondaı-aq ákimdikte Alakólge qorǵanys bógetin ornatý týraly aıtty. Qurylystyń jalpy quny 6 mıllıard teńgeni quraıdy, qarjy kezeń-kezeńimen bólinip jatyr. Aqshı aýylynda jaǵalaýdy bekitý jumystary 10,2 kılometdi qamtýy qajet bolsa, onyń 550 metrine ǵana sáıkes jumys júrgizilgen. Al Kóktuma aýylynda 3,4 kılometrdiń 420 metrine ǵana jaǵalaý bekitpeleri salyndy.
«Qazirgi jumys qarqynyn eskersek, merdiger kelisim-shartta kózdelgen mindettemelerdi oryndaı almaıdy. Osyǵan baılanysty «Spesstroı» kompanııasy» JShS bas merdigerge qatysty shaǵym usynylyp, sot prosesi júrip jatyr», dep atap ótti Jetisý ákiminiń baspasóz qyzmetinde.
Jaqynda 210-nan astam týrıstik nysan ortalyq káriz júıesine qosyla alady. Joba boıynsha 69,1 kılometr káriz jelisi salyndy, 8 sorǵy stansasynyń 3-eýi ornatyldy. Barlyq qurylys jumystary qarasha aıynda aıaqtalady dep josparlanǵan. Ákimdikte atap ótkendeı, qazir syǵymdaý, iske qosý-retteý jumystary júrgizilip jatyr.
Jobanyń ekinshi kezeńi belgilengen tapsyrý merzimnen aıtarlyqtaı keshigip jatqany aıtyldy. 6,5 myń tekshe metr/táýlik káriz-tazartý nysanynyń qurylysy týrıstik nysandardy qosa alǵanda, búkil jaǵalaýdaǵy káriz júıesin tazartý máselesin sheshý kerek boldy.
Bul jobany júzege asyryp jatqan «Kólsaı Stroı» JShS merdiger kompanııasynyń ókili atap ótkendeı, mundaı keshigýge qurylys materıaldary men arnaıy tehnıka baǵasynyń aıtarlyqtaı ósýine baılanysty qymbattaý sebep bolyp otyr. Sondyqtan jobaǵa túzetý engizý qajet.
«Osyndaı iri jáne mańyzdy jobany júzege asyrý úshin tenderge qatysýdyń aldynda kez kelgen kompanııa óz múmkindikterin sanaly túrde baǵalaýy kerek. Bul jumys kólemin, jumysshylar sanyn, olardyń kásibıligin, tehnıkanyń bolýyn qamtıdy. Sondaı-aq barlyq yqtımal syn-táýekeldi, sonyń ishinde baǵanyń ósýin tolyq zerdeleý qajet. Osynyń barlyǵyn qazir emes, tenderge qatysqanǵa deıin túsinip, sheship alý kerek edi. Kelisimshart boıynsha jobaǵa josparlanǵan qarajattyń alǵashqy bóligin aldyńyzdar. Bul bıýdjet aqshasy, bul bizdiń azamattardyń qarajaty. Sizder qurylys bastalǵanǵa deıin 8 aı ýaqyt ótkizip aldyńyzdar da, endi mejeli merzimnen keshigip jatyrsyzdar. Sonda tıisti jumys kóleminiń nelikten oryndalmaǵanyn halyqqa qalaı túsindirýimiz kerek? Sizderdiń joba boıynsha túzetý engizý qajettiligi týraly ótinishińizge kelsek, aldymen onyń qajettiligi týraly negizderdi zerdeleý kerekpiz. Eger túzetý qajettiligi rastalsa, biz qoldaý kórsetýge daıynbyz. Áıtpese, tıisti qatań sharalar qoldanylady», dedi Isabaev.
Mamandardyń aıtýynsha, Aqshıde sý máselesi sheshilgen. О́tken jyldyń jeltoqsan aıynyń sońynda demalys oryndary eskerilip, kól jaǵalaýyn sýmen jabdyqtaý júıesi paıdalanýǵa berildi. Búginde Toqjaılaý, Qońyr, Bıbaqan, Keńes aýyldaryna sý qubyry jelilerin tartýǵa arnalǵan joba-smetalyq qujattama ázirlenip jatyr. Terekti, Lepsi, Kóktuma, Bulaqty aýyldaryndaǵy qoldanystaǵy sý jelilerin qaıta jańǵyrtý boıynsha joba-smetalyq qujat ázirleý jumystary bastaldy.
Osy jyly Aqshı aýylyndaǵy elektr jelilerin qaıta jańǵyrtý jáne salý jobasyn júzege asyrýǵa jergilikti bıýdjetten 300 mıllıon teńge bólindi. Nátıjesinde 67,4 kılometr elektr jelisi salynyp, qaıta jańǵyrtylady. Konkýrstyq rásimder júrip jatyr.
Biraq sarapshylardyń aıtýynsha, bul sharalar búgingi kúni 10 Mvt quraıtyn elektr qýatynyń tapshylyǵy máselesin tolyq sheshe almaıdy. Sondyqtan taǵy bir jobanyń joba-smetalyq qujattamasyn ázirleýge qarajat bólindi.
