Qazaqstan • 22 Maýsym, 2022

«Dostyq úılerinde» ádistemelik ortalyqtar ashylady

255 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

«Jańa Qazaqstan – azamattyq qoǵamy myqty tıimdi memleket». Osyndaı taqyryppen Nur-Sultan qalasynda elordalyq Qazaqstan halqy Assambleıasynyń XX sessııasy ótti. Kezekti sessııada qalalyq QHA tóraǵasynyń orynbasarlary saılanyp, Assambleıanyń birqatar qyzmetkeri marapattaldy.

«Dostyq úılerinde» ádistemelik ortalyqtar ashylady

Sessııaǵa qatysqan memlekettik organdar, etnomádenı birlestikter, Nur-Sultan qalalyq QHA ǵylymı-saraptama toby, Qoǵamdyq kelisim keńesi, Analar keńesiniń jáne Jas­tar qanatynyń ókilderi memlekettik tildi damytý, patrıottyq tárbıe, mem­lekettik organdar men buqaralyq aqpa­rat quraldarymen baılanys sekil­di máselelerdi talqylady.

«Búginde elordada turatyn qazaq­tardyń sany 1 005 147 qurap otyr. Sonymen qatar 140 569 orys, 14 329 ýkraın, 12 788 tatar, 11 558 ózbek,
9 509 nemis, 7 353káris, 5 715 qyrǵyz, 4 4416 ázirbaıjan, 4 047 belorýs, 2 826 ıngýsh, 2 734 polıak, 1 611 uıǵyr, 1 529 sheshen, 1 332 bashqurt, 1 309 armıan, 831 moldavan ultynyń ókilderi turaqty qonystanǵan. Qaı ult bolmasyn qazaq jerin atamekenim dep urpaǵyn ósirip, aýasyn jutyp, tynys-tirshiligin órbitetin bolsa ol mindetti túrde qazaq tilin qurmettep, sóıleý qajet», dep esepteıdi «Tu­ran-Astana» ýnıversıtetiniń kafedra meńgerýshisi, fılologııa ǵylym­darynyń kandıdaty, dosent Vla­dımır Shnaıder. Sessııada ana tildiń mártebesin sóz etip, qazaq tilinde paıymdy baıandama jasaǵan nemis ultynyń ókili – sonaý 1941 jyly elge qonys aýdarǵan nemisterdiń ekin­shi urpaǵy.

«Til keremeti men sóz qudiretin sezinip, túsinýden baryp, adamnyń boıynda otanshyldyq túısik mazdaıtyn bolady. Birneshe tildi erkin bilý – búgingi ómir talaby. Osy qaǵıdany ustana otyryp, bolashaq urpaqty qazaq tilinde sóıleýge, kúndelikti ómirde qazaq tilin qoldanýǵa shaqy­rý da sizder men bizderdiń bas­ty min­de­timizdiń biri ekenin kún tártibinen shyǵarýǵa bolmaıtynyn aıtqym keledi. Jastarymyzdyń boıyna qazaq tiliniń qyr-syryn, baılyǵy men eń asyldaryn sińirý arqyly biz óskeleń urpaqtyń biregeıligin qalyptastyra alamyz. Osy baǵytta aıanbaı eńbek eteıik, bolashaǵymyzdy jarqyn ete­ıik!», dep ol jınalǵandardy qazaq ti­linde sóıleýge shaqyrdy.

Al Assambleıa hatshylyǵy meńge­rý­shisiniń orynbasary Indıra Rys­tına eldegi saıası ózgeristerge baılanysty halyq arasynda júrgizilgen zert­teý nátıjelerin sóz etti. «El azamat­tarynyń 76 paıyzy zańǵa qabyl­danǵan túzetýler eldegi jaǵdaı­dy jaqsartýǵa kómektesedi dep esep­teıdi. Saýalnamaǵa qatysqan qazaqstan­dyqtardyń 83 paıyzy Prezıdent Q.Toqaevtyń saıası reforma­laryn qoldaıdy. Bul derekter Qol­dan­baly etnosaıası zertteýler ınstı­týtynyń sosıologııalyq zertteýi­niń nátıjelerimen tyǵyz baıla­nysty. Respondentterdiń
94%-y eldegi saıası jaǵdaıdy turaqty dep baǵalaǵanyn atap ótkim keledi. Qazaq­standaǵy ultaralyq kelisimdi saqtaý jónindegi memlekettik saıasatty qazaq­standyqtardyń 88 paıyzy qoldaıdy. Bul ultaralyq kelisimdi nyǵaıtý men saıası reformalardy jalǵas­tyrý bir-birimen tyǵyz jáne ózara baı­lanysty eki prosess ekenin bildiredi. Sondaı-aq Assambleıa konstı­tý­sııalyq ózgerister men saıası refor­malardy júzege asyrýdyń belsendi qatysýshysyna aınalady», dedi ol.

Sonymen qatar Indıra Rystına Assambleıanyń aldynda turǵan min­detterdi de atap ótti.

«Assambleıanyń Memleket bas­shy­­synyń tapsyrmalaryn iske asyrý boıynsha belsendi túsindirý jumysy birinshi orynǵa shyǵý kerek. Assambleıanyń ortalyǵy jáne óńirlerdegi barlyq kommý­nıkasııalyq alańdary qalyń jurtshylyqty onyń ishinde Assam­bleıanyń qoǵamdyq qury­lymdary, ǵylymı saraptamalyq qoǵam­dastyǵy, etnomádenı birlestik­terdiń jastary men etnostardy tarta otyryp osy baǵytta jumys isteýi kerek. Res­pýb­lıkalyq jáne óńirlik «Dostyq úıleriniń» barlyǵynda As­sam­­bleıa músheleri etnomádenı bir­les­­t­ik­terdi tarta otyryp saıası refor­­ma­l­ardyń júzege asyrylý barysyn túsindirý úshin sarapshylardy daıyn­daý jónindegi ádistemelik orta­lyqtar uıymdastyrylady», dedi ol.

Is-shara sońynda elorda ákiminiń orynbasary Berik Jákenov Nur-Sultan qalasy Qazaq­stan halqy Assambleıasy tóraǵasynyń jańadan saılanǵan eki qoǵamdyq orynbasary – «Jastar» saraıynyń dırektory, QHA múshesi Sergeı Solodovnıkov pen Koreı etnomádenı birlestigi tóraǵasynyń orynbasary Roza Pakty tanystyrdy.