Parlament • 23 Maýsym, 2022

Senatorlardy Aral teńizindegi jaǵdaı alańdatyp otyr

35 ret kórsetildi

Palata vıse-spıkeri Asqar Shákirov bastaǵan bir top senatorlar  joldaǵan depýtattyq saýalda Aral óńiriniń ekologııalyq máseleleri kóterildi. Plenarlyq otyrys barysynda oryn alǵan saýal elimizdiń Premer-Mınıstri Álıhan Smaıylovqa joldandy, dep jazady Egemen.kz.

Mıllıondaǵan gektar keptirilgen teńiz qabaty, aımaqqa jelmen jetken mıllıardtaǵan tonna tuz jáne shóldiń kele jatqan qumdary ekologııamen adam densaýlyǵynyń aıtarlyqtaı nasharlaýy qaýipin tóndirip tur.

«Aral teńizi basseıninde turaqty turatyn adamdardyń aǵzasynda ómirlik mańyzy bar dene músheleriniń fýnksıonaldyq jaı-kúıinde ózgerister anyqtalyp, tipti, patologııalyq aýrýlardyń damýyna deıingi ózgeriske ushyraýda.   Osylaısha, Araldyń kebýi apatty saldary bar sıpatqa ıe jáne planetarlyq aýqymdaǵy ekologııalyq qasiret bolyp tabylady. Ony barlyq elderdiń, halyqaralyq uıymdardyń kúsh-jigerin biriktirý arqyly ǵana toqtatýǵa bolady.Eń aldymen, osy ekologııalyq daǵdarysty sheshýge halyqaralyq qorlar men ǵylymı ortalyqtardy tartý qajet. О́kinishke oraı, sońǵy ýaqytta olardyń aımaqtaǵy belsendiligi aıtarlyqtaı tómendep otyr», dedi senator Aqylbek Kúrishbaev depýtattyq saýaldy oqı otyryp.

Senatorlar máseleni sheshý úshin kelesi sheshimderdi usynady: Halyqaralyq Araldy qutqarý qorynyń jumysyn jandandyrý, Ortalyq Azııa elderimen sý-energetıkalyq konsorsıým qurý jáne keýip qalǵan teńizdiń túbine jasyl jelekterdi belsendirek otyrǵyzý.

Aral teńiziniń qazaqstandyq bóligindegi tabıǵı ekpelerdi qosa alǵanda, ormandardyń jalpy aýdany 337 myń gektardy quraıdy. Sonymen qatar, bizdiń ózbek áriptesterimiz shamamen 1,6 mln ga alqapqa sekseýil ekpelerin otyrǵyzdy, bul rette onyń basym bóliginde aeroposevti paıdalanyp otyr. Sonymen qatar, olar júıeli túrde aǵash daqyldarynyń shóldi jaǵdaılaryna beıimdelgen túrlerin keńeıtýmen aınalysýda. Osyǵan baılanysty bizge aǵash otyrǵyzý jumystarynyń qarqynyn jedeldetip qana qoımaı, fıtomelıoratıvtik tehnologııalardy da jetildirý kerek, óıtkeni bizdiń aýmaqta otyrǵyzylǵan ósimdikterdiń jersinýi jekelegen jyldary 10-13%-dan aspaıdy», dep atap ótti senatorlar.

Depýtattardyń aıtýynsha, olar qazirdiń ózinde óz ókilettikteri aıasynda bul baǵytta belsendi jumys istep jatyr. Senatorlar taıaýda ǵana Soltústik Aral sýyn ustap turǵan Kókaral bógetin jóndeý qajettiligi týraly Úkimetke saýal joldaǵanyn eske saldy. Parlamentaralyq dıplomatııany odan ári damytý aıasynda olar dúnıejúzilik qoǵamdastyqtyń nazaryn Aral problemasyna aýdarý maqsatynda túrli halyqaralyq platformalarda osy máselelerdi kóterýdi kózdep otyr.

Sońǵy jańalyqtar

TúrkPA-nyń ataýy ózgeredi

Parlament • Keshe

Almaty joldaryn sý basty

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar