Kókpektini kótergen kómek

О́mir bolǵan soń tosyn oqıǵalar, aıtyp kelmes apattar oryn almaı turmaıtyndyǵy belgili jaıt desek te, alaıda, solardyń birazy adamdar óziniń saqtyqqa salǵyrttyq saldarynan ushyraýy da shyndyq. О́tken aıda Kókpekti aýyly irgesindegi ózendegi bógettiń sý jiberip turatyn shlıýzderinen sańylaý tabylmaı asyp tógilgen tasqyn úılerdi basyp, mal-jan shyǵynyna da tap etýi sonyń biri edi. Táýbe deısiń, der kezinde jetken kómek arqasynda boljaýsyz qater beti tez qaıtty. «El qadirin kórgen biledi» degendeı, sonda zardap shegýshiler bul kúnde barsha jurttyń jumylǵan qamqorlyq shapaǵatyn jaqsy biledi. Árqaısysy turmysyndaǵy qıyn kezde aýyrtpalyqty birge kóterip, birge jeńildetýge óz aımaqtarynan bastap, basqa da óńirlerdiń qol­daýǵa kelýine alǵystary sheksiz. Abdyraǵan shaqtarynda aldymen qastarynan tabylǵan Qaraǵandydaǵy mekemeler men joǵary oqý oryndary jasaqtary aýlalardy, kóshelerdi tazalaýǵa qolqanat kórsetse, ile Astanadan, Tarazdan, Shyǵys Qazaq­stannyń Kókpekti aýdanynan kelip jetken kómekke qosylýshylar áli de jalǵasyp aýyldyń da, tur­ǵyndarynyń da kóńilin ósirip, shyraıyn kirgizip otyr. «Kóp túkirse kól» degen osy. Jan-jaqtan jumyldyrylǵan kúsh pen tehnıkanyń ilkimdi jumysynyń arqasynda qysqa merzimde 944 aýla tazartylyp, 6300 tonna kúl-qoqystan arylǵan aýyl qazir tap-taza. Apatty dep tanylǵan jáne buzylýǵa tıisti 51 úıdiń ornyn jańalary basatyn ýaqyt ta alys emes. Al munymen birge 157 úı men 5 dúkenniń kúrdeli jóndeýden ótkiziletindigi Kókpektiniń kórkin ózgertkeli tur. Jer aıaǵy keńeıgen bette bastalǵan qurylys isteri kúnnen-kúnge qanatyn jaıyp keledi. Jaǵdaıdy qalpyna keltirip, jaqsartýǵa arnalǵan qat-qabat is-sharalardyń ishinde, eń bas­tysy, qıyndyq qatty batýshy turǵyndardy áleýmettik qoldaý negizgi nazarda. Baspanalaryn sý shaıyp, jataqhanalarǵa ornalastyrylǵan 14 otbasy ázirge eshteńege alań­daý­syz bolsa, balǵyn jastaǵy ba­la­ly 7 shańyraq Qaraǵandyǵa qonys­tandyryldy. Taǵy 11-i tur­mysqa qolaıly mekenjaılardan oryn teppek. Kókpektilikterdiń qaı-qaısy­­­syna da ásirese, zeınetkerlerge, múgedekterge, kópbalaly jáne jal­ǵyzilikti analarǵa qamqorlyq qushaǵy keń. 337 otbasyǵa kórsetilgen gýma­nıtarlyq kómek sonyń bir parasy. Eshkimdi eskerýsiz etpeýge degen shy­naıy yqylastan jergilikti stýdentter de qalys qalmaǵan. Olardyń 11-niń oqý úshin tólemaqysy óteldi. Aýylǵa qoǵamdyq qaıyrymdylyq qoryna aýdarylǵan 245 mıllıon teńge arnaýly komıssııanyń sheshimi boıynsha búlingen turmystyq teh­nıkalary men múlikterdiń ja­ńalary satyp alynýyna, basqa da muqtajdyqtar ótelýine jumsalýda. Turǵyndardy, sondaı-aq, shyǵynǵa ushyraǵan maldarynyń orny toltyrylýy da rıza etti. Bul rette so­naý Altaıdan jańa tóldegen 300 tusaqty qozylarymen qosa tıep alyp kelip, qoldaryna tabys etken aýdan fermerleriniń márttigi búginde árqaısysynyń aýzynda. Qo­rasynda sýǵa tunshyqqan 8 qoı basy túgendelgen Qoıken Qasenova sııaq­­tyly bári aldaryna qaıta mal bitti. Aıta berse, kómek túrleri kóp. Bárin atama­ǵanda osynyń ózi-aq, el yntymaǵyn, jurt bir-birine tileýlestigin, qysylshań shaqta qol­daýǵa daıyndyǵyn aıqyn tanytýy anyq. Kókpektiniń tez arada eńsesin kóterip, boı tikteýine eldigimizdiń osynaý bir tamasha qasıetti shýaǵy tıse, sonymen birge, óńir basshylarynyń soǵan uıystyryp, jaǵdaıdy ýaqyt asyrmaı túzeýge úılestire bilýi de atap óterlik jaıt. Osy is-sharalar basynan tikeleı qadaǵalaýyndaǵy oblys ákimi Baýyrjan Ábdishev ony kún aralatpaı kórip, mindetterdi nyqtap ta, myqtap ta júrýine kókpektilikter iltıpaty bólektigi aýyl turǵyn­darymen kezekti kezdesýinen bi­lindi. «Elbasy aýyldaryńyzdaǵy jaǵdaıdy baqylaýda ustap otyr. Tapsyrmaǵa sáıkes kúz sońyna qaraı ahýal tolyq ońalady. Úılerdi kúrdeli jóndeýge jáne salýǵa oblys ákimi rezervinen bólingen qarjy mol. Bul maqsattaǵy qazirgi qarqyndy báseńdetpeýmen qatar barlyq ınfraqurylymdy qalpyna keltirý jumystarynyń belgilengen sharalarǵa sáıkes tyńǵylyqty atqarylýyna ózderińizge baıan etil­gendeı áleýet te, múmkindik te bar. Talap pen tártip bárimizge ortaq. Máselelerdi osylaısha birlesip sheship, oryndaımyz», dedi ol. Bul joly da aýyldyń taıly-taıaǵy qalmaı qatysqan jıynda ótinish-tilekter az aıtylmaı, kóńildi mazalaǵan suraqtar jaýdy. Bárine jan-jaqty jaýap qaıtarylyp, kómek túrleri qalaı kórsetiletini, qalpyna keltirý jumystarynyń qalaı júrgiziletindigi, kimder, qaı uıymdar jaýap­ty ekeni túsindirildi. Oblys ákiminiń udaıy ortala­rynda bolyp, basshy ǵana emes, ada­mı turǵydaǵy shynaıy jan­­a­sh­yr­­­lyq, qamqorlyq kóńiline rıza bol­ǵan jurt emen-jarqyn áń­gimelesti. Jıynǵa qatysýshylar atynan ardagerler keńesiniń tór­aıymy Nadejda Býlybına, aýyl aqsaqaldary Jetpisbaı Qunanov, Baraq Kendibekov qıyn jaǵdaıda búkil el qaýy­mynyń qolushyn sozyp, tyǵyryq zardabyn je­ńildetýge meıir shýaǵyn barynsha tókken otan­das­taryna aq alǵystaryn arnap, jetkizýdi tilek etti. Aıqyn NESIPBAI, «Egemen Qazaqstan». Qaraǵandy oblysy, Buqar jyraý aýdany.