Sport • 05 Shilde, 2022

Baıaǵy jartas – sol jartas...

44 ret kórsetildi

Sý sportynan Majarstannyń bas shahary – Býdapeshtte ótken álem chempıonaty óz máresine jetti. Jer-jahannyń ár qıyrynan jınalǵan sportshylar 17 kún boıy júzý, ashyq sýda júzý, sýǵa sekirý, vaterpol jáne sınhrondy júzý sekildi sport túrleri boıynsha 74 júlde jıyntyǵyn sarapqa saldy. Baq synaýshylar qatarynda 2016 jyly Rıo jáne 2021 jyly Tokıoda alaýy tutanǵan jazǵy Olımpııa oıyndarynda jeńis tuǵyryna kóterilgen sańlaqtardyń qalyń shoǵyry boldy.

Sý sportynan álem chempıonaty 1973 jyldan beri uıymdastyrylyp keledi. Osyǵan deıin atalǵan jarystyń jalaýy 18 márte jelbirep, sonyń 13-inde amerıkalyqtar aldaryna jan salmady. AQSh quramasy 1973, 1975, 1978, 1982, 1991, 1998, 2003, 2005, 2007, 2009, 2011, 2017, 2022 jyldary jalpykomandalyq esepte birinshi oryndy ıelendi. 1986 jyly Germanııa ozsa, 2001 jyly Aýstralııanyń asyǵy alshysynan tústi. Al 1994, 2015 jáne 2019 jyldary Qytaıdyń qarqynyna eshbir eldiń órenderi shydamady. Mine, jalpy esepte kósh bastaý baqyty tek osy tórt memlekettiń sańlaqtaryna ǵana buıyrdy.

Jekelegen sportshylar jaıynda aıtar bolsaq, álem chempıonatynda eń mol oljaǵa kenelgen Maıkl Felps ekeni málim. 2001-2011 jyldar aralyǵynda ótken jarystarda ol 26 altyn, 6 kúmis jáne 1 qola medaldy oljalady. Barlyǵy – 33 júlde. Árıne, «Baltımordyń oǵy» degen laqap atqa ıe bolǵan AQSh-tyń dańqty júzýshisiniń bul tabysyna tańdanbaý múmkin emes. Maıkldyń ózge rekordtaryn aıtpaǵanda, onyń Olımpııa oıyndarynda 23 altyn, 3 kúmis jáne 2 qolany enshilegeni bar. Bir sózben aıtsaq, Jer-jahandaǵy eshbir sportshy óziniń ataq-dańqy jaǵynan Felpspen teńese almaıdy.

Ekinshi jáne úshinshi oryndardy Svetlana Romashına men Natalıa Ishenko ıemdenýde. Reseıdiń qos sınhrondy júzýshileriniń de qol jetkizgen tabystary tolaǵaı. Romashına 21 ret jeńis tuǵyrynyń eń bıik satysyna kóterilse, Ishenkonyń qorjynynda 19 altyn men 2 kúmis medal bar. Tórtinshi orynda – Raıan Lohte. AQSh-tyń júzýshisi 18 altyn, 5 kúmis jáne 4 qolany ıelendi. Úzdik bestikti 16 ret altynnan alqa taqqan reseılik Svetlana Kolesnıchenko túıindep tur.

Osynyń aldyndaǵy álemdik doda 2019 jyly Ońtústik Koreıanyń Kvandjý qalasynda uıymdastyrylǵan edi. Atalǵan jarysta Qytaı men AQSh sportshylary ábden tiresip, bir altynnyń azdyǵynan amerıkalyqtar basty qarsylastarynan qalyp qoıdy. Qytaılardyń ánurany 16 márte (11 kúmis+ 3 qola) shyrqalsa, amerıkalyqtar 15 ret (11 kúmis+10 qola) dál sondaı qurmetke bólendi. Sol sekildi Reseı (12+11+7), Aýstralııa (7+9+7) jáne Majarstannyń (5+0+0) da qarqyny qýantty.

Keshe Majarstanda aıaqtalǵan dúnıejúzilik dodada da basty báseke AQSh pen Qytaı quramalary arasynda órbidi. Eki komanda da 18 altynǵa ıelik etti. Desek te kúmis pen qolany artyq alǵan amerıkalyqtar (18+14+17) jalpy esepte kósh bastady. Aspanasty eliniń ókilderi (18+2+8) ekinshi oryndy enshiledi. Úshinshi orynda – Italııa (9+6+6). Tórtinshi jáne besinshi satylarǵa Aýstralııa (6+9+4) men Kanada (3+5+6) jaıǵasty. Sondaı-aq Japonııa (2+8+3), Fransııa (2+7+2), Ýkraına (2+6+2), Germanııa (2+5+3) jáne Majarstan (2+2+1) úzdik ondyqtyń qataryna endi. Býdapeshtte barlyǵy 16 memlekettiń ánurany shyrqalyp, 22 eldiń týy kókte jelbiredi.

Qazaqstandyq sportshylarǵa kelsek, olar buǵan deıingi dodalardyń eshbirinde jeńis tuǵyryna kóterilgen emes. Iаǵnı 1994 jyldan beri uıymdastyrylǵan álem chempıonattarynyń barlyǵynan júldesiz oraldy. О́kinishke qaraı, dál sol jaǵdaı Majarstanda da qaıtalandy. Jalpy, osy sport túriniń damýyna elimizde qolaıly jaǵdaı jasalǵan. Bizdiń órender oqý-jattyǵý jıyndaryn shetelde ótkizip, qalaǵan jarystarynyń barlyǵyna qatysyp keledi. Olardyń alatyn eńbekaqylary men syılyqtary da jaman emes. Biraq sonyń qaıtarymy joq. «Baıaǵy jartas – sol jartas...» kúıinde. 2014 jyly Inchhondaǵy Azııa oıyndarynda Dmıtrıı Balandın úsh altyn alyp, 2016 jyly Rıo Olımpıadasynda jeńis tuǵyrynyń eń bıik satysyna kóterilgende, barsha qazaqstandyqtyń erek­she shattanǵany esimizde. 2018 jyly Dja­kartada almatylyq júzýshi úsh ret úshin­shi orynǵa taban tiredi. Mine, sý spor­ty­nan eń úzdik nátıjelerimiz osy ǵana.

Sodan bergi ýaqytta jerlesterimiz óz jankúıerlerin eleýli tabystarymen qýanta almaı júr. Bul jaǵdaı osy salanyń tizginin ustap otyrǵan azamattarǵa oı salýǵa tıis.

Sońǵy jańalyqtar

Ana tilinde oqýdan nege qashady?

Bilim • Búgin, 00:05

Abaı murasy asqaqtady

Abaı • Búgin, 00:04

Ulttyq mereke

Abaı • Búgin, 00:02

Et máselesine ep kerek

Ekonomıka • Búgin, 00:01

Jedel járdem nege keshigedi?

Medısına • Keshe

Ult ustazy jáne Batpaqty mektebi

Ahmet Baıtursynuly • Keshe

Jaýynger jyr

Tanym • Keshe

Talant pen taǵdyr

О́ner • Keshe

Shıpaly sýlar shejiresi

Aımaqtar • Keshe

Tańbaly tanymy

Tanym • Keshe

Sırk

О́ner • Keshe

Uqsas jańalyqtar