Jeńil atletıkadan álem chempıonatynyń tusaýy 1983 jyly kesilgen edi. Fınlıandııanyń astanasy – Helsınkıde ótken jarysta GDR quramasy qarsylas shaq keltirmedi. 10 altyn, 7 kúmis jáne 5 qolany oljalaǵan nemister jalpy- komandalyq esepte kósh bastady. Ekinshi oryndy AQSh (8+9+7) ıelense, úshinshi satyǵa KSRO (6+6+11) taban tiredi. Sýomı elinde Qazaqstannyń ókili Vladımır Mýravev eń qysqa qashyqtyqtaǵy jelaıaqtar estafetasynda qolaǵa qol sozdy. 1987 jylǵy jarysty Italııanyń bas shahary – Rım qabyldady. Bul joly da negizgi básekelestik nemister (10+11+10) men amerıkalyqtar (10+4+6) arasynda órbip, alǵashqylarynyń jeńisimen aıaqtaldy. Keńes Odaǵynyń (7+12+6) sportshylary úshinshi oryndy enshiledi. Máńgilik qalada KSRO quramasy sapynda óner kórsetken qazaqstandyq órender de oljaǵa keneldi. Atap aıtsaq, qyzyljarlyq marafonshy Zoıa Ivanova men 4h100 metrlik estafetalyq saıysta synǵa túsken qaraǵandylyq Vladımır Mýravev kúmispen kúptelse, shymkenttik úsh qarǵyp sekirýshi Oleg Sakırkın qola medaldy moınyna ildi.
1991 jyly Tokıoda ótken álem chempıonatynda quramynda Karl Lıýıs, Lerroı Barrell, Dennıs Mıtchell, Maıkl Djonson, Antonıo Pettıgrıý, Greg Foster, Maık Paýell, Charlz Ostın syndy juldyzdary bar AQSh (10+8+8) aldyna jan salmady. Ekinshi jáne úshinshi oryndardy KSRO (9+9+11) men Germanııa (5+4+8) ózara bólisti.
1993 jyly nemisterdiń Shtýtgart qalasynda jalaýy jelbiregen jarysqa Qazaqstan quramasy tuńǵysh ret derbes komanda retinde qatysty. Bir kúmis medaldy ıelengen jerlesterimiz jalpy esepte 23-oryndy qanaǵat tutty. Bul júldeniń ıegeri – Grıgorıı Egorov. Shymkenttiń týmasy syryqpen sekirýshiler saıysynda 5 metr 90 santımetrlik kórsetkishke qol jetkizdi. 1988 jyly Seýl Olımpıadasynda qola medaldy moınyna ilgen otandasymyz atalǵan jarysta tek Ýkraınanyń sańlaǵy Sergeı Býbkadan ǵana qalyp qoıdy. Olımpııa oıyndarynyń jeńimpazy, álemniń birneshe dúrkin chempıony ári rekordshysy 6 metrlik mejeni baǵyndyrdy. Komandalyq básekede AQSh (13+7+5) ozsa, Qytaı (4+2+2) men Reseı (3+8+5) úzdik úshtikti túıindedi.
1995 jyly Shvesııanyń Geteborgynda qazaqstandyq jankúıerlerdi Olga Shıshıgına qýantty. 100 metrge kedergiler arqyly júgirgen almatylyq arý márege ekinshi bolyp jetti. Onyń ýaqyty – 12,80 sekýnd. Shıshıgına tek Barselona Olımpıadasynyń jeńimpazy, álemniń eki dúrkin chempıony Geıl Dıverske ǵana ese jiberdi. Keıinnen amerıkalyq jelaıaq Atlanta Olımpıadasynda eki jáne dúnıejúzilik dodada birneshe ret altynnan alqa taqqanyn jankúıerler umyta qoımasa kerek. 1997 jyly Afınadaǵy dodada AQSh sportshylarynyń (6+3+8) aıdarynan jel esti. Ekinshi oryndy Germanııa (5+1+4) enshilese, úshinshi satyǵa Kýba (4+1+1) turaqtady. Ejelgi Ellada elinen bizdiń sportshylar qurqol qaıtty. 1999 jyly Sevılıada da salymyz sýǵa ketti. Pıreneı túbegindegi tartysta da amerıkalyqtarǵa (10+3+4) teń keler eshkim tabylmady. Odan keıingi oryndardy Reseı (5+4+3) men Germanııa (4+4+4) ıemdendi.
2001 jylǵy chempıonattyń shymyldyǵy Kanadanyń Edmonton qalasynda túrildi. Úıeńki japyraqtar elinde Qazaqstannyń týy bir márte bıikte jelbiredi. Ǵasyrlar toǵysynda Sıdneıde alaýy tutanǵan Olımpııa oıyndarynyń jeńimpazy atanǵan Olga Shıshıgına bul joly qola medaldy ıelendi. Jelaıaq qyzymyz AQSh-tyń qos myqtysy – Andjanett Kırklend pen Geıl Dıversten qalyp qoıdy. Edmontonda Reseı quramasy (5+7+6) óz tarıhynda alǵash ret jarys kestesinde kósh bastady. Ekinshi jáne úshinshi oryndarda – AQSh (5+5+3) pen Kenııa (3+3+2).
2003 jyly Fransııanyń Sen-Denıindegi áıgili «Stad de Frans» stadıonynda jerlesterimizge bir júlde buıyrdy. Bul básekede onsaıysshy Dmıtrıı Karpovtyń asyǵy alshysynan tústi. Qaraǵandylyq sportshy 8374 upaı jınap, úshinshi orynǵa turaqtady. Ol amerıkalyq Tom Pappas pen chehııalyq Roman Shebrleni alǵa jiberedi. Jalpy eseptegi básekelestik AQSh (8+7+1) pen Reseı (7+7+5) arasynda órbip, bir altyny artyq amerıkalyqtar birinshi orynǵa shyqty. 2005 jyly Helsınkıden qorjynymyz bos qaıtsa, 2007 jyly Osakada dál sol Karpov qaıta qola medaldy moınynda jarqyratty. Bul básekede ol óziniń kánigi qarsylasy Shebrle men ıamaıkalyq Morıs Smıtke jol berdi. 2009 jyly Berlınde baǵymyz janbady. 2011 jyly Tegýde úsh qarǵyp sekirgen Olga Rypakova ekinshi oryndy enshiledi. Shyǵys Qazaqstan oblysynyń týmasy Ýkraınanyń ókili Olga Saladýhadan bes santımetr kem nátıje kórsetti.
2013 jyly Máskeýde jolymyz bolmady. 2015 jyly Beıjińde Rypakova qaıta jeńis tuǵyryna kóterildi. Bul joly ol qola medaldy qorjynǵa saldy. Kórsetkishi – 13,77 santımetr. Otandasymyzdyń aldyn kolýmbııalyq Katrın Ibargýen men ızraıldik Anna Knıazeva-Mınenko orap ketti. Chempıonnyń nátıjesi – 14,90. Eger osyǵan deıingi jarystarda AQSh quramasy aldyna jan salmasa, Aspanasty elinde qara qurlyqtyń ókilderi tamasha óner kórsetti. Birinshi oryndy Kenııa (7+6+3) oljalasa, ekinshi satyǵa Efıopııa (7+2+3) taban tiredi. Osy oraıda kenııalyqtardyń Devıd Rýdısha (800 metr), Asbel Kıprop (1500), Nıkolas Bett (400 metr, kedergiler arqyly júgirý), Ezekıl Kemboı
(3 000 metr, kedergiler arqyly júgirý), Vıvıan Cherýıot (10 000 metr), Hıvın Djepkemoı (3 000 metr, kedergiler arqyly júgirý) syndy jelaıaqtarymen qatar naıza laqtyrýshy Djýlıýs Iego da qarsylastarynyń barlyǵynan qara úzip ketip, atalǵan komandanyń jeńiske jetýine súbeli úles qosty. 2017 jyly Londondaǵy dodada Olga Rypakova qolaǵa qol sozdy. Alǵashqy eki oryndy Ońtústik Amerıkadan kelgen qos dúldúl – venesýelalyq Iýlımar Rohas pen kolýmbııalyq Katrın Ibargýen ıelendi.
Sońǵy álem chempıonaty osydan úsh jyl buryn Qatardyń bas shahary – Dohada uıymdastyryldy. Parsy shyǵanaǵynda AQSh quramasy (14+11+4) aıqyn basymdyq tanytty. Ekinshi jáne úshinshi oryndardy Kenııa (5+2+4) men Iаmaıka (3+5+4) oljalady. Sondaı-aq Qytaı (3+3+3), Efıopııa (2+5+1), Beıtarap qurama (2+3+1), Ulybrıtanııa (2+3+0), Germanııa (2+0+4), Japonııa (2+0+1) jáne Nıderland pen Ýganda (2+0+0) sekildi elderdiń órenderi TOP-10 komandanyń qataryna qosyldy. Bul jarysta barlyǵy 20 memlekettiń ánurany shyrqalyp, 43 eldiń týy kókte jelbiredi. О́kinishke qaraı, olardyń qatarynda Qazaqstannyń birde-bir atleti bolǵan joq.
Sanaýly kúnderden keıin Iýdjınde jalaýy jelbireıtin álem chempıonatynda Qazaqstannyń 12 sportshysy óner kórsetedi. Olar – Olga Safronova (100, 200 metr), Janna Mamajanova (marafon), Krıstına Ovchınnıkova men Nadejda Dýbovıskaıa (bıikke sekirý), Marııa Efremova (úsh qarǵyp sekirý), Georgıı Sheıko, Polına Repına, Galına Iаkýsheva-Kıchıgına (sporttyq júris), Mıhaıl Lıtvın (400 metr), Karolın Chepkoech Kıpkırýı (5000, 10000 metr) jáne Nora Djerýto men Deızı Djepkemeı (3000 metr, kedergiler arqyly júgirý).
Osylardyń arasynan Olga Safronova men Nadejda Dýbovıskaıany bóle-jara atap ótýge bolady. Olganyń Azııa oıyndarynyń jeńimpazy, qurlyq chempıony degen ataqtary bar. Sol jarystarda ol san márte júldegerler qataryna qosyldy. Nadejda jabyq ǵımarattaǵy álem chempıonaty men Azııa oıyndarynyń qola jáne qurlyq birinshiliginiń kúmis júldegeri. Janna Mamajanova bıylǵy aqpanda Fransııadaǵy jarysta altynnan alqa taqsa, Nıderlandta uıymdastyrylǵan «Rotterdam marafonynda» máre syzyǵyn úshinshi bolyp qıyp, Qazaqstannyń rekordyn jańartty. Sonaý 1987 jyly áıgili Zoıa Ivanova 42 shaqyrym 195 merlik qashyqtyqty 2 saǵat 27 mınýt 57 sekýndta júgirip ótken edi. Baqandaı 35 jyl boıy sol rekordtyń murty buzylmaı turdy. Al Rotterdamda sol qashyqtyqty qazaq qyzy 2 saǵat 26 mınýt 54 sekýndta artta qaldyrdy. Bul – Janna babynda degen sóz. Sondaı-aq Qazaqstan quramasy sapyndaǵy Kenııadan kelgen úsh legıoner bizdiń jankúıerlerdi qýanysh pen shattyqqa bóleıdi dep úmittenemiz.
