Almatydaǵy Jambyl atyndaǵy jasóspirimder kitaphanasynda ótken baspasóz máslıhatynda halyqaralyq mádenıet sarapshylary qazaq ádebıeti klassıginiń aldaǵy mereıtoıyn tek týǵan jerinde ǵana emes, 1-10 qazan aralyǵynda ótetin Qazaqstannyń mádenı kúnderi aıasynda Eurasian Creative Week VI halyqaralyq festıvali sheńberinde de atap ótýdi jón sanaıdy. Dýlat Isabekovtiń mereıtoıy men shyǵarmashylyq jetistigin halyqaralyq deńgeıde atap ótýdiń sebebi negizsiz emes. Shyǵarmalary týǵan eliniń topyraǵynan tysqary memleketterde eń kóp sahnalanǵan qazaq dramatýrginiń esimi shetel oqyrmany men kórermenine ilgeriden jaqsy tanys. D.Isabekovtiń shyǵarmalary álemniń birqatar tilderine, atap aıtqanda, aǵylshyn, nemis, cheh, shved tilderine aýdaryldy, endi, mine, Aýstralııa kórermeni Shyńǵys hannyń súıikti áıeli týraly tamasha týyndysymen tanysýǵa múmkindik alyp otyr. Sondyqtan qazaq ulttyq dramatýrgııasynyń kórnekti ókilderiniń birinen sanalatyn D.Isabekovtiń «Borte, Empress of the World» pesasynyń álemdik premerasy – ultyq mádenıetimizdegi aıtýly oqıǵa.
Dramatýrgtiń aıtýynsha, Shyńǵys han týraly ǵylymı tujyrymǵa negizdelgen dáıekti tarıhı derektermen birge, el ishinde aýyzeki áńgime, ańyz kúıinde taraǵan dáıeksiz aqparat ta jeterlik, alaıda uly qaǵannyń umytylyp ketken kóp áıeliniń arasynda osy zamanǵa aty aman-esen jetken Bórte jaıly tarıhı málimet joqqa tán. «Bórteniń» alǵashqy premerasy jańa ashylǵan Túrkistan mýzykalyq drama teatrynyń sahnasynda tabysty qoıylyp, qazaq kórermeni álemdi baǵyndyrǵan uly ámirshiniń áıeliniń taǵdyr jolyna úńile otyryp, onyń qaharly qaǵannyń aqylshysy ǵana emes, memleket basqarý isine aralasqan senimdi serigine aınala alǵan qaıratkerlik tarıhı iri tulǵasymen tanysqan edi. Eýropa jurty úshin tyń ári tańsyq taqyryptyń teatr sahnasynda qoıylyp, VI halyqaralyq Eurasian Creative Week festıvali baǵdarlamasynyń basty sharasy retinde josparlanýy da osyndaı sebepten týyndap otyr.
Eurasian Creative Guild (London) tóraǵasynyń orynbasary Marat Ahmetjanovtyń aıtýynsha, el mádenıetindegi bul erekshe oqıǵa – D.Isabekov shyǵarmashylyǵynda beınelengen Qazaqstannyń biregeı mádenıeti men tarıhyn taǵy bir satyǵa kóteretin bıiktik. Melbýrndaǵy teatr qoıylymynyń premerasyna ázirlik jumysy qazirdiń ózinde qaýyrt bastalyp ketken. Spektakldi Aýstralııa rejısseri Ýorren Ýılls qoıady, al qoıylymǵa Aýstralııa mádenıeti men óneriniń qaıratkerleri tartylǵan. Mysaly, ámirshi men áıeliniń ǵajaıyp mahabbat oqıǵasyna elitken eldegi eń iri alpaýyttardyń biri Djeıson Boveır men ol basqaratyn aýstralııalyq Moving Light Production (MLP kompanııasy) spektakldiń sahnalyq bezendirilýin óz qolyna alǵan. Al Ýorren Ýılls Melbýrnǵa kelgenge deıin 35 jyl Anglııanyń teatrlarynda jumys istegen, ol sahnalaǵan spektaklder Ulybrıtanııanyń Vest-End, Koroldiktiń Shekspır teatrynda, Nıý-Iorktiń Brodveıinde, Baǵdattyń Ulttyq teatrynda úlken dúmpý týǵyzyp, talǵamy zor ónerdegi áriptesteri tarapynan tolyqtaı moıyndalyp, kórermenderiniń iltıpatyna ıe bolǵan asa tanymal rejısser.
Baspasóz májilisin uıymdastyrýshylarǵa tikeleı beıneúndeý joldaǵan Ýorren Ýılls: «Dýlat Isabekovtiń shyǵarmasy negizinde qoıylatyn spektakl naǵyz qazaq ómiriniń merekesi bolmaq: onda mýzyka men bıden bastap, ulttyq as máziri, ádebıeti men óneri tutas qamtylady», deıdi. Kóp qyrly talant ıesi Ýorren Ýıllstiń boıyndaǵy úlken ónerdiń biri – kompozıtorlyǵy, buǵan deıin qoıylymdarynda drama men operanyń ádemi úılesimin jasap, osy tájirıbesimen tanymaldyǵy arta túsken ol bul joly da ózi qoıatyn spektakldiń mýzykamen kórkemdelýiniń minsiz bolatynyna senimdi. Rejısserdiń aıtýynsha, spektaklge qatysatyn «Jastar hory» pesany mýzykalyq jaǵynan tolyqtyra túspek. Sondaı-aq aýstralııalyq rejısser bul spektakldiń uzaq ýaqyt qursaýynda ustaǵan qatań karantınnen keıin Qazaqstan men Melbýrnnyń rýhanı turǵyda baıaý da bolsa aıaǵynan nyq turýyna ıgi áserin tıgizetinine senim bildirdi.
Basqosýǵa kelgen ECG London múshesi, «Nuclear Angels» qazaq rok-tobynyń mýzykanty Djon Aleksandr Geızelar Dýlat Isabekovpen tanysqanyn taǵdyr sáttiligine balaıdy. Al Qurmanǵazynyń kúılerin shyǵarmashylyǵyna shabyt beretin qaınar bulaq dep biledi. Djonnyń ózi 25 jyldan beri Almatyda turady jáne qazaqstandyq mýzykanttarmen tyǵyz baılanysta jumys istep keledi. Eýrazııalyq gıldııa basshysynyń aıtýyna qaraǵanda, qazir Qazaqstannyń atynan Melbýrnǵa baratyn delegasııa quramy jasaqtalyp jatyr, óz tarapynan qurmetti meımandardy qarsy alýǵa Aýstralııa eli de daıyn.
ALMATY
