Munaı salasynda jańa qurylǵan zaýyt negizi 3 kezeńdi bastan ótkermek. Onyń birinshisi – reagentter men túrli qospa shyǵarý. Odan soń jyldyń sońyna qaraı ónim túrlerin kóbeıtip, jańa qondyrǵylar qoıylady. Al keler jyly tolyq qýattylyqqa shyǵady dep josparlanǵan.
«Qazmunaıhım» JShS-na tıesili óndiris orny Qazaqstanda munaı-hımııa ónimderin tolyq sıklmen óndiretin alǵashqy zaýyt retinde tanylyp otyr. Qospalar dızeldi otyndar shyǵarý kezinde jáne shaǵyn kólemde óndiriletin hımııalyq zattardyń óndirisinde qoldanylady. Jylyna 30 myń tonna reagent pen munaı-hımııa qospalaryn shyǵaryp, onymen elimizdiń munaı óndirýshi jáne munaı óńdeýshi kásiporyndaryn tolyq qamtamasyz etpek. Odan artylǵan ónimdi eksportqa baǵyttaý kózdelgen.
– О́ńirimizdegi júzege asyrylyp jatqan tehnologııalyq úderis zamanaýı álemdik ekonomıka jaǵdaıynda jyldam sheshim qabyldaýǵa múmkindik beredi. Zaýyt ónimderi naryqtyń suranysyna tolyqtaı saı. Jańa óndiris orny memleket, bıznes jáne ǵylymnyń ózara árekettestigin is júzinde dáleldep otyr. Osyndaı jobalardy júzege asyrý arqyly óndiris salasynda tereń zertteýler júrgizýge bolatynyn baıqadyq, – dedi Pavlodar oblysynyń ákimi Ábilqaıyr Sqaqov.
Atap óterligi, bul – otandyq kásipkerlermen munaı-hımııa salasynda tolyq sıklda iske asyrylyp jatqan alǵashqy joba. Onyń ǵylymı oıdyń kómegimen iske asyrylyp jatqandyǵy da qýantady. Jergilikti óndiris mamandary bul bıznes pen ǵylymnyń ózara birlesýiniń jarqyn úlgisi dep baǵalaıdy.
Jobaǵa tartylǵan ınvestısııalardyń jalpy somasy 2,5 mlrd teńgeni quraǵan. Qazirgi kezdiń ózinde munda 30 turaqty jumys orny ashyldy. Kásiporyn dırektory Alen Kenjebaevtyń aıtýynsha, aǵymdaǵy jyldyń sońyna taman joǵary temperatýraly sıntez qondyrǵysynyń qurylysy josparlanýda.
«О́ndiris ornyndaǵy qural-jabdyqtar tehnologııalyq reglamentterge saı ornatylǵan. Elimizdegi Ekologııalyq kodeks talaptaryn negizge ala otyryp, keleshekte kásiporyndaǵy óndiris ekologııalyq baqylaýda bolady. Jalpy, nysan turǵyzylmaı turyp, kópshilik tyńdaýlar ótkizilip, zaýyttyń qorshaǵan orta men adamdar ómirine qaýpi bar-joqtyǵyna qatysty memlekettik ekologııalyq saraptama júrgizilgen. Barlyq zertteýlerdiń nátıjesi oń shyqty. Tórt skvajına qazyp, jer-asty sýlaryn qadaǵalaýǵa aldyq. Tehnologııalyq prosesimiz qorshaǵan ortaǵa esh zııanyn tıgizbeıdi dep senimmen aıta alamyz», dedi ol.
Zaýyt basshysy, sondaı-aq Pavlodar oblysynyń munaı-hımııa salasy boıynsha elimizde kósh bastap kele jatqan aımaqtardyń biri ekenin atap ótti.
О́ndiris orny jergilikti Toraıǵyrov ýnıversıtetimen kelisimshartqa otyryp, bilim berý mekemesiniń jetekshi ǵalymdarymen birlese jumys isteýdi maqsat tutyp otyr. Sebebi búgingi tańda kásiporyndaǵy jumysshylardyń denin jastar quraıdy. Munda jas mamandardy oqytý isine erekshe kóńil bólinbek.
«Pavlodar» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynda kóptegen kásiporyndardyń jumysy jandanyp kele jatqanyn aıtý kerek. Aýmaqta barlyǵy 18 óndiris orny qyzmet etip tur. Bul jerde zaýyttardan shyǵatyn óndiristik qaldyqtar men sarqyndy sýlardy tazartý úshin kárizdik tazartý júıesi salynýda. Qazirgi kúni nysannyń negizgi korpýs ǵımaraty salynyp, bıologııalyq rezervýar jabdyqtaryn ornatý boıynsha jumystar aıaqtalýǵa jaqyn.
Murat QAPANULY,
jýrnalıst
Pavlodar oblysy