Jas talantty sheberdiń músinderi ǵylymı tilde «gıperrealızm» dep aıtylǵanymen, ol ótken ǵasyrdaǵy alpysynshy jyldary Amerıkada paıda bolyp, ónerge úlken silkinis ákelgen. Bir ǵajaby, osy baǵyttaǵy músinder qandaı da bir ataqty adamnyń balaýyzdan jasaǵan beınesin kóz aldyńyzǵa dál keltiredi. Búginde bul óner túri óte jaqsy damyǵan. Álemde osy ónermen qubylys jasaǵan sýretshiler men músinshilerdiń esimin kóp aıtýǵa bolady. Alaıda bul óner bizdiń elde kenjelep damysa da, onyń keń óris alýyna jan salyp júrgen músinshi – bizdiń keıipkerimiz.
– Maǵan osyndaı músin jasaýdyń tehnologııasyn eshkim úıretken joq. Biraq ata-anam ónerli adamdar, sýretti jaqsy salady. Bala kezimnen ákem salǵan portretterge qyzyǵyp óstim. Ol kisiniń qolynan bári keledi. Qazaqsha aıtqanda, «qoly altyn» desem bolady. Anam da ónerden qara jaıaý emes. Meniń de boıyma óner solardan daryǵan dep oılaımyn. Jas kúnimnen plastılınmen oınaýǵa áýes bolyp, sonymen ózim kórgen mýltfılm keıipkerlerin aınytpaı jasaıtynmyn. Mektep bitirgesin Ybyraı Altynsarın atyndaǵy Arqalyq pedagogıkalyq ınstıtýtyna oqýǵa túsip, sonda Jarasqan, Moldakárim, Ǵalymjan esimdi ardaqty ustazdarymnan dáris alyp, beıneleý óneriniń qyr-syryn úırendim, – deıdi ol.
Aıdos alǵash músinin 2009 jyly jasaǵan. Oǵan bir kishkene oqıǵa sebep bolypty. Birde teledıdardan sheteldik gıperrealıst sheberleriniń óz prezıdentteri men ataqty adamdardyń músinderin jasaǵany jóninde habar kóredi. Ásirese AQSh-tyń prezıdenti bolǵan Barak Obamany dál bederlegen beınesin kórip, qatty qyzyǵyp, ózi de dál osyndaı keıiptegi músin jasaýdy qolǵa alady.
Jas sheberdiń qolynan minsiz shyqqan músinderdiń biri – Abylaı hannyń balaýyz beınesi. Árıne, ataqty adamdardyń beınesin ómirdegideı aınytpaı jasaý, anaý aıtqandaı ońaı emes. Aldymen ol tulǵanyń tirshiliktegi orny, el arasyndaǵy bedeli, qandaı eńbekteri bar – sonyń bárin saraptap alý qajet. Tulǵanyń anatomııalyq bet-álpetiniń formasyn naqty keltirý úshin de biraz izdenis kerek. Osy baǵytta Aıdos Abylaı han týraly jazylǵan tarıhı dúnıelerdi oqyp, ǵalymdardyń pikirlerin zertteıdi. Sýretshilerdiń portretterin kóredi. Aqyry, hannyń beınesi jasalyp bitkende, ony kórgender bahadúr babamyzdyń aramyzǵa ózi oralyp kelgendeı aıryqsha áserlengeni anyq. Buǵan belgili ádebıetshi ǵalym Myrzataı Joldasbekovtiń ózi rıza bolyp, daryndy jasqa batasyn beredi. Onyń kezekti jasaǵan Barak Obama músini de kórkem, kelisti shyqqan.
– Ár ónerdiń óz qıyndyǵy bar. Tulǵanyń parasatty portretin jasaýǵa ýaqyt pen eńbek kerek. Únemi izdeniste júresiz. Bir ataqty adamnyń músinin tolyq aıaqtaýǵa bir jylǵa jýyq ýaqyt jumsaımyz. Maǵan ǵalamtordyń kómegi kóp tıedi. Jumysqa qatysty málimetterdi sodan alamyn. Alǵashqy kezderi músin jasaıtyn materıaldy tabý qıyn boldy. Qazir ony bárin ózge elden arnaıy tapsyryspen aldyramyn, – deıdi ol.
Bizdiń keıipkerimiz osydan tórt-bes jyl buryn qysqa merzim ishinde Qorǵanys mınıstrliginiń tapsyrysymen Áskerı-tarıhı mýzeıge egemendiktiń eleń-alań shaǵynda tuńǵysh prezıdentimiz ben Keńes Odaǵynyń Batyry, Halyq Qaharmany, alǵashqy Qorǵanys mınıstri Saǵadat Nurmaǵambetov ekeýiniń mańyzdy tarıhı qujatqa qol qoıyp turǵan sátin beınelegen músinin jasady. Muny da jurtshylyq jyly qabyldady. Odan soń uly Abaı atamyzdyń 175 jyldyq mereıtoıynda balaýyzdan hakim beınesin jasap, syıǵa tartty.
Bir jaǵynan, onyń «altyn qolynan» shyqqan dúnıelerdi madam Tıýsso mýzeıinde turǵan músindermen salystyrýǵa bolady. Ekeýiniń de jasalǵan tehnologııasy birdeı. Biraq bir erekshelik bar: ondaǵy músinderdi 10-15 adamnan jasaqtalǵan tolyq ujym isteıdi. Bireýi adamdy fotoǵa túsirse, ekinshisi oǵan anatomııalyq zertteý júrgizedi. Úshinshisi kıimin ólsheıdi, tórtinshisi… taǵy osylaı kete beredi. Al bizdiń keıipkerimiz osynshama qyrýar isti jalǵyz ózi atqarady. Talantty sheber búginge deıin biraz aıtýly adamdardyń músinderin jasasa da, oǵan ózi qanaǵattana qoımaıdy. «Endi men ataqtylardy emes, oıymda júrgen qarapaıym adamdardy beıneleý arqyly fılosofııalyq astary bar músinder jasaǵym keledi», deıdi ol óz shyǵarmashylyǵynan syr tartyp.
