– Danııar, Azııa chempıonatynda el namysyn qorǵaıtyn dzıýdoshylardyń tiziminen seniń aty-jónińdi keziktirgende tańdanysymyzdy jasyra almaǵanymyz ras. Sebebi bir top saqa sportshy julqynyp turǵanda, dál osyndaı jaýapty jarysqa esimi kópshilikke beımálim balýandy qosady dep esh oılamadyq. Sen úshin de bul tosyn sheshim boldy ma?
– Bálkim, qalyń buqara meni jiti tanymaıtyn shyǵar. Biraq sporttyń tóńireginde júrgender osyndaı balýannyń baryn bilýge tıis. Negizi men buǵan deıin de biraz belesti baǵyndyrdym. Áýeli jasóspirimder, odan keıin jastar arasynda Azııa chempıony atandym. TMD oıyndarynda qola medaldy moınyma ildim. Basqa da birqatar halyqaralyq dodada júlde aldym. 2020 jyly alǵash ret eresekter dýyna qosylyp, Aqtaýda ótken Qazaqstan chempıonatynda top jardym. Osy jarystyń jartylaı fınalynda Ǵumar Qyrǵyzbaevty qapy qaldyrsam, aqtyq synda Ǵusman Qyrǵyzbaevty uttym. 2021 jyly Oralda ótken el birinshiliginiń fınalynda Jansaı Smaǵulovqa ese jiberip, kúmis medaldy ıelendim.
– Bul esimderdiń barlyǵy da sportsúıer qaýymǵa jaqsy tanys. Osyndaı myqtylardyń birazyn jolyńnan yǵystyryp, birazymen teń dárejede aıqassań, sen de osal bolmaǵanyń ǵoı. Olaı bolsa, ulttyq qurama bapkerleri sary qurlyqtyń bas dodasyna ózińdi beker qospaǵan eken...
– Alǵashynda oqý-jattyǵý jıynyna shaqyrtý alyp, biraz súzgiden óttik. Al atalǵan jarysqa qatysatynym tek sońǵy sátte ǵana belgili boldy.
– Azııa chempıonaty aıaqtalǵan bette sen týraly biraz maǵlumat jınadyq. Baıqap qarasaq, birneshe ret eresekter arasyndaǵy Grand Slem men Gran-prı týrnırlerine de qatysypsyń. Biraq jolyń bolmaǵan eken. Sol saıystardaǵy sátsizdikter jigerińdi jasytqan joq pa?
– Iá, onyńyz ras. Ulttyq qurama sapynda Tel-Avıv, Tbılısı, Qazan, Antalııa jáne Býdapeshttegi týrnırlerde baq synadym. Bul jarystyń barlyǵynda utyldym. Biraq saǵym synǵan joq. Sebebi eresekter dýyna endi ǵana qosylǵan balýandardyń deni ondaı jaǵdaıdy basynan ótkergen. Kerisinshe, ár sátsizdikten sabaq alyp, tıisti qorytyndy shyǵarýǵa tyrystym. Ár jarys aıaqtalǵan bette bapkerlerimmen birge beınetaspany keri aınaldyryp, qandaı qatelikter jibergenimdi jáne kemshin túsken tustarymdy saraladym.
– Nur-Sultanda tórt kezdesý ótkizip, barlyq básekeni merziminen buryn aıaqtadyń. Qazirgi kezde barlyq BAQ ókili 18 jastaǵy órenge Azııa chempıony ataný úshin 148 sekýnd jetkilikti boldy dep jarysa jazyp jatyr. О́ziń de qatty qýanyp otyrǵan shyǵarsyń?
– Árıne, ondaı jaǵdaı árbir adamdy jigerlendiretini ras. Meniń de qýanyshymda shek joq.
– Barlyq básekeni bir ǵana tásilmen utyp shyqqan sekildisiń...
– Úndistandyq Sýresh Sıngh Nınghoýjam (42 sekýnd), tájikstandyq Behrýz Kojazojda (42 sekýnd) jáne ózbekstandyq Mýratjon Iýldashevty (31 sekýnd) «zaseppen» uttym. Al qyrǵyzstandyq Shyńǵyshan Saǵynalıevti (34 sekýnd) «skrýtkaǵa» saldym.
– Osy balýandarmen buryn da kezdesip pe ediń?
– Byltyr Aqtaýda ótken Azııa kýbogynda Iýldashevqa vazarı ádisimen ese jibergen edim. Bul joly da fınalda jolymyz túıisti. Bul joly jeńiske jetý úshin sanaýly sekýndtar jetkilikti boldy.
– Aralas komandalyq saıystyń alǵashqy aınalymynda Qazaqstannnyń dzıýdoshylary Japonııa quramasymen kezdesti. Sol básekede sen Rıýdzıý Nagaıamamen eki ret kúsh synastyń. Birinshi ret jeńgen ediń, ekinshisinde ese jiberdiń. Nege?
– Asa jeńil salmaqta óner kórsetip júrgen Nagaıamanyń álem chempıonatynyń eki dúrkin qola júldegeri, kóptegen asa iri halyqaralyq jarystyń jeńimpazy degen ataqtary bar. Ol – óte jyldam ári epti balýan. Alǵash ret kezdeskende onyń qasha júrip urys salǵanyn ózderińiz de kórdińizder. Rıýdzıýdi ustap alyp, ádis jasaýdyń ózi maǵan ońaıǵa soqpady. Áıteýir, qaqpanyma túsirgennen keıin qos jaýyrynymen jerge qadadym. О́kinishke qaraı, sol beldesýde ıyǵymdy aýyrtyp aldym. Eki komanda arasyndaǵy aıqas teń eseppen aıaqtalǵannan keıin jerebe tartý rásimi ótti. Jerebege saı ekeýimizdiń jolymyz qaıta túıisti. Biraq bul joly alǵan jaraqatym keńinen kósilýime múmkindik bermedi.
– Qalaı bolǵanda da, halyq saǵan dán rıza. О́ıtkeni jerlesterimizdiń arasynan Qazaq eliniń ánuranyn shyrqatýǵa jalǵyz seniń ǵana kúsh-jigeriń jetti. Osylaısha, 18 jasyńda Azııa chempıony atanyp otyrsyń. Qazir qandaı sezimdesiń?
– Qýanyshym áli de basylar emes. О́z elimde, óz jerimde, óz jankúıerlerimniń kóz aldynda jarqyn jeńiske qol jetkize alǵanyma shattanyp otyrmyn. Sonymen qatar bul jeńis maǵan úlken jaýapkershilik júkteıtinin de jan-tánimmen sezinemin. Endi mamandar men jankúıerlerdiń ár qadamymdy jiti qadaǵalaıtyny anyq. Sol senim údesinen shyǵý úshin maǵan endi burynǵydan da kóp eńbektený qajet.
– Bıyl kúzde О́zbekstannyń bas shaharynda álem chempıonatynyń jalaýy jelbireıdi. Tashkenttiń tórinde de atoı salýdy armandaıtyn shyǵarsyń?
– Nur-Sultandaǵy jarys meniń óz-ózime degen senimimdi kúsheıtti. Shyn nıettensem, qolymnan kóp nárse keletinin túsindim. Sol sebepti álemdik dodada da barymdy salyp, Qazaq elin qýantýdy kózdeımin.
– О́ziń jáne otbasyń jaıly biraz maǵlumat bere ketseń. Dzıýdo kúresin tańdaýyńa ne túrtki boldy? Qaı jerde jattyqtyń? Kimderden tálim-tárbıe aldyń?
– Men 2004 jyldyń 3 tamyzynda Almaty qalasynda dúnıege keldim. Iаǵnı Azııa chempıonatynyń dál qarsańynda týǵan kúnimdi atap óttim. Ákem Serik pen anam Aıtkúl – shaǵyn ǵana jeke kásibi bar qarapaıym jandar. Aldymda aǵam bar, menen keıin inim men qaryndasym ósip keledi. Aǵam Almat menen bes jas úlken. Ol da kezinde dzıýdomen shuǵyldandy. Biraq jaraqatyna baılanysty úlken sporttan erterek qol úzip ketti. Almatqa eliktep men de sporttyń osy túrin tańdadym. Alǵashqy bapkerim – Medet Esbolaev. Dzıýdonyń álippesin sol kisiden úırendim. Sodan keıin Almatydaǵy respýblıkalyq sport kolledjinde sheberligimdi shyńdadym. Qazirgi kezde Taraz qalasynda Raqymjan Qojataev pen Ǵalymjan Jylkeldıevtiń qol astynda jattyǵamyn.
– Áńgimeńe rahmet.
Áńgimelesken
Ǵalym SÚLEIMEN,
«Egemen Qazaqstan»
