Sport • 15 Tamyz, 2022

Álemdik dodada da barymdy salamyn – deıdi dzıýdodan Azııa chempıony Danııar Shamshaev

94 ret kórsetildi

Jýyrda ǵana dzıýdodan Nur-Sultanda ótken Azııa chempıonatynda Qazaqstan­nyń erler men áıelder quramasy segiz júlde oljalap, óz jankúıerlerin qýantqan edi. Bir ókinishtisi, óz elimizde jalaýy jelbirgen jarysta ánura­nymyz bir márte ǵana shyrqaldy. Jalǵyz altyndy esimi kópshilikke beımálim 18 jastaǵy Danııar Shamshaev esimdi balýan jeńip aldy. 73 kılo salmaq dárejesinde kúsh synasqan ol barlyq tórt básekeni ıpponmen aıaqtap, kópshiliktiń nazaryn ózine aýdardy. Dúbirli doda aıaqtalǵan bette sý jańa chempıonmen áńgimelesýdiń sáti túsken edi.

– Danııar, Azııa chempıonatynda el namysyn qorǵaıtyn dzıýdoshylar­dyń tiziminen seniń aty-jónińdi ke­zik­­tirgende tańdanysymyzdy jasyra alma­­ǵanymyz ras. Sebebi bir top saqa sportshy julqynyp turǵanda, dál osyn­daı jaýapty jarysqa esimi kóp­shilikke beımálim balýandy qosady dep esh oılamadyq. Sen úshin de bul tosyn sheshim boldy ma?

– Bálkim, qalyń buqara meni jiti tanymaıtyn shyǵar. Biraq sporttyń tóńireginde júrgender osyndaı balýan­nyń baryn bilýge tıis. Negizi men buǵan deıin de biraz belesti baǵyndyrdym. Áýeli jasóspirimder, odan keıin jastar arasynda Azııa chempıony atandym. TMD oıyndarynda qola medaldy moınyma ildim. Basqa da birqatar halyqaralyq dodada júlde aldym. 2020 jyly alǵash ret eresekter dýyna qosylyp, Aqtaýda ótken Qazaqstan chempıonatynda top jardym. Osy jarystyń jartylaı fına­lynda Ǵumar Qyrǵyzbaevty qapy qal­dyrsam, aqtyq synda Ǵusman Qyrǵyz­baevty uttym. 2021 jyly Oralda ótken el birinshiliginiń fınalynda Jansaı Smaǵulovqa ese jiberip, kúmis medaldy ıelendim.

– Bul esimderdiń barlyǵy da sport­súıer qaýymǵa jaqsy tanys. Osyn­daı myqtylardyń birazyn jolyńnan yǵystyryp, birazymen teń dárejede aıqassań, sen de osal bolmaǵanyń ǵoı. Olaı bolsa, ulttyq qurama bap­kerleri sary qurlyqtyń bas dodasyna ózińdi beker qospaǵan eken...

– Alǵashynda oqý-jattyǵý jıynyna shaqyrtý alyp, biraz súzgiden óttik. Al atalǵan jarysqa qatysatynym tek sońǵy sátte ǵana belgili boldy.

– Azııa chempıonaty aıaqtalǵan bette sen týraly biraz maǵlumat jına­dyq. Baıqap qarasaq, birneshe ret eresekter arasyndaǵy Grand Slem men Gran-prı týrnırlerine de qaty­syp­syń. Biraq jolyń bolmaǵan eken. Sol saıystardaǵy sátsizdikter jigerińdi jasytqan joq pa?

– Iá, onyńyz ras. Ulttyq qurama sapynda Tel-Avıv, Tbılısı, Qazan, Antalııa jáne Býdapeshttegi týrnırlerde baq synadym. Bul jarystyń bar­lyǵynda utyldym. Biraq saǵym syn­ǵan joq. Sebebi eresekter dýyna endi ǵana qosylǵan balýandardyń deni ondaı jaǵdaıdy basynan ótkergen. Kerisinshe, ár sátsizdikten sabaq alyp, tıisti qory­tyndy shyǵarýǵa tyrystym. Ár jarys aıaqtalǵan bette bapkerlerimmen birge beınetaspany keri aınaldyryp, qandaı qatelikter jibergenimdi jáne kemshin túsken tustarymdy saraladym.

– Nur-Sultanda tórt kezdesý ótki­zip, barlyq básekeni merziminen buryn aıaqtadyń. Qazirgi kezde barlyq BAQ ókil­i 18 jastaǵy órenge Azııa chem­pıony ataný úshin 148 sekýnd jetki­lik­ti boldy dep jarysa jazyp jatyr. О́ziń de qatty qýanyp otyrǵan shyǵarsyń?

– Árıne, ondaı jaǵdaı árbir adamdy jigerlendiretini ras. Meniń de qýany­shymda shek joq.

– Barlyq básekeni bir ǵana tásilmen utyp shyqqan sekildisiń...

– Úndistandyq Sýresh Sıngh Nıng­hoýjam (42 sekýnd), tájikstandyq Behrýz Kojazojda (42 sekýnd) jáne ózbekstandyq Mýratjon Iýldashevty (31 sekýnd) «zaseppen» uttym. Al qyr­ǵyzstandyq Shyńǵyshan Saǵynalıevti (34 sekýnd) «skrýtkaǵa» saldym.

– Osy balýandarmen buryn da kezdesip pe ediń?

– Byltyr Aqtaýda ótken Azııa kýbogynda Iýldashevqa vazarı ádisimen ese jibergen edim. Bul joly da fınalda jolymyz túıisti. Bul joly jeńiske jetý úshin sanaýly sekýndtar jetkilikti boldy.

– Aralas komandalyq saıys­tyń alǵashqy aınalymynda Qazaq­stannnyń dzıýdoshylary Japonııa quramasymen kezdesti. Sol básekede sen Rıýdzıý Nagaıamamen eki ret kúsh synastyń. Birinshi ret jeńgen ediń, ekinshisinde ese jiberdiń. Nege?

– Asa jeńil salmaqta óner kórse­tip júrgen Nagaıamanyń álem chempıona­tynyń eki dúrkin qola júldegeri, kóp­tegen asa iri halyqaralyq jarystyń jeńimpazy degen ataqtary bar. Ol – óte jyldam ári epti balýan. Alǵash ret kezdeskende onyń qasha júrip urys salǵanyn ózderińiz de kórdińizder. Rıýdzıýdi ustap alyp, ádis jasaýdyń ózi maǵan ońaıǵa soqpady. Áıteýir, qaqpanyma túsirgennen keıin qos jaýyrynymen jerge qadadym. О́kinishke qaraı, sol beldesýde ıyǵymdy aýyrtyp aldym. Eki komanda arasyndaǵy aıqas teń eseppen aıaqtalǵannan keıin jerebe tartý rásimi ótti. Jerebege saı ekeýimizdiń jolymyz qaıta túıisti. Biraq bul joly alǵan jaraqatym keńinen kósilýime múmkindik bermedi.

– Qalaı bolǵanda da, halyq saǵan dán rıza. О́ıtkeni jerlesterimizdiń arasynan Qazaq eliniń ánuranyn shyrqatýǵa jalǵyz seniń ǵana kúsh-jigeriń jetti. Osylaısha, 18 jasyńda Azııa chempıony atanyp otyrsyń. Qazir qandaı sezimdesiń?

– Qýanyshym áli de basylar emes. О́z elimde, óz jerimde, óz jankúıerlerimniń kóz aldynda jarqyn jeńiske qol jet­kize alǵanyma shattanyp otyrmyn. So­ny­men qatar bul jeńis maǵan úlken jaýapkershilik júkteıtinin de jan-tánimmen sezinemin. Endi mamandar men jankúıerlerdiń ár qadamymdy jiti qadaǵalaıtyny anyq. Sol senim údesinen shyǵý úshin maǵan endi burynǵydan da kóp eńbektený qajet.

– Bıyl kúzde О́zbekstannyń bas shaharynda álem chempıonatynyń jalaýy jelbireıdi. Tashkenttiń tó­rin­de de atoı salýdy armandaıtyn shyǵarsyń?

– Nur-Sultandaǵy jarys meniń óz-ózime degen senimimdi kúsheıtti. Shyn ­nıettensem, qolymnan kóp nárse keletinin túsindim. Sol sebepti álem­dik dodada da barymdy salyp, Qazaq elin qýantýdy kózdeımin.

– О́ziń jáne otbasyń jaıly biraz maǵlumat bere ketseń. Dzıýdo kúre­sin tańdaýyńa ne túrtki boldy? Qaı jerde jattyqtyń? Kimderden tálim-tárbıe aldyń?

– Men 2004 jyldyń 3 tamyzynda Almaty qalasynda dúnıege keldim. Iаǵnı Azııa chempıonatynyń dál qarsa­ńynda týǵan kúnimdi atap óttim. Ákem Serik pen anam Aıtkúl – shaǵyn ǵana jeke kásibi bar qarapaıym jandar. Aldym­da aǵam bar, menen keıin inim men qaryndasym ósip keledi. Aǵam Almat menen bes jas úlken. Ol da kezinde dzıýdomen shuǵyldandy. Biraq jaraqatyna baılanysty úlken sporttan erterek qol úzip ketti. Almatqa eliktep men de sporttyń osy túrin tańdadym. Alǵashqy bapkerim – Medet Esbolaev. Dzıýdonyń álippesin sol kisiden úırendim. Sodan keıin Almatydaǵy respýblıkalyq sport kolledjinde sheberligimdi shyńdadym. Qazirgi kezde Taraz qalasynda Raqymjan Qojataev pen Ǵalymjan Jylkeldıevtiń qol astynda jattyǵamyn.

– Áńgimeńe rahmet.

 

Áńgimelesken

Ǵalym SÚLEIMEN,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar

«Taza Kókjaılaý» aksııasy ótti

Ekologııa • Búgin, 19:11

Nobel ádebıet syılyǵyn Ennı Erno aldy

Ádebıet • Búgin, 17:38

Janar Aıtjan jańa qyzmetke taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 16:38

Almatyda jer silkinisi tirkeldi

Oqıǵa • Búgin, 15:53

Rýbldi satyp alý 31%-ǵa ósti

Ekonomıka • Búgin, 15:23

Uqsas jańalyqtar