Ardaqty tulǵanyń júrip ótken ómir jolynan ónegeli oı túıýge bolady. 1925 jyly Atbasar aýdanynda kindik qany tamǵan zerdeli zertteýshiniń balalyq shaǵy qıyn-qystaý jyldarǵa tap kelip, sol kezdegi qoǵamda oryn alǵan ujymdastyrý, qazaq baılaryn tárkileý, otyzynshy jyldardaǵy ashtyq pen qýǵyn-súrgindi kózimen kórdi. Ekinshi dúnıejúzilik soǵys bastalyp, er-azamattardyń bári maıdanǵa alynǵanda, bizdiń keıipkerimiz 10-synypta oqyp júrse de, sony tolyq aıaqtamastan soǵysqa ketken ustazdarynyń ornyna aýyl balalaryna sabaq berdi. Keıin Kókshetaý pedagogıkalyq ýchılıshesin támamdaıdy. On jeti jylǵa jýyq orta mektepte muǵalim, Oqý isiniń úzdigi atanǵan ulaǵatty ustaz – 1963 jyly mádenıet salasyna aýysyp, Atbasar qalasyndaǵy №2 kitaphanany óz qolymen qurdy.
Jalpy, Klara Ámirqyzynyń qalamgerligi men qaıratkerligi mádenıet salasyndaǵy qyzmeti tusynda barynsha kórindi. Onyń sebebi de bar: 1954 jyldan bastap Qazaqstandaǵy tyń jáne tyńaıǵan jerlerdi ıgerý saıasatymen soltústik óńirlerge ózge jurt ókilderi kóptep kelip, qonystana bastady. Myńdaǵan jyldar ata-babasynyń jerinde ómir súrip kele jatqan qazaq halqy endi shetkeri qalyp, ógeı balanyń kúıin keshti. Aýyldardaǵy qazaq mektepteri jabylyp, kóptegen eldi mekenniń kóne ataýlarynyń ornyna jańa ataýlar qoıyldy. Sóıtip, jergilikti jurt óz tamyrynan aqyryndap ajyrap, jas urpaq ózge tilde bilim alyp, óz tarıhynan beıhabar óse bastady. Osynyń bárin kózben kórý – qazaqtyń tarıhyn, tili men dinin, salt-dástúrin qadir tutqan janǵa ońaı tımesi anyq. Ásirese Atbasar sekildi jaqsylar men jaısańdarǵa kıeli meken bolǵan óńir osy jaǵdaıdy bastan keshti. Sony jan-júregimen qabyldaı almaǵan Klara apa ózi irgesin qalaǵan №2 kitaphananyń janynan ólketaný múıisin ashyp, el men jerdiń tarıhyn qaıta tiriltýge kúsh saldy. Keıin osy shaǵyn múıis Atbasar aýdandyq ólketaný mýzeıiniń boı kóterýine negiz boldy. Ony jabdyqtaý úshin jaıaý-jalpylap, aýyldar men muraǵattardan qundy derekter men jádigerlerdi izdep, mýzeı qoryn jasaqtady. Keıin bul mýzeıden osy óńirdiń asyl perzenti, kórnekti jazýshy Ilııas Esenberlın murajaıy jeke otaý bolyp bólindi. Atalǵan mýzeıge qabyrǵaly sýretkerdiń jádigerlerin jınaqtaý men ekspozısııalyq zaldardy bezendirýge de zor úles qosty.
Ásirese Ámirqyzynyń Aqmola ólkesiniń tarıhy men kóne jer-sý ataýlary jaıyndaǵy zertteý eńbekterindegi keıingi jas urpaq jadynan shyǵara bastaǵan tarıhı oqıǵalar men esimderi eskerýsiz qalǵan esil tulǵalar týraly jazǵan dúnıeleri sońǵy derekterimen, mazmundylyǵymen qundy ekendigin moıyndaımyz. Máselen, «Ataqonys aqıqaty» atty kitabynda mynadaı bir derek keltiredi: «El qamy úshin artynda jaqsylyq isin qaldyrǵan aǵa sultan Ybyraı Jaıyqbaev astanaǵa jaqyn jerde zıratsyz, belgisiz tómpeshik bolyp jatqanyn osy bolystarǵa qaraǵan ata-baba qonystar jaıyn zertteı bastaǵanda bildim. Ol tómpeshiktiń qaı jerde ekenin biletin kózi tiri urpaǵy Qasenuly Aıtmuqysh qart Aqmola temir joly stansasynyń arǵy betindegi aýylda turady» deıdi. Al Ybyraı Jaıyqbaev óz zamanynda Aqmola dýanynyń aǵa sultany bolǵan tulǵa. Kúshikbaı batyrdyń erlik joly týraly da taǵylymdy dúnıe jazdy. О́lketanýshynyń keńestik saıasattyń kesirinen eriksiz burmalanǵan el men jer-sý ataýlary jaıynda jazǵan dúnıelerinen kóp málimet alasyz. Mysaly, 1993 jyly jaryq kórgen «Aýylym atamekenim» atty jınaǵyndaǵy «Aýyl basy – Atbasar» degen maqalasynda «Atbasar» ataýy qaıdan shyqqany týraly oı tolǵap, soǵan baılanysty jazylǵan arhıvtegi qujattardy alǵa tartady. «Jartylaı kóshpeli qonystanǵan bul aımaqtyń esh ýaqytta qańyrap bos jatpaǵanyn tarıh qoınaýyna tereńdeı túsken adamnyń baıqaýyna mol múmkindik bar. Tym alys ketken tarıhqa barmaǵannyń ózinde XVIII ǵasyrda biz otyrǵan aımaqty Abylaı han aýyldary qystaǵany belgili. Troısk bekinisiniń qomendanty P.Rodenge 1761 jyly 3 shildede Orta júz qazaqtarynyń Qytaımen qarym-qatynasynyń jaıyn bilý úshin Abylaı sultannyń turaǵyna baryp qaıtqan tilmashy F.Gordeevtiń habarlamasynda bylaı deıdi: «Abylaı soltan kochýet prı rechke J.Atbasar (Jabaı K.Á.) ı ýrochıshe Kolýton prı gore j. Zılandy tav (Jylandy taýy Shańtóbe mańynda Q.Á) to est prı Zmennoı gore». Osy derektiń ózi Atbasar ataýyn ár saqqa júgirtip, oıdan boljamdar týǵyzyp júrgenderge Atbasardyń qashannan atalatynyn kórsetse kerek» dep qadap jazady avtor.
Kózi tirisinde ulttyq salt-dástúrdi berik ustanyp, sony barynsha dáriptegen Klara apa eshqashan jolynan jańylyp kórmegenin ony biletin azamattar jyr qylyp aıtady. Sonyń bir dáleli retinde elimizdiń bas gazeti «Egemen Qazaqstannyń» ujymy Almatydan astanaǵa qonys aýdarǵanda olardy aldarynan shyǵyp kútip alyp, qazaqy jón-jobamen alǵash erýlik bergenin osynda qyzmet istegen aǵa jýrnalıster áli kúnge aýzynan tastamaıdy.
Sondaı-aq ol kisi qalamgerligi men zertteýshiliginen bólek, ómirge bes bala ákelgen aıaýly ana. Búginde balalarynyń bári el qatarly azamattar. Keıipkerimiz týraly burynyraqta jazǵan maqalamyzda qyzy Gúlnár apaıdyń anasy týraly qysqasha esteligin jazyp alǵanbyz. Sonda qyzy anasynyń óte baıypty, mádenıetti, sypaıy jan bolǵandyǵyn aıtyp edi.
«Anam qandaı da bir adam týraly syrtynan artyq sóz aıtpaıtyn. Ulttyq qundylyqtardy erekshe baǵalaıtyn. Júrgen jerinde sony dáriptep otyratyn. Anam úı tirshiligine pysyq, asty óte dámdi ázirleıtin. Ákem ekeýi ómirden bir-birin qatty syılap ótti. Kólikti de ózi júrgizetin. Anam ózi barda jazǵan barlyq dúnıesin kitap qylyp shyǵardy. Qazir jeke arhıvinde zııaly azamattarmen jazǵan hattary saqtalǵan. Onda ulttyq qundylyqtar týraly ózekti oılar qozǵalǵan. Anamdy jerlesteri eshqashan umytqan emes. Únemi eske alyp otyrady. Soǵan biz qýanamyz», dep anasyn saǵynyshpen eske alyp edi.
Shynynda, aıtýly jerlesterin atbasarlyqtar erekshe qadirleıdi. Kózi tirisinde Atbasar qalasynyń qurmetti azamaty atansa, ómirden ótkennen keıin týǵan shaharynyń kórnekti jerinen Klara Ámirqyzyna kóshe berdi. Osydan jeti jyl buryn Atbasarda ólketanýshy qalamgerdiń toqsan jyldyǵy keńinen atap ótildi. Zerdeli jannyń qaısar qalamynan týǵan «Aýylym Atamekenim», «Qıylǵan ǵumyrlar», «Aza tutar ardaǵymyz», «Ataqonys aqıqaty», «Ataqonys amanaty» atty biregeı eńbekteri osy baǵytta eńbek etip júrgen zertteýshilerdiń qolynan túsken emes.
Jetpis jyldan asa ǵumyr keshken sanaly ómirinde týǵan eline dabyrasyz, aıanbaı qyzmet istep, sońyna qazynaly dúnıe qaldyrǵan ólketanýshy qalamgerdiń dúnıeden ozǵanyna bıyl 20 jyl tolsa, endi úsh jyldan keıin týǵanyna júz jyl tolady. Osy rette ómiriniń biraz bóligi ótip, burynǵy Aqmola, qazirgi astananyń qazaqylanýyna úlesin qosqan, aqyrǵy mekeniniń topyraǵy da osy jerden buıyrǵan Klara Ámirqyzynyń esimine elordadan bir kóshe berilse artyq bolmas edi deımiz.
