Qoǵam • 02 Qyrkúıek, 2022

Kambodjamen qońsy ekenbiz...

112 ret kórsetildi

Buryn joldyń sapasyna baılanys­ty Úkimetti jıi synaıtyn edik. Sóıtsek, atqarylmaı jatqan kóp sharýanyń astarynda biz bilmeıtin syr kóp eken. Alysqa barmaı-aq eldegi jolǵa nazar aýdarsaq jetkilikti. Bizdiń Úkimettiń eldegi joldy jóndeýge asyqpaıtyny da qaýipsizdik máselesin oılaǵannan sekildi.

Elestetip kórińizshi. Toǵyzynshy ter­rı­torııanyń myna basy men ana basyn jal­ǵastyratyn kúre tamyr joldar taqtaıdaı tegis. Altaıdan shyqqan kólik Atyraýǵa qas qaraıǵansha jetip baratyndaı bolsa, qyzyq emes qoı. Tórtkúl dúnıe boıynsha toǵyzynshy aýmaqty alyp jatqan jermen asyqpaı, emin-erkin júrip tanysyp bar­ǵanǵa ne jetsin?! Joldyń sapasy nashar bol­ǵanynyń paıdasy bar-aý osyndaıda...

Qazir qalaı? Uly daladaǵy kúre tamyr oıqysh-uıqysh. Qus ushsa qanaty talatyn aýmaqtyń bir shetinen ekinshi shetine jetý ońaı sharýa emes. Jeńil kólik bylaı tursyn, jol talǵamaıtyn mashınalar da ushy-qıyry joq saıyn dalada júıtkip júre almaıdy.

Ol bylaı tursyn, keı joldardyń sapasyna qarap tipti shynjyr tabandy tankilerdiń ózi orta jolda jóndeý qajet etetin bolar dep oılaısyń. Endi she, respýblıkalyq ma­ńyzy bar keı trassalar magıstral degen aty ǵana. Áıtpese, keı jerlerde asfaltty emge tappaıtynymyzdy halyq aıtyp júr. Respýblıkalyq joldardyń jaǵdaıy osyndaı bolyp turǵanda, shalǵaıdaǵy aýyldardyń ahýalyn sóz etýdiń qajeti shamaly.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev taıaýda Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda osy jol sapasyna erekshe nazar aýdarǵany belgili. Prezıdent: «Joldyń sapasyna aıryqsha nazar aýdarý kerek. Elimizdiń joldary nashar ekeni jáne jol qurylysy salasyn jemqorlyq jaılaǵany eshkimge jasyryn emes. Tipti basqa jerdi aıtpaǵannyń ózinde Aqordaǵa aparatyn joldyń ózi jamaý-jamaý, quraq kórpege uqsaıtyn boldy», degen edi.

Álemdik banktiń jahandyq deńgeıde jol sapasyn baqylaıtyn arnaıy reıtıngi bar. Soǵan súıensek, Qazaqstan 144 eldiń ishinde 95-orynǵa jaıǵasypty. Jer-jahandaǵy ortasha deńgeı 4 ball bolsa, Álemdik bank toǵyzynshy terrıtorııanyń kúre tamyrlaryn 3,6-ǵa baǵalapty. Pil súıegi jaǵalaýy eli, Kambodja sekildi memlekettermen qońsy qonǵanbyz. Al tizimniń basynda Sıngapýr jaıǵasqan. Onyń reıtıngi 6,5-ti quraıdy. Sondaı-aq úzdik úshtikte Nıderland (6,4) jáne Shveısarııa (6,3) tur.

Derekterimiz tym birjaqty bolmas úshin basqa da bedeldi uıymdardyń saıtyn aqta­ryp, halyqaralyq uıymdar qazaqstandyq joldardy qalaı baǵalaıtynyn kórgen edik. Ondaǵy jaǵdaı da máz emes eken. Máselen, World Economic Forum júrgizetin reıtıngte Qazaqstan 115-orynǵa jaıǵasqan. Atalǵan uıym toǵyzynshy terrıtorııanyń joldaryna 2,6 degen baǵa beripti. Bizden keıingi oryndarǵa Zımbabve sekildi afrıkalyq memleketter jaıǵasqan.

Aıtpaqshy, jolǵa qatysty mynandaı taǵy bir qyzyq derekti baıqadyq. Uly dala­nyń o sheti men bu shetin baılanysty­ratyn joldardyń uzyndyǵy 95 myń shaqy­rymnan áreń asady eken. Osylaısha, elimiz 53-orynǵa jaıǵasqan. Tizimniń basynda AQSh tur. Muhıttyń arǵy betindegi elde jalpy magıstraldardyń uzyndyǵy 7 mıllıon shaqyrymǵa jýyq. Sondaı-aq tizimniń joǵary jaǵynda aýmaǵy Aqtóbe oblysymen shamalas Vetnam ornalasqan. Atalǵan eldegi kúre tamyrlardyń uzyndyǵy 570 myń shaqyrymnan astam. Kórshiles О́zbekstan da joldarynyń uzyndyǵy jóninen bizden alda tur. Olar 209 myń shaqyrymǵa jol salyp, júrgizýshileri de jany qınalmaı, júıtkip júrgen kórinedi.

Myna derekti de aıta ketken jón. Halyq­aralyq qarjy ortalyǵynyń esepteýle­rine súıensek, elimizde temir tulpar tizginin ustaǵandar orta eseppen saǵatyna 72 sha­qyrym jyldamdyqpen ǵana júre alatyn kórinedi. Osylaısha, Qazaqstan taǵy da tizimniń sońǵy jaǵyna jaıǵasqan. Kósh basyndaǵy AQSh-ta ortasha jyldamdyq 107 km/saǵ-ty quraıdy.

Árıne, toǵyzynshy terrıtorııa kere­met­terimen zaman talabyna saı, ýaqyt jyl­damdyǵyna sáıkes tanysqanǵa ne jetsin. Burynǵy kezdegideı jata-jastana tanysyp, bir aýyldan tústenip, ekinshi aýylǵa qonyp, qudaıy qonaq bolyp júretin zaman emes qoı. Jol sapaly bolsa, jol boıyndaǵy qyzmet kórsetý oryndarynyń da, qonaq úılerdiń de, dámhanalardyń da servıstik qyzmetiniń sapasy jaqsaratyny anyq.

...Ázirge joldyń sapasy jaǵynan Kam­bodja men Zımbabvege qońsy qonyp otyr­ǵan jaıymyz bar.

Sońǵy jańalyqtar

Astana qalasynyń ákimi aýysty

Taǵaıyndaý • Keshe

Uqsas jańalyqtar