Káripbek álemi

Sýretshiniń «avtopor­treti»

Men bul sýretke mán ber­meı óte shyǵar em, rasy. «Avtoportret» degen ta­qyryby bolmaǵanda. Áde­bıette nebir ulylardyń avtoportretin oqyp qalǵan bas. «Mahańdar joq, Ma­hań­­dardyń sarqyty, Mu­qaǵalı Maqataev bar mun­da» degende, Maham­betti aıtpaýshy ma edi Mu­qań?! Káripbektiń myna «Av­to­portretine» aınalyp eki soqtyq. Aıtaqyr dala­da jurtta qalǵan bos be­sikti talaı kórgenbiz. Ba­lasymen qosa qalǵanyn kim kóripti?! Taqyr jonda besikte jatqan balanyń qos qoly joq. Alla-aý, ne kúıge dýshar etken?! Qun­daǵy aǵytýly besiktiń. Ana­sy qaıda balanyń? Besik­tiń basynda aq baılamy tur, anasy joq. Qun­daqsyz besikten bala qulap ketpeı me bul deısiń. Aı­tarǵa aýyz barmaıdy. Anaý aıtaqyr Arqanyń da­­lasy, shópsiz, shalǵynsyz bol­maýshy edi bul dala. Kóz ushynda qaraýytqan taýlarǵa ulasqansha bir jylt etken jylý úıirseshi kózge. Joq. Anadaıda alys­ta jýsaǵan qos jylqy, olar da jaıymen jýsaǵan janýarǵa uqsasa jarar edi-aý. Arty búrisip, aldy qaýip kútip, qalshıyp, qulaq tigip qarap turǵan jylqynyń bas bitisin ańǵartady. Bu­lyńǵyr kúnniń astynda bolmashy shýaq joq, biraq taqyr ústimen qońyrqaı sarǵyshtanyp kóshken qoıý jalqyn kóship jatyr-aý. Bul ne gáp? Álgi kóshken sap-sary, keı tusy qońyrqaı jalqyn kóńildi tipten kúp­ti etip baryp, árbir jer­­­­den alabajaqtanady. Kúl­­­dibadam kún astyndaǵy álgi bala tiri me, qaıdam?! Tip­­­ten ony oılaýdyń ózi opyn­­dyryp jiberer edi. Al Ká­ripbek qolsyz tý­ǵa­nyn kórgen anasy shoshy­ǵan­nan úsh kún boıy baýy­ry­na bas­paı qoıǵany odan da úreıli qubylys shy­ǵar…

Qasirettiń buǵaýy

Hamıt Erǵalıevtiń qaı­ǵyly ana taqyry­byndaǵy poemasyn myna sýretten soń oqymasa da bolǵandaı. Úreı shaqyrady bul sýret. Kóz toqtata qarap tursańyz, Allaǵa jalbaryndyrady. «Betin aýlaq qyla gór mundaıdyń» degizedi. Bir sábıi qara jol­dyń betinde qalypty áıeldiń. Shamasy, óli týǵan. Sebebi Alla kók­­ten bala bermek bolsa da qa­byldaǵysy joq. Kók deımin-aý, aspan janyp tur­ǵan órt – tilsiz jaýǵa uq­­saǵan munda. Qasirettiń qara tumanyna batqan áıel Kókten úmitsiz. Aspan qyp-qyzyl órtteı úreı shash­qanda, áıel súıengen irge qaraýytyp ketken. Kelin­shekke bolmashy ǵana jaryq bala jaqtan túskenimen, qaı­ǵydan zapy bolǵan zar­lyq jannyń zaýqy soq­paıdy. Álde kókten bolmashy jaryq sepken jerde jatqan balanyń jany ma eken, kim bilipti? Qalaı jo­rysa da, úmitsizdik úreı kin­digine ákep baılaı be­redi, baılaı beredi. Áıel­­ge qarap balany aıaı­syń, balaǵa qarap áıeldi aıaı­­syń. Sóıte tura, jer betine zaýal tókken atomdy qar­ǵaı­syń!