Budan sál erterek, naqty aıtsaq, osy aıdaǵy Qazaqstan halqyna Joldaýymda áldeqaıda ádiletti de ashyq Qazaqstan týraly ustanymymdy, jańa demokratııalyq mandatqa ıe bolýǵa bel býǵanymdy jarııaladym.
Taıaý aılarda elimizdegi saılaý qarsańynda, álemde beımaza ýaqyt týǵan kezde biz oqshaýlanýǵa qarsy turýǵa tıispiz.
Jahandanýǵa, ózara táýeldilikke jáne erejelerge negizdelgen halyqaralyq tártipke balama bolý múmkin emes. Táýeldilikti azaıtýǵa jáne turaqtylyqty arttyrýǵa kúsh salý túsinikti ári kóp jaǵdaıda aqylǵa qonymdy bolǵanymen, bul keıingi onjyldyqtarda jahandyq kórkeıýdi qamtamasyz etken nárseniń bárinen keń kólemde keri sheginýge ákelip soqpaý úshin názik shekti saqtaı bilý qajet.
Biz táýekeldi azaıtýǵa, jahandyq júıeniń osaldyǵyn kemitýge mindettimiz jáne buǵan yntymaqtastyqtan bas tarta otyryp emes, ony nyǵaıtý jolymen qol jetkizýge tıispiz.
Muny jahandyq bóliniske baılanysty týyndaǵan qaýip-qaterdiń alǵy shebindegi eldiń kóshbasshysy retinde aıtyp otyrmyn.
Qazaqstan árdaıym Jibek jolynyń naq júreginde, Shyǵys pen Batystyń arasyndaǵy kópir boldy. Bizdiń Reseımen – 7600 kılometrlik, Qytaımen 1800 kılometrlik shekaramyz bar, Eýropamen, jalpy álemmen aýqymdy saýda baılanystamyz.
Búkil tarıhymyzda, ásirese táýelsizdik alǵannan beri biz kórshimen aradaǵy kúrdeli máselelerge syndarly qarap, onyń baılanystardy úzbeýge, yntymaqtastyqqa jáne senimge negizdelmeýin basshylyqqa aldyq.
Bul Qazaqstan men Ortalyq Azııanyń álemmen úılesimdilikte óńir halqynyń múddesin kózdep damýyna yqpal etti.
Onyń ústine, biz halyqaralyq saladaǵy ashyqtyq pen yntymaqtastyq qaǵıdattary el ishinde de qundy dep sanaımyz. Shynynda da, osy rýh bizdiń saıasatymyzdyń ishki reformalar jolyn aıqyndady.
Tipti basqa elderdegideı memleketimizdiń basyna qıyndyq týǵanda halyqaralyq qysym jaǵdaıynda da biz oqshaýlanbaımyz.
Onyń ornyna biz búkil álemdegi ómir súrý deńgeıiniń aıtarlyqtaı kóterilýine ákelgen lıberaldy, halyqaralyq, ashyq saıasatty kúsheıtýge nıettenip otyrmyz.
Meniń elim jol aıryǵynda tur. Osy kezeńde aldymyzdaǵy asa mańyzdy máselelerdi der kezinde sheshpesek, «ortasha kiris tuzaǵyna» túsip, optımıst, jigerli, órshil tutas býyndy jasytyp alýymyz múmkin.
Eki apta buryn men Parlamentte «Ádiletti jáne Berekeli Qazaqstandy» qurý josparyn usyndym. Bul jospar sheshim qabyldaýdy ortalyqsyzdandyrýǵa, zań ústemdigin nyǵaıtýǵa, halyqaralyq básekege qabilettilikti arttyrýǵa, ár azamat úshin teń múmkindikterdi qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.
Ol saıası júıemizdi túbegeıli qaıta qurýǵa jáne jańa ambısııamyzdy júzege asyrýǵa, tıimdi basqarý úlgisi sanalmaıtyn «sýperprezıdenttikten» bas tartýǵa baǵyttalǵan.
Onyń ornyna biz Parlament pen jergilikti bılik organdarynyń rólin kúsheıte otyryp, bılikti ortalyqsyzdandyryp, halyq pen qoǵamnyń rólin arttyryp jatyrmyz.
Biz saıası partııalardy tirkeý men qurýǵa qoıylǵan shekteýlerdi alyp tastaý arqyly plıýralızmniń jańa dáýirin ashyp otyrmyz.
Jáne de men biryńǵaı jeti jyldyq prezıdenttik merzim engizý týraly bastama kóterdim, óıtkeni bul Qazaqstanda demokratııany damytý men elimizdi damyǵan memleket retinde jańǵyrtýdyń aıqyn serpilisi bolady dep oılaımyn. Bizge qatysty álem bóliginde birde-bir memleket buǵan deıin mundaı batyl qadamǵa barǵan emes.
Osy ózgeristerdiń barlyǵy bizge jańa úlgige – kúshti Parlamenti men esep beretin Úkimeti bar prezıdenttik respýblıka úlgisine qaraı jyljýǵa múmkindik beredi.
Muny ulttyq saıasatymyzdy tolyq transformasııalaý deýge bolady. Sondyqtan da osy reformany ilgeriletý úshin berik senim mandaty qajet.
Meniń bıylǵy kúzde prezıdenttik saılaý ótkizý týraly sheshim qabyldaǵanymnyń jáne elimizdegi bolashaq prezıdentterdiń bir merzimnen artyq qyzmet etýine tyıym salatyn zań engizgenimniń sebebi osy.
Keıbir baıqaýshylar mundaı ambısııaly reformalardy júzege asyra alatynymyzǵa kúmándanýy múmkin. Alaıda tarıhı ózgeristerdiń barlyǵy saıası batyldyq pen jankeshtilikti talap etedi. Men bul mindettiń qanshalyqty aýqymdy ekenin jaqsy sezinemin.
Sondaı-aq bizdiń ulttyq oı-sanamyz keıingi jyldary bastan ótkergen tereń áleýmettik ózgeristerden, ekonomıkalyq jáne qaýipsizdik daǵdarysynan týyndaǵan, bárinen de góri biz áldeqaıda ádiletti, árbir azamatqa qyzmet etetin el qurýymyz kerek ekenin aıqyndaǵan túbegeıli ózgeris deńgeıine kóterildi dep sanaımyn.
Eger biz toqyraýǵa urynǵymyz kelmese, údemeli reformalarǵa qaraı barynsha jyldam alǵa basýǵa tıispiz.
Bul bizdiń qapersizdigimizdi nemese ańǵaldyǵymyzdy bildirmeıdi. Qajetti qarqynmen, bárin oılastyryp ári baısaldy túrde ilgerileımiz. Ishki jáne syrtqy ustanymymyz da osy jolda.
Biz kez kelgen problema – meıli memlekettik bolsyn, meıli jahandyq bolsyn – ortaq problema ekenin moıyndaý arqyly ǵana alǵa jyljı alamyz. Al osy ortaq syn-qaterlerge tek toptasqan, birlesken is-qımylmen jaýap bere alamyz.
Biz Qazaqstanda bılikti neǵurlym ashyqtyq pen ortalyqsyzdandyrý arqyly ádil bólý, ulttyq damý jáne ekonomıkany ártaraptandyrý máselelerin sheship jatqanymyz sııaqty, klımattyń ózgerýi, azyq-túlik, energetıkalyq qaýipsizdik problemalaryn sheshý úshin halyqaralyq deńgeıde birlesip jumys isteýimiz kerek. Osy jahandyq problemalardyń barlyǵyn sheshýde Qazaqstannyń óz orny bar. Muny qalaı atqaratynymyzdy BUU Bas Assambleıasyndaǵy úndeýimde egjeı-tegjeıli aıtamyn.
Osy kúrdeli betburysty kezeńde ulttyq, jahandyq deńgeıdegi daǵdarystardan durys sabaq alyp, jolymyzdy jańartyp, jabyq oqshaýlanǵan tásilden bas tartyp, nyǵaıýǵa umtylýymyz qajet.
2022 jylǵy 20 qyrkúıek
