22 mamyr jańbyrly boldy. Túnimen seldetken jańbyr jurtty da, ózin de sharshatyp, silelep baryp toqtady. Tabıǵattyń tosyn syıyna qaramastan, “Saryaǵash” golf klýbynda “Sary Agash Open” II týrnıri ótti. Almaty, Astana men Shymkent qalalarynyń myqty golfshylary jınalǵan týrnırge Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev qatysty.
Júz jyldyǵyn oılaǵan el urpaq tárbıeleıdi
Golf – shóbi birtegis qyrqylǵan alańqaıdaǵy uıashyqtarǵa qolyndaǵy asataıaqtarymen shaǵyn shardy kirgizip júretin, dúnıeniń sharýasy párýaıymyna kirmeıtin aýqatty adamdardyń ermegi sııaqty kóringenimen, joly jaǵynan – bekzat óner. 2016 jyly olımpııa oıyndary baǵdarlamasyna kiretin golf túbinde búkilhalyqtyq oıyndardyń biri bolatyn sekildi.
Al emdik sýy dúnıe júzindegi áıgili kýrorttardaǵy arasan sýlarynan bir mysqal kem túspeıtin Saryaǵash shıpajaılarynyń janynda, qyzdyń burymyndaı Keles ózeniniń bir saǵasynan oryn alǵan “Saryaǵash” golf klýby bir esepten elimiz ekonomıkasynyń qanshalyqty qýattylyǵyn tanytardaı kórinedi. О́rkenıetti elder memleketti baǵalaǵanda osyndaı qundylyqtardy da esepke alady.
Kásibı golf oıynshysy, Reseı chempıonatynyń jeńimpazy, Almatydaǵy “Nurtau” golf klýbynyń dırektory Konstantın Lıvanov 92 gektar aýmaqty alyp jatqan Saryaǵash golf alańyna joǵary baǵa berse, Qazaqstan golf federasııasy uıymdastyrǵan týrnır óte qyzǵylyqty, tartysty ótti.
Jeksenbi kúni Elbasy Shymkent qalasyna kelip, “Dańq” memorıalyna gúl shoǵyn qoıdy. “Dańq” memorıaly – Abaı atyndaǵy saıabaqtyń mazmunyn arttyryp qana turǵan joq, ol Uly Otan soǵysynda eli, jeri úshin qan maıdanda shaıqasqan jaýyngerlerdiń erlik baıany, jas urpaqty Otanyn sheksiz súıýge úndeıtin qasıetti oryn.
Ońtústik Qazaqstan oblysynan Uly Otan soǵysyna 140 myńdaı adam attanǵan bolsa, solardyń jartysyna jýyǵy týǵan jerge oralmady. Ońtústikqazaqstandyqtar qatarynan 51 jaýyngerge Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵy berildi. Segiz adam Dańq ordeniniń tolyq ıegeri atandy. Sondaı-aq, shardaralyq soǵys ardageri M.Qalmyrzaevqa Uly Jeńistiń 60 jyldyǵyna oraı “Halyq Qaharmany” ataǵy berilgen bolatyn.
Uly Jeńistiń 65 jyldyǵy merekesin joǵary deńgeıde atap ótý úshin, ardagerlerdi ardaqtaý maqsatynda búkil keń-baıtaq Otanymyzdaǵydaı, Ońtústik óńirinde de jan-jaqty jumystar atqaryldy. Oblys ákimdiginiń 2010 jylǵy 5 qańtardaǵy qaýlysymen “1941-1945 jyldardaǵy Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 65 jyldyǵyn merekeleýge daıyndyq jáne ony ótkizý jónindegi is-sharalar jospary” bekitildi. Osy jospardy júzege asyrý qyzý qolǵa alyndy. Oblystyq, aýdandyq jáne qalalyq komıssııalar qurylyp, naqtyly jumystar júıeli jáne tynymsyz atqaryldy.
Oblys ákimi Asqar Myrzahmetovtiń bastamasymen Shymkent qalasyndaǵy Abaı atyndaǵy saıabaqta “Dańq” memorıaly salynyp, onda oblystan soǵysqa attanǵan 140 myńǵa jýyq maıdangerdiń aty-jóni qasterlenip jazyldy. Osynshama esimderdi anyqtaý, engizilmeı qalyp qoıǵandardy qosý, árıne, kóp-kóp kúsh-jiger men izdenisti, erinbes eńbekti talap etkeni túsinikti bolsa kerek. “Dańq” memorıaly kesheniniń qurylysy bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligi baǵdarlamasyna sáıkes júrgizildi. Keshen quramyna Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńiske arnalǵan burynǵy eskertkish jáne Aýǵan soǵysynda qaza tapqan bozdaqtarǵa ornatylǵan qulpytastar tizbegi kúrdeli jóndelip, úılestirile engizildi. Memorıaldyń mán-mazmunyna, aınala-tóńireginiń kóriktendirilýine, jalpy bir kezderi talan-tarajǵa túsip kete jazdaǵan Abaı saıabaǵynyń sapaly jóndelip, sanalarǵa sáýle shashyratyp turǵanyna barsha jurtshylyq – ardagerler de, jastar da alǵys sezimderin bildirýde.
Qazir oblysymyzda surapyl soǵysqa qatysyp, aman oralǵan 1412 ardager, maıdanda qaza tapqan jaýyngerlerdiń 87 jesiri, qaıtys bolǵan soǵys múgedekteriniń 1369 jesiri jáne 26 myńnan astam tyl ardageri bar. Osylardyń bárine de jan-jaqty qamqorlyq kórsetilýde.
Uly Jeńis merekesi qarsańynda 27 ardager turǵyn úımen qamtamasyz etildi. Olardyń arasynda Keńes Odaǵynyń Batyry Toǵanbaı Qaýymbaev pen Dańq ordeniniń tolyq ıegeri Qarabaı Qaltaev bar. 400-den asa ardagerdiń turǵyn úıleri jóndeýden ótkizildi. 1549 ardagerge kommýnaldyq qyzmet aqysyn tóleýge jeńildik jasaldy. Al 1671 ardager sanatorııler men kýrorttarda emdeldi. Jyl aıaǵyna deıin 5 myńnan astam ardager em alady jáne demalady.
Ardagerlerdi qosymsha áleýmettik qoldaý maqsatynda “Biz – Jeńis muragerimiz” atty qaıyrymdylyq aksııasy uıymdastyryldy. Nátıjesinde oblystyq ardagerler qoryna 46 mln. teńge, aýdandyq, qalalyq qorlarǵa 80 mln.teńgeden astam qarjy tústi. Bul qarjy ardagerlerdiń muqtajyna jumsaldy. Maıdanger ata-apalarymyz qandaı qurmetke de laıyq.
“Dańq” memorıalyna jurt kóp jınalǵan edi. Joǵary jaǵynda el basyna kún týǵanda qolyna qarý alyp, aıqasqa túsken maıdangerler, oblys ardagerleri otyrdy. Elbasy sóz sóıledi. Maıdangerlerge arnalǵan eskertkishtiń mánine toqtaldy.
...Sebebi, biz – soǵysta jeńgen ákelerdiń balalarymyz. Solardyń arqasynda beıbitshilikte ómir súrip, jaqsylyq kórip, bala-shaǵa ósirip, qyzmetke ıe bolyp otyrmyz. Maıdanǵa Qazaqstannan 1,5 mln.-nan asa jaýynger attansa, sonyń deni 18-20 jastaǵy bozdaqtar edi. Kópshiligi otbasyn quryp, ómirge sábı ákelýge úlgermeı maıdan dalasynda qyrshyn ketti. Biz olardyń erligin umytpaýymyz kerek, dedi Prezıdent. Elbasy maıdangerlerden bólek Aýǵan soǵysy ardagerlerine, tyldaǵy eńbek maıdanynda bolǵan aǵa býynǵa alǵys aıtty. Memleket tarapynan kómekter berilip jatqandyǵyn tilge tıek etti.
“Atańdy qadirleseń, balań seni qadirleıdi” dep sózin túıindegen Memleket basshysy alqalaǵan áleýmetke Qazaqstannyń keshegisi men búginin salystyrdy. Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldaryndaǵy qıyndyqtar – zeınetaqy, jalaqy tóleı almaı, búk túsip jatqan ýaqyt. Keı qalalardyń túnde shamy da janbaıtyn. Qazaqstan el bola ma, bolmaı ma dep turǵan óliara shaqtan aman óttik. Qıyndyqtardy jeńdik. Keńes Odaǵy dáýrendep turǵan shaqta 14-15-shi oryndarda júretin Qazaqstan qazir sol elder arasynda kóptegen salalar boıynsha kóshbasshylyqqa ıe. Qarjy daǵdarysy kezinde órkenıetti, áleýeti myqty memleketterdiń ózi qınalyp, jalaqy, zeınetaqylaryn qysqartyp jatyr. Jumyssyzdyq beleń aldy. Al, bizde jańa jumys oryndary ashylýda. Biz ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵdarlamalardy qolǵa alyp, oryndalýyna kúsh salýdamyz.
Sonyń ishinde Ońtústik Qazaqstan oblysyna kóp kóńil bólinýde. Respýblıka boıynsha eń kóp mektep salynǵan da osy oblys. Shymkent qalasynyń damýyna da aıtarlyqtaı qarjy bólindi. Myrzashól men Saryaǵashtyń arasyn jalǵaý úshin alyp kópir saldyq. Kóksaraı sýy rettegishi iske qosyldy. Batystan kógildir otyn tartylyp jatyr. Batys Eýropa-Batys Qytaı avtomagıstrali Ońtústik jerinen ótedi. Bul jumystardyń el ıgiligi úshin jasalyp jatqanyn bilesizder, dedi Nursultan Nazarbaev.
Elbasy kelesi kezekte Qazaqstannyń ósken, órkendegen 56 memleketke tóraǵalyq etý qurmetine ıe bolǵanyna toqtaldy. Osynyń bári eldiń, kópetnosty halqymyzdyń izgi tilegi, ata-babalarymyzdyń urpaǵynyń qamy úshin tókken qany, bergen ósıeti arqasynda júzege asýda ekenin jetkizdi. Keler urpaq biz istegen jumystardyń jemisin terip jep, budan da baqytty, shattyq zamanda ómir súrsin, dedi Prezıdent.
Elbasynyń sózin halyq qyzý qoldap, qol soqty. Ortaǵa aǵa býyn men jas urpaqtyń ókili shyǵyp, memleketimizdiń keleshegi kemel bolýy jolynda jasalyp jatqan jumystar úshin Memleket basshysyna alǵysyn bildirdi.
– Uly Jeńis jolynda qan maıdanda kókiregin oqqa tosqan atalarymyzdyń erligin Siz jalǵastyrdyńyz. Táýelsiz Qazaqstandy, álem moıyndaǵan memleketti qurdyńyz. Bizder, jastar sheksiz rızamyz. Buǵan ozat oqý, Otanymyzdyń kórkeıýi úshin adal eńbekpen jaýap beremiz, – dedi jalyndaǵan jastar.
Elbasy “Dańq” memorıalyn aralady. Osyndaǵy jasalǵan jumystardy oblys ákimi Asqar Myrzahmetov baıandap berdi. Shyǵa beriste kókirekteri orden, medaldarǵa toly bir top maıdanger jolyǵyp, batalaryn berdi. “Batamen er kógeredi” deıdi halyq danalyǵy. Eldi el qylǵan Eri aldyna kelip turǵan soń, aǵalar jaqsy tilegin aıtyp jatty.
Bilimdiniń aldy jaryq
Qalanyń batys jaq betinde Qazyǵurt degen shaǵyn aýdan bar. Halqy kóbeıip, oqýshylar sany artqandyǵy qatty bilinetin. Bıylǵy oqý jyly osy shaǵyn aýdan úshin jaqsylyǵy mol boldy. Sáýletti mektep paıdalanýǵa berildi. Jańa mektep aldynda Elbasyn ustazdar men ata-analar qaýymy qol shapalaqtap qarsy aldy. Oblys ákimi Asqar Myrzahmetov Memleket basshysyn bilim salasyndaǵy atqarylyp jatqan jumystarmen tanystyrdy.
2009 jyly Ońtústikte 35 mektep paıdalanýǵa berilse, sonyń ishinde “100 mektep, 100 aýrýhana” baǵdarlamasy boıynsha berilgeni – 24 mektep. Al, 2010 jyly 64 mektep pen 16 qosymsha korpýstardyń qurylysy júrgizilýde. Oblys boıynsha úsh aýysymda oqıtyn 29 mektep qalyp otyr.
Oblys basshysy apatty jaǵdaıdaǵy 62 mektep pen saman kirpishten salynǵan oqý oryndarynyń máselesi qalaı sheshilip jatqanyn baıandap berdi. Qosymsha aqparattardy oblystyq bilim basqarmasynyń bastyǵy Balqııa Kómekbaeva men qalalyq bilim bóliminiń bastyǵy Janat Tájıeva tolyqtyrdy.
Mektep ishin aralap, synyptardyń jaraqtaýyn kórgen Elbasy sport zalǵa burylǵan. Álginde ǵana basketboldyń saqına toryna dobyn bir túsirip, bir túsire almaı jatqan mektep sportshylary Nursultan Ábishulynyń aldynda myqty oınaýǵa tyrysyp baqty.
– Jaqsy sportshy bolǵan durys. Sport – eń aldymen densaýlyq úshin kerek. Myqty bolyńdar, – dedi Elbasy.
Nursultan Ábishuly ustazdarmen pikirlesip turǵanda, kózi shoqtaı janǵan oqýshy Sizge arnalǵan óleńim bar edi, ruqsat etińizshi dep ótindi.
...Bizdiń jaqsy oqymaýǵa haqymyz joq
Jasap tur bar jaqsylyqty aǵalarym.
...Nur aǵa, Siz boldyńyz
Kók baıraqty
Eýropanyń tórinde jelbiretken, – deıdi 6-shy synyptyń oqýshysy Ádilet Juparbekov. Elbasynyń alaqany Ádilettiń basyn sıpady. 1200 oqýshyǵa laıyqtalyp salynǵan úsh qabatty mektep lıngafon kabınetterimen, kompıýter synyptarymen, laboratorııalyq quraldarmen tolyq jabdyqtalǵan. Ne kerektiń bári bar. Rasynda, oqýshy bala aıtqandaı, jaqsy oqymaýǵa osyndaǵy oqýshylardyń haqylary joq-aý.
“XXI ǵasyr – bilimdilerdiń ǵasyry – dedi Elbasy. – Qazaqstannyń jastary bilimdi, tárbıeli bolýy úshin osyndaı záýlim mektepter salyna beredi”.
Baqtııar TAIJAN, Ońtústik Qazaqstan oblysy. Sýretterdi túsirgender S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.
