2022 jylǵy 12-13 qazan kúnderi Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń shaqyrýymen Túrkııa Respýblıkasy Prezıdenti Rejep Taııp Erdoǵan Qazaqstanǵa memlekettik saparyn júzege asyrdy.
Túrkııa Respýblıkasynyń Prezıdenti R.T.Erdoǵannyń Qazaqstanǵa sapary barysynda ótken Joǵary deńgeıli strategııalyq yntymaqtastyq keńesiniń 4-shi otyrysy elder arasyndaǵy yqpaldastyqty nyǵaıtýǵa jasalǵan mańyzdy qadam boldy.
Prezıdentter bul sapardyń eki el arasyndaǵy keńeıtilgen strategııalyq áriptestikti odan ári nyǵaıtýǵa eleýli úles qosatynyna senim bildirip, memleketter arasyndaǵy saıası dıalogty túrli deńgeıdegi ózara saparlar men kezdesýler arqyly jalǵastyrýdyń qajettigin atap ótti.
О́zara dostyq pen túsinistik jaǵdaıynda ótken kezdesýler barysynda Taraptar ekijaqty yntymaqtastyqty odan ári tereńdetý múmkindikterin qarastyryp, óńirlik jáne halyqaralyq ózekti máseleler boıynsha pikir almasty.
Taraptar 2022 jylǵy 2 naýryzda Túrkııa men Qazaqstan arasyndaǵy dıplomatııalyq qatynastardyń 30-jyldyǵy atalyp ótkenin nazarǵa ala otyryp, tómendegilerdi málimdeıdi:
- 30 jylda ortaq tarıh, til men mádenıetke negizdelgen dostyq pen baýyrlastyq baılanystarǵa, tyǵyz saıası dıalog pen kóp qyrly yntymaqtastyqtyń damý qarqynyna qanaǵattanýshylyqtaryn bildirdi.
- Eki el arasydaǵy jan-jaqty yqpaldastyqty nyǵaıtyp, damytýda 1994 jylǵy 17 qazandaǵy Túrkııa Respýblıkasy men Qazaqstan Respýblıkasy arasyndaǵy Dostyq jáne yntymaqtastyq týraly kelisim men 2009 jylǵy 22 qazandaǵy Túrkııa Respýblıkasy men Qazaqstan Respýblıkasy arasyndaǵy Strategııalyq áriptestik týraly kelisimder mańyzdy ról atqarytynyn rastady.
Osy rette, Túrkııa men Qazaqstan arasynda memleketaralyq yntymaqtastyqtyń barlyq salalaryn retteıtin aýqymdy sharttyq-quqyqtyq baza qalyptasqanyn atap ótti.
- 2021 jyly Túrkııa Qazaqstannyń eń iri saýda seriktesteri arasynda 5-shi oryndy ıelendi. Taraptar, ekijaqty saýda kóleminiń turaqty túrde artýyn qanaǵattanýshylyqpen atap ótip, aldaǵy jyldarda saýda kólemin teńgerimdi túrde 10 mlrd. doll. jetkizý úshin qajetti sharalardy qabyldaý qajettigin atap kórsetti.
- 2022 jylǵy 4 naýryz kúni Astana qalasynda Saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq jónindegi Túrkııa-Qazaqstan úkimetaralyq komıssııasynyń 12-shi otyrysynyń ótkizilgenin qanaǵattanýshylyqpen atap ótip, otyrys sońynda qol qoıylǵan Is-áreket josparynyń mańyzdylyǵyna toqtalyp ótti.
- Taraptar Transkaspıı Shyǵys-Batys Orta dáliz arqyly júk tasymalynyń ulǵaıýyn quptaı otyryp, kólik jáne logıstıka salasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa ýaǵdalasty. Transkaspıı baǵytyn jáne Baký-Tbılısı-Kars jańa jelisin tıimdi paıdalaný úshin tıisti mekemeler arasyndaǵy úılestirýdi kúsheıtýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti.
Eki el arasyndaǵy strategııalyq áriptestiktiń mańyzdy bóligi bolyp tabylatyn ózara dostyq pen baýyrlastyqqa negizdelgen mádenı-gýmanıtarlyq qarym-qatynastardyń da qarqyndy damyp kele jatqanyna qanaǵattanýshylyq bildirdi.
- Qorǵanys ónerkásibi salasyndaǵy yntymaqtastyqty tereńdetý jáne osy maqsatta birlesken óndiristi qosa alǵanda, ártúrli yntymaqtastyq múmkindikterin qarastyrý jáne júzege asyrýǵa kelisti.
- Terrorızm men ekstremızmniń barlyq túrlerine qarsy tabandy kúresýge, eki eldiń ulttyq qaýipsizdigine qater tóndiretin barlyq qurylymdarǵa qarsy kúresti kúsheıtýge, qorǵanys pen qaýipsizdik salasyndaǵy dıalog tetikteri arqyly yntymaqtastyqty tereńdetýge kelisti.
- Bilim berý salasyndaǵy yntymaqtastyqty damytý maqsatynda Túrkııanyń «Maarıf» qorynyń Qazaqstandaǵy qyzmetin bastaýyna qajetti qoldaý kórsetýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti.
- Qorshaǵan orta jáne orman sharýashylyǵy salalaryndaǵy ekijaqty yntymaqtastyqty jalǵastyrýǵa daıyn ekendikterin bildirdi.
- Ekijaqty ári túrki álemi aıasynda BAQ jáne aqparat salasyndaǵy yntymaqtastyq pen úılestirýdi tereńdetýge kelisip, osy oraıda, Túrki elderiniń aqparat agenttikteri odaǵynyń qurylýyn quptady.
- Jahandyq jáne óńirlik turaqtylyq, beıbitshilik pen órkendeý maqsatyna sáıkes birlesip áreket etý, Túrki memleketteri uıymy (TMU) jáne basqa halyqaralyq uıymdarda jáne kópjaqty platformalarda úılestirýdi qamtamasyz etý, barlyq múmkin bolǵan jaǵdaılarda taraptardyń halyqaralyq uıymdarda usynylǵan sheshimderi men bastamalaryn jáne kandıdatýralaryn ózara qoldaýǵa kelisti.
- Taraptar ózara mańyzdy jahandyq máseleler boıynsha pikir almasyp, halyqaralyq kún tártibindegi ózekti taqyryptar boıynsha ustanymdarynyń uqsastyǵyn rastady. BUU, EQYU, AО́SShK, EYU, IYU, TMU men basqa da halyqaralyq jáne óńirlik uıymdar sheńberinde ózara tıimdi yntymaqtastyqty jalǵastyrýǵa ýaǵdalasty.
- Eki el arasyndaǵy Túrki memleketteri uıymy, TÚRKSOI, TúrkPA jáne Túrki akademııasynyń qurylǵannan bergi jetistikterine qanaǵattanýshylyq bildire otyryp, olardyń túrki álemindegi birlesken jáne úılestirilgen is-qımyldardy qamtamasyz etýdegi jáne Túrki áleminiń qundylyqtary men múddelerin óńirlik jáne halyqaralyq arenada odan ári arttyrýǵa beıildiligin atap ótti.
- Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary keńesin tolyqqandy uıymǵa aınaldyrý jónindegi Qazaqstan tóraǵalyǵynyń bastamasyn birtindep júrgizýge, sondaı-aq onyń áleýetin birlesip damytýǵa nıetti ekenderin bildirdi.
- Jastar men memlekettik qyzmetshilerdiń mansaptyq ósýine qoldaý kórsetý maqsatynda eki el arasyndaǵy yntymaqtastyqty adam resýrstary salasynda birlesken jobalardy júzege asyrý arqyly nyǵaıtýǵa kelisti.
- Qazaqstan men Túrkııa arasyndaǵy keńeıtilgen strategııalyq yntymaqtastyqty odan ári tıimdi túrde damyta berýge jáne óńirdegi beıbitshilik pen turaqtylyqqa úles qosatyndaı yntymaqtastyqty tereńdetýge degen nıetterin qýattady.
Taraptar 2022 jylǵy 10-11 mamyrda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Q.K.Toqaevtyń Túrkııaǵa jáne Túrkııa Respýblıkasynyń Prezıdenti R.T.Erdoǵannyń Qazaqstanǵa jasaǵan memlekettik saparlary men qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardy joǵary baǵalap, olardy júzege asyrýǵa barynsha kúsh-qýat salýǵa daıyndyǵyn rastady.
Osy Birlesken málimdeme 2022 jylǵy 12 qazanda Astana qalasynda qazaq jáne túrik tilderinde qabyldandy.
