Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi Til saıasaty komıteti Shaısultan Shaıahmetov atyndaǵy «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵy uıymdastyrǵan medısına salasyndaǵy ózge ult ókilderi arasyndaǵy «Memlekettik til – Táýelsizdik sımvoly» respýblıkalyq baıqaýynyń jeńimpazdary Qaraǵandy jerinde anyqtaldy.
Memlekettik tildiń qandaı da bir ulttyń tilin bilý – onyń tarıhyna, dástúri men dúnıetanymyna jetekter bastaý. Til arqyly ǵana halyqtyń bolmys boıaýyn bilýge bolady. Baıqaýǵa qatysýshylarǵa ystyq yqylasyn jetkizgen Evneı Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy ýnıversıtetiniń basqarma múshesi, áleýmettik-mádenı damý jónindegi prorektory Meıirjan Syzdyqov jınalǵandarǵa osyndaı tushymdy oı aıtty. Tildi meńgerý tutas bir ulttyń tarıhyn, ádet-ǵurpymen tanysýǵa múm-
kindik beretinin erekshe atap ótti.
«Álemdegi jahandaný úderisi ár halyqtyń aldyna ózderiniń ulttyq rýhanı-mádenı qundylyqtaryn jandandyrý mindetin qoıyp otyr. Osy rette biz úshin qazaq tiliniń áleýmettik mártebesin joǵarylatý, memlekettik tildi rýhanı-mádenı qundylyq retinde dáripteý asa mańyzdy. Bıylǵy baıqaý medısına salasynda júrgen ózge ult ókilderiniń arasynda ótip otyr. Onyń ózindik ereksheligi bar. Birinshiden, medısına – halyq jıi baratyn sala. Nelson Mandela aıtqandaı, «Eger adamdarmen uǵynysa alatyn tilde sóılesseńiz, sózińiz onyń aqyl-oıyna ǵana arnalǵan bolyp shyǵady. Al onyń ana tilinde qarym-qatynas ustasańyz, birden júregine jol taptym deı berińiz». Ekinshiden, qazaq tilin turmystyq deńgeıde meńgerý óz aldyna, onyń salt-dástúrin, ádet-ǵurpyn, mádenıeti men ádebıetin, ónerin tanysańyz, Siz eldiń kóz aldynda jan dúnıesi baı adamǵa aınalyp, zııaly qaýym ókili qatarynan tabylasyz, qarapaıym eńbek adamdarynyń qurmetine bólenesiz», dedi ol.
Memlekettik tildiń qoǵamdaǵy ornyn qomaqty qylýdy maqsat tutqan mundaı baıqaý-básekeler teńizdiń tamshysyndaı bolǵanymen, ynta men yqylasqa sep ekeni kúmánsiz. Osyndaı zor mindetti kózdep, uıymdastyrylǵan baıqaýǵa elimizdiń óńirleri men Astana, Almaty, Shymkent qalalarynan irikteý kezeńderiniń 12 úmitkeri qatysty.
Qazylar alqasynyń quramyna belgili ǵalymdar, til salasynyń bilikti mamandary men Qazaqstan halqy Assambleıasynyń músheleri endi.
Respýblıkalyq baıqaý tórt kezeńnen turdy. Alǵashqysynda qatysýshylar óz ónerlerin kórsetse, ekinshi bóliginde qazaqtyń maqal-mátelderi boıynsha bilim synasty. Budan keıin ekrandaǵy uıashyqtarda kórsetilgen taqyryp tóńireginde oı órbitti. Eń sońynda bir mınýt ishinde jıyrma suraqqa jedel jaýap berip, saıysty.
Báıgeniń bas júldesin astanalyq Rozalına Mahmýdova jeńip alyp, 300 myń teńgege ıe boldy. Birinshi orynǵa shymkenttik Sardorbek Rýstamjanov laıyqty dep tanyldy. Oǵan 200 myń teńgeniń sertıfıkaty tabystaldy. Ekinshi oryn Túrkistan oblysynan kelgen Fatıma Mamedovaǵa (150 myń teńge) buıyrdy. Úshinshi oryndy soltústikqazaqstandyq Saıdalı Iýsýpov men Almaty oblysynan Rýfat Saıdalımov bólisti. Olardyń árqaısysyna 100 myń teńgeden tabystaldy. Budan bólek, tórt úmitker yntalandyrý syılyǵyna laıyq dep tanyldy.
Ulan-ǵaıyr elimizdiń ár túkpirinde júrip, qazaq tiline qoshemetin osyndaı básekede kórsete bilgen abzal jandarǵa jınalǵan buqaranyń alǵystan basqa aıtary bolmady.
Qaraǵandy
