О́ner • 03 Qarasha, 2022

Janardaǵy jylylyq

621 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Baǵzydan jalǵasqan bekzat ónerdi janyna serik etken Turbaı Muratbektiń shyǵarmashylyǵy ónerdegi qanattastaryna etene tanys. O.Tańsyqbaev atyndaǵy Almaty sándik-qoldanbaly óner kolledjinde shákirt tárbıelep júrgen ol ınemen keskin­deme jazýdyń sheberi.

Janardaǵy jylylyq

Sýretterdi túsirgen Iýrıı Bekker

Turbaı Muratbektiń alǵash­qy jeke kórmesi SÚR-AQ dep atalypty. Avtordyń paıymynsha, bul ataý birneshe maǵynany bildirse kerek. «Sur jáne aq tústerdiń qosyndysy bizdiń sur ómirimizge aq boıaýdy qosý bol­sa, ekinshi maǵynasy taǵdyr jo­lynda aldymyzdan shyǵatyn ja­ýaby joq suraqtar» deıdi sý­retshi. Sanaǵa salmaq salǵan san alýan saýaldardyń sheshimin óz keıipkerleriniń obrazdary arqyly kórsetkisi keletin ol, baıa-shaıa tirshiliktiń batpaǵyna bat­qysy kelmeı ádilet izdegen taza kó­ńildiń janaıqaıyn beı­kúná jetkinshektiń janary arqy­ly beredi. Keskindemedegi beıneler tiri, adamdardyń kóńil kúıi, tabıǵaty shynaıy sezimderge toly.

Ekspozısııaǵa sýretshiniń otyz­ǵa jýyq kestesi qoıylǵan. Olar túrli ádis-tásilderde, bir­qa­tary aralas tehnıkada, al ba­sym bóligi Muratbektiń ıne­men kes­kindeme jazýdyń ózi oı­lap tap­qan jańasha avtorlyq tásilinde oryndalǵan. Kestelengen týyn­­dylar beıneleý jáne sán­dik-qol­danbaly ónerdiń erekshelikterin biriktire otyryp, sýretshiniń názik kórkemdik talǵamy men jo­ǵary sheberligin pash etedi.

N

– Týǵan ápkem Aıjan ónerime kóp áser etti. Ol toqyma bóliminiń kásibı mamany, áıgili Raýshan Bazarbaevanyń shákirti. Onyń shyǵarmashylyǵyn kórip óstim, jipterdi alýan tústerge boıaýǵa, olardy oraýǵa kóp kómektestim. Shyǵarmashylyq jolymdy sán­dik óner men grafıkadan basta­ǵanymmen, keskindeme janyma báribir jaqyn boldy. Búgingi shy­ǵarmashylyq jumystarym kes­te men keskindemeniń birigýi­nen týyndaǵan. О́mirdiń ár sá­tin araıǵa bóleıtin qýatty kúsh – meıi­rim men mahabbat. Adam­dardyń bolmysynan sony izdeı­min, – deıdi Turbaı Muratbek.

О́zegi ejelgi órkenıetpen qa­bysyp jatqan keste tigý óne­ri jańa sıpatta damyp, salt­tyq-mıstıkalyq mánmen qatar kó­rer­menge estetıkalyq áser syı­laıtyn aıryqsha janr retin­de qalyptasty. Muratbek kes­te tigýdi tek qolóner dep ataý jet­­kiliksiz, bul adamzatty túr­lendiretin, qýanysh pen shattyq syılaıtyn sıqyr dep sanaıdy. Onyń qoltańbasyna zer salǵan ónertanýshylar da osy oıdy qýattaıdy.

«Árbir kestelengen týyn­dy ıntererge sán berýshi qu­ral ǵana emes, qandaı da bir sha­ǵyn oqıǵa nemese sýretshi ómi­ri­niń kórinisi. Osy oraıda av­tor óziniń rýhanı álemine tán, garmonııa men jylýlyqqa toly otbasy, balalar, tabıǵat álemi («Kıe», «Uıa», «Samǵaý», «Kıeli aǵash») jáne kúndelikti tynysh ómir («Kir», «Baqtashy bala») sıýjetterine quralǵan kúrdeli kompozısııalardy jasaıdy. «Balmuzdaq», «Bastaý», «Jańalyq», «Shóbere» jáne «Tań» týyndylary jumysty oryndaýdaǵy dáldigimen jáne zergerlik uqyptylyǵymen tań­ǵal­dyrady, tipti qanshalyqty ja­qyn qarasań da, tigis izderin baı­qaı almaısyń. Beınebir túr­li tústi jiptermen emes, boıaý­larmen salynǵan sekildi áser qal­dyrady», deıdi kórme jetekshisi, ónertanýshy Samal Mamytova.

P

Aıta keteıik, Turbaı Murat­bek 1986 jyly Almaty qala­syn­da dúnıege kelgen. 2006 jyly O.Tańsyqbaev atyndaǵy Al­maty sándik-qoldanbaly óner kol­ledjin, 2011 jyly T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasyn támamdady. 2012-2016 jyldary Túrkııanyń Ankara qalasynda Gazı ýnıversıte­tin­de taǵylymdamadan ótken. 2021 jyly Qazaq ulttyq óner ýnı­versıtetiniń «stanokty kes­kindeme» mamandyǵy boıynsha magıstratýrasyn bitirdi. 2009 jyldan beri respýblıkalyq jáne halyqaralyq kórmelerge qaty­syp júr. Birneshe oqý qural­darynyń avtory. Á.Qasteev atyn­daǵy óner mýzeıinde saltanat qur­ǵan kórme qarasha aıynyń sońyna deıin jalǵasady.

 

ALMATY

Sońǵy jańalyqtar