Memleket basshysy birqatar zańǵa jarııa túrde qol qoıdy

Qasym-Jomart Toqaev referendým nátıjesinde bılik tarmaqtary arasyndaǵy baılanystyń jańa úlgisin qalyptastyrýǵa, memleket basqarý isine azamattardyń qatysýyna jol ashýǵa múmkindik týǵanyn jáne adam quqyqtary men bostandyqtaryn qorǵaý júıesi nyǵaıǵanyn aıtty.

– Konstıtýsııalyq reforma Qazaqstan tarıhynda jańa dáýir bastalǵanyn aıqyndady. Sondaı-aq sońǵy úsh jyldaǵy saıası ózgeristerdi ornyqtyryp, memleketimizdi odan ári nyǵaıtý úshin myqty negiz qalady. Budan bylaı ádilettilik, ashyqtyq jáne janashyrlyq qaǵıdattary qatań saqtalady. Biz referendým arqyly buryn-sońdy bolmaǵan syrtqy jáne ishki syn-qaterlerge tótep bere alatynymyzdy dáleldedik. Konstıtýsııalyq reformany naqty júzege asyra bastadyq, – dedi Memleket basshysy.

Prezıdenttiń aıtýynsha, Parlament jan-jaqty zerdelep qabyldaǵan árbir zańnamalyq bastamanyń gýmanıstik jáne quqyq qorǵaý baǵyttary aıqyn.

Zańdaǵy ózgeristerge sáıkes, 2023 jyldyń 1 qańtarynan bastap Konstıtýsııalyq sot óz qyzmetin bastaıdy. Endi árbir azamat óziniń konstıtýsııalyq quqyǵy men bostandyqtaryn tikeleı osy organda qorǵaı alady.

Sondaı-aq Adam quqyqtary jónindegi ýákildiń mártebesi, quzireti men derbestik kepildigi Konstıtýsııalyq zań deńgeıinde alǵash ret bekitilip otyr.

Bas prokýratýranyń  da quqyq qorǵaý fýnksııasy kúsheıtildi.  Bul salany odan ári keshendi damytý memleket úshin árqashan basym baǵyt bolady.

Prezıdenttiń aıtýynsha, elimizdiń basty baılyǵy – bul bizdiń halqymyz jáne onyń jaıly turmysy. Osy oraıda jaqynda Ata zańymyzǵa engizilgen jańa erejelerdiń aıryqsha máni bar.

– Biz Konstıtýsııamyzda jer jəne onyń qoınaýy, sý kózderi, ósimdikter men janýarlar dúnıesi, basqa da tabıǵı resýrstar halyqqa tıesili ekenin naqty kórsettik. Osy normanyń arqasynda «Ulttyq qor – balalarǵa» atty aýqymdy baǵdarlamany qolǵa aldyq. Ulttyń ulylyǵy árbir otbasynyń, árbir azamattyń ál-aýqatynan kórinedi. Sondyqtan el ekonomıkasy, eń aldymen, halyqtyń múddesi men ıgiligi úshin jumys isteýi qajet,  – dedi Memleket basshysy.

Prezıdent ádildik ıdeıasy Qazaqstannyń memlekettik saıasatynyń ózegi bolýǵa tıis ekenin atap ótti.

– Áleýmettik ádildiktiń negizi – ýaqyt talabyna saı keletin zańdar, sybaılas jemqorlyqpen jan-jaqty kúres, azamattardyń eńbekqorlyǵy jáne jastardyń ozyq bilimge umtylysy. Memleket osy tujyrymdy júzege asyrý úshin barlyq jaǵdaıdy jasaýǵa tıis, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Prezıdent Parlament qabyldaǵan zańdarda Qazaqstannyń aralas saılaý júıesine ótý tártibi aıqyndalǵanyn atap ótti. Endi Májilis pen oblystyq máslıhat depýttarynyń bir bóligi, aýdandyq máslıhat depýtattarynyń barlyǵy bir mandatty okrýg boıynsha saılanady. Sonyń nátıjesinde ókildi organdar shynaıy halyq bıligi tarmaǵyna aınalady.

Zańnamadaǵy ózgeristerge sáıkes, aýdandar men oblystyq mańyzy bar qalalardyń ákimderi de saılanady. Bul – aýyl ákimderin saılaýdyń logıkalyq jalǵasy ári memlekettik basqarý júıesin demokratııalandyrýǵa umtylysymyzdyń naqty aıǵaǵy. 

Prezıdenttiń pikirinshe, Konstıtýsııalyq reforma elimizdiń memlekettik qurylymynyń tuǵyryn nyǵaıtady. Sondaı-aq azamattyq qoǵamnyń damýyna jol ashady, jalpyulttyq dıalogty ornyqtyrady.   Túptep kelgende, bul qadamdar halyqtyń ál-aýqatyn arttyrýǵa jáne elimizdiń bolashaǵyn baıandy etýge yqpal etedi.

Zańǵa qol qoıý rásimine kirispes buryn Prezıdent osyndaı asa mańyzdy zańdardy shuǵyl ári sapaly qabyldaǵan depýtattarǵa, jemisti jumys atqarǵan Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń múshelerine, sondaı-aq zańnamalyq aktilerdi ázirleýge jan-jaqty atsalysqan barlyq azamatqa  rızashylyǵyn bildirdi.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev  konstıtýsııalyq reforma nátıjesinde ázirlenip, qabyldanǵan alty zańǵa jarııa túrde qol qoıdy. 

Olar:

1. «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııalyq Soty týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııalyq zańy;

2. «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi ýákil týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııalyq zańy

3. «Prokýratýra týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııalyq zańy;

4. «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir konstıtýsııalyq zańdaryna Memleket basshysynyń 2022 jylǵy 16 naýryzdaǵy Joldaýyn iske asyrý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııalyq zańy;

5. «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine Memleket basshysynyń 2022 jylǵy 16 naýryzdaǵy Joldaýyn iske asyrý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy;

6. «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy.

\

\