Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Aqbalyq jetijyldyq mektebinde oqyǵan jyldary bizge qazaq tili men ádebıeti páninen Gúlsim Janǵojına degen muǵalim sabaq berdi. Jas kezinde óner qýsa kerek. Tipti, Máskeýde óner ýchılıshesinde oqyǵan. Dańqty general Ivan Panfılovtyń áıelinen dáris alǵanyn maqtanyshpen aıtatyn. Biraq ýchılısheni bitire almaǵan. Densaýlyǵy syr berip, týǵan jerge oralyp, burynǵy Kókshetaý oblysynyń Qyzyltý aýdanynda, Qyzyljarda, odan keıin qazirgi Jambyl aýdanyndaǵy Aqbalyq jetijyldyq, Jańajol orta mektepterinde muǵalim bolǵan. Kelbetti. Ádebıetten bilimi tereń adam edi. Sabaq bergende oqýshylardy uıytyp áketetin. Ásirese týǵan aǵasy Ǵabıt Músirepovtiń ómir joly, shyǵarmashylyǵy jóninde aıtqanda erekshe kúı keshetin. Solardyń ishinde Ǵabeńniń jazýshylyq jolyndaǵy alǵashqy shyǵarmalarynyń biri – «Qos shalqar» týraly áńgime qozǵalǵanda týǵan aýylym Qaraqamystan 20-25 shaqyrymdaı ǵana jerdegi osy qos kóldi kórýge yntyǵýshy edim.
«...Qardyń sýymen tez ósip ketetin kóńdi jerdiń bıdaıyǵy bas jaryp, úlpildegi shashaqtana bastapty. Odan ári jarqyrap jatqan kólge deıin qara topyraqty jerge shyǵatyn myń túrli asyl shópter gúl atyp, qyzyldy-jasyldy shubartyp jatyr. Qyr jońyshqanyń sary, jasyl, kók gúlderi de qoıý kórinedi... Balǵyn kóktem bar ajary men myrzalyǵyn tóge salypty...
Ulpan páýeskeden túse sala, kózin jumyp, murnyn dala ıisine tosyp, bir-eki ret keýdesin kere demin aldy da:
– Jumaq qoı myna jer! – dedi», – dep jazady Ǵabeń óziniń «Ulpan» romanynda.
Bular Jańajoldan Oktıabrge (bul aýyl qazir joq) barar joldyń eki qaptalyndaǵy qos shalqar – Qudaıqul men Qaraǵaıly kólderi. Kóldi jaǵalaı ósken aq qaıyń ormanynyń ishinen qysy-jazy jap-jasyl bolyp turatyn birneshe qaraǵaı alystan-aq kórinedi. Kólderdiń biriniń Qaraǵaıly atalýy da sodan bolar.
Ǵabeń kindik qany tamǵan jerge kelgen saıyn osy Qudaıqul kóline shomylmaı ketpeıdi. О́ıtkeni jazýshy aýylyna árdaıym jazda, dıqandar eginderin seýip bolǵan soń, áli malǵa shóp daıyndaý bastalmaı turǵan aralyqta, naǵyz kún qyzyp, jurt qystyń qyspaǵynan shyǵyp, boı jazatyn, sýǵa shomylatyn shaqta ǵana keletin. Onysy sharýalardyń jumysyna kedergi jasamaý ǵoı dep oılaımyn.
«Qos shalqar» áńgimesinde «...qos bosaǵaǵa ornatqan kúmis baǵana tárizdi eki kól. Keshki tymyqqa tynyp, jadyrap jatqan sý aqyryn ǵana jaǵasyna soǵyp dirildeıdi. Ynqynbaıdy, titirkenbeıdi...», – dep sýretteıdi qos kóldi. Bul kól aıdynynyń keshki kelbeti. Kúndiz de solaı. Kún qansha ystyq bolsa da kóldiń sýy túske deıin onsha jylı qoımaıdy. Biraq keıde ony tosyp otyratyn ýaqyt bolmaı qalady. Aýylǵa jıi kele bermeıtin ádebıet alybyn qonaq qylǵysy keletin týystary da, kezdesýge shaqyratyn uıymdar da az bolmaıdy. Sondyqtan keıde sý jylymasa da Ǵabeń kólge túskisi kelip turady. Baramyz. Kóldi jaǵalaı ósken belýardan keletin shópke, sýdyń sýyqtyǵyna qaramastan Ǵabeń aıdynǵa qoıyp ketedi, ózi aıtqandaı, esh titirkenbeıdi. Biz de qalyspaımyz.
Preferans, bılıard oıyndaryna qumar Ǵabeńniń ańshylyqqa áýestigin de jaqsy bilemiz. Al ańshy, balyqshynyń qorjynynda tamaq, araqtyń bolatyny jasyryn emes. Kólge shomylýǵa barǵanda da tamaq alyp shyǵamyz. Birde aýyldaǵy jaqyn aǵaıyny Qabdolla Sultanǵazın qoıyn soıyp, qonaqqa shaqyrdy. Ylǵa shym úıde otyryp, as iship, terlep-tepship yǵyr bolǵan Ǵabeń oǵan qonaqasyn Qudaıqul kóliniń basynda uıymdastyrýdy usynady. Ǵabeńniń aıtqany – zań. Solaı isteledi. Qoıdyń eti piskenshe qonaqtar kólden shyqpaıdy. Ystyq kúnde jyly sýǵa shomylǵan qandaı rahat. Ǵabeń arasynda jaǵaǵa shyǵyp, kúnge qyzdyrynady. Sondaı sátterdiń birinde daıaǵyshylardyń biri:
– Ǵabe, sý ishesiz be? – deıdi.
– Sýdan shyqqan adam sý ishpes bolar, quısań konıak quı, – depti.
Ǵabeń, negizinen konıak ishetin. Sosyn kól jaǵasyna jaıylǵan tósenishke biraz jatady da, árirek baryp kók shóptiń ústine maldas quryp, ıaǵnı aıaqtaryn aıqastyryp otyra qalady. Sharshaǵan adam osylaı otyrsa ájeptáýir dem alyp qalady.
Jazýǵa kelgende tildiń maıyn aǵyzatyn, qajet bolǵanda sóılep ketse qulaqtyń quryshyn qandyratyn Ǵabeńdi jaıshylyqta áńgimege tartý ońaı emes. Qandaı suraq qoısań da, biraz oılanyp baryp toqeterin ǵana aıtady. Kilte qaıyrady. Bir jerde úndemeı saǵattap otyrýǵa bar. Kól jaǵasynda kógoraı ústinde de únsiz uzaq otyrady. Sonda ne oılaıdy eken?! Bálkim, bala kezindegi baıdyń malyna shóp shabatyn júzdikshilerdiń ógizderin alyp qaıtýǵa bara jatqan sátteri esine túse me, birde jıdek tere osy mańǵa basqa balalarmen erip kelgende at baýyryna alyp qýǵan Tápel kóz aldyna elesteı me, kim bilsin, áıteýir uzaq otyrady. Tek múshtigine kıgizip alǵan uzyn da jińishke sıgaretin baıyppen tarta beredi, tarta beredi. Ǵabeńdi qara kózildiriksiz, múshtiksiz elestetý múmkin emes. Osyndaı sátterdiń birinde ózimen erip kelgen partızan- jazýshy Qasym Qaısenov:
– Ǵabe, siz sıgaretti óte kóp tartasyz, ol zııandy ǵoı, – deıdi. Sonda:
– Áı, Qasym-aı, sen de aıta beredi ekensiń, jas et tez búline me, álde ystaǵan et tez búline me? – dep qarsy suraq qoıady. Ekeýi ázildese berýshi edi.
1967 jyly S.M.Kırov atyndaǵy memlekettik ýnıversıtettiń jýrnalıstıka fakýltetine syrttaı oqýǵa túskennen keıin jerles jazýshylar – Sábıt Muqanov pen Ǵabıt Músirepovtiń mekenjaılaryn taýyp, páterlerine baryp sálem berip, alǵash tanysqanymda Ǵabeńdi sondaı bir shabytty shaǵynda kezdestirgen edim. Almatyda bolǵan saıyn qos alypqa sálem berýge baryp turdym. О́ıtkeni Sábıt Muqanov áke-sheshesinen aıyrylyp, tiri jetim qalǵannan keıin aýyl-aýyldy aralap bala oqytýmen aınalysqan ǵoı. Sol kezde meniń áke-sheshem Jantemirdiń Myrzahmeti men Sháımerdenniń Kókeshin arabsha oqytqan. Al Ǵabıt Músirepov – quda. Meniń úlken aǵam Sapı Myrzahmetuly Ǵabeńniń nemere aǵasy Maqannyń qyzy – Ásımaǵa úılengen. Ol Sábıt Muqanovtyń «О́mir mektebindegi» jylqyshy, qıssa aıtýshy Maqan. Osy tanysýdan keıin Ǵabeń týǵan óńirge kelgen saıyn meni atqosshy qylyp alyp ketip júrdi.
Almatyǵa taǵy bir barǵanymda Ǵabeńdi tipti bir qyzý sharýanyń ústinde kezdestirdim. Onyń jazý ústeli terezeniń aldynda turýshy edi. Ústeldiń ústine karton qaǵaz tóselgen. Torkóz qaǵazǵa mátindi qaryndashpen arab ǵaripterimen jazyp jatyr. Sóılem ishindegi bir sóz unamaı qalsa, óshirgishpen óshiredi de ornyna basqa sóz jazady. Sonda bet tap-taza bolyp jazylady. Qaryndashtyń ushy muqala bastasa basqasyn alyp, jazýyn jalǵastyra beredi.
Sóz arasynda:
– Myna jazyp jatqanym Ulpan týraly shyǵarma. Bálkim povest bolyp qalar. Tezdetip jazyp bitýim kerek. Baspa tosyp otyr. Ol tarıhı tulǵa ǵoı. Keıbir derekterin naqtylaı túsý kerek bolar. Sol úshin jýyrda aýyl jaqqa baratyn oıym bar, – dedi.
Shynynda da sol jyly, dıqandar eginderin seýip bolǵannan keıin, jer kógerip, tabıǵat ásem kúıge engen shaqta Ǵabeńdi Qyzyljarda taǵy qarsy aldyq. Bul joly ol aqıyq aqyn Ǵafý Qaıyrbekov pen aýdarmashy Alekseı Belıalınovti erte kelipti. Onyń mánisi bul aqyn-jazýshylarǵa Ulpannyń júrgen jerlerin, ásem tabıǵatty kórsetý bolsa kerek. Onyń ústine birinen soń biri baqılyq bolǵan týǵan aǵasy, elimizde ujymdyq sharýashylyqtar qurýdyń alǵashqy jyldarynda ujymshar basqarmasy, al ǵumyrynyń basym bóligin bala tárbıesine arnaǵan, Lenın ordendi ustaz Hamıt Mahmutuly men qaryndasy «Eńbek Qyzyl Tý» ordenimen marapattalǵan muǵalim Gúlsim Mahmutqyzyna arnap as berip, duǵa oqytý edi. Sol kezdegi Sábıt Muqanov atyndaǵy keńshardan bir jylqy satyp alyp, Jańajoldyń tóńiregindegi aýyldardyń aqsaqaldaryn jınap aǵasy men qaryndasynyń arýaqtaryna Quran baǵyshtatty.
Osy sharýany ótkizgennen keıin Ǵabeń jazyp jatqan shyǵarmasyna derekter jınaýǵa kiristi. Eń aldymen, jandaryna jolqosshy alyp, úsh jazýshy Túmen oblysyna attandy. Alaıda joldary bola qoımady. Ulpan týraly derekter biledi dep barǵan qarııa dúnıe salypty. Sodan keıin aýyldaǵy kónekóz qarııalardy áńgimege tartyp, biraz maǵlumat aldy, solardy ertip, shyǵarmasyndaǵy Eseneı, Ulpan, basqa da keıipkerlerdiń júrgen jerlerine saıahat bastaldy.
Eń aldymen, jazýshynyń kindik qany tamǵan jer – túrikpenniń tórt úıiniń qonysy bolǵan Eltinjanǵa attandyq. Osy arada Ǵabeńniń ata-tegin nege túrikmen tuqymy dep aıtatynyn túsindire keteıin. Ol týraly qazir ártúrli derekter aıtylyp júr. Solardyń biri – erte zamanda el shetine jaý tıse, alys-jaqynyna qaramaı, qazaq dalasynan qolyna qarý ustaı alatyndarǵa, ásirese jastarǵa habar jiberiledi eken. Birde elimizdiń batysyna basyp kirgisi kelgen túrikmenderge qarsy kúreske Sıbannyń tentekteý Shynybaı atty bir jigiti qatysyp, sol soǵysta kózge túsedi. Qazaqtar jeńip, jaýdy eline qýǵanda túrikmenniń Zulfııa degen jas qyzy qolǵa túsip qalady. Shynybaı eline qaıtqanda sol qyzdy erte kelip, úılenedi. Osy ekeýinen taraǵan urpaqty Sıban jurty Túrikmen tuqymy dep atap ketedi.
Al olardyń qystaýy Eltinjanǵa kelsek, Eseneı Estemisuly – kereı rýynyń Sıbanyna jatady. Iаǵnı Ǵabıt Músirepovtiń uly atalarymen atalas. 1934 jyly Aman-Qaraǵaı okrýginiń eki tóbe bıiniń biri, al 1842 jyly Kereı-Sıban okrýginiń bolysy bolyp saılanady. Buryn bul jal bolyp ósken ormandy qypshaqtyń kúrleýit rýynan taraǵan Eltin degen adam panalap otyrsa kerek. Ol Eseneıge jezde eken. Eseneı qolyna bılik tıgen soń apa-jezdesin qazirgi Qostanaı oblysyndaǵy Sarykól aýdanynyń shuraıly jerine kóshiredi de Eltin ormanyn Túrikmenderge meken etýge beredi. Sóıtip, bul orman «Eltinjal» dep atalyp ketedi.
Bul joly Ǵabeń jolserik bolýǵa aýyldyń jas jaǵynan eń úlkeni Tápeldiń Beısegine qolqa saldy. Jasy toqsannan asyp ketse de qarııa tyń, kórgeni kóp, toqyǵany mol adam bolyp shyqty. Bizdi Eltinjal ormanynyń ishindegi bir alańqaı jerge alyp keldi. Burynǵy shym úılerdiń oryndary tómpeshik bolyp qalypty. Shóp te qalyń bolyp ósip ketken. Budan erterekte bolsa qolshalǵymen shabatyn-aq shóp. Átteń, qazir aýyldan oraq tabý múmkin emes-aý!
– Mynaý senderdiń jurttaryń. Umytpasam, Mahmuttyń úıiniń orny osy, – dep bir tómpeshikti kórsetedi aqsaqal.
– Ǵabe, myna jerge sizdiń bir aýnap túsýińiz kerek-aý, osy! – dep qoıady Ǵafý Qaıyrbekov.
«Áziliń jarassa, atańmen oına», degendeı Ǵafý ózinen 26 jas úlken bolsa da Ǵabeńe erkeleı beretin.
– Jasyń kishi bolsa da aǵa balasysyń ǵoı, aıtqanyń bolsyn! – dep Ǵabeń jerge otyra ketti de, jatyp birneshe aýnap tústi.
Osy jerden Eseneı búrkeýi de alys emes. Aýyl aqsaqaldarynyń aıtýy boıynsha, bul búrkeýdiń jeri áý basta qazaqtyń belgili aqyny, sazgeri Birjan saldyń atasy Bertisuly Qojaǵuldyń qystaýy bolady. Bul qazirgi Jambyl aýdanyndaǵy Jańajol aýylynan shamasy úsh shaqyrym jer. Al qystaýda qaraǵaı, qaıyń, terek ósedi. Osy mańda Qaramen, Aqqýsaq, Eltinjal ormandary, Bekbaı tomary, Tásibek kóli bar. Kezinde bul ormandarda elik, dala sıyry, túlki, qarsaq, qoıan jáne basqa da ańdar, kólde aqqý, qaz, úırek, taǵy basqa sý qustary, balyq kóp bolǵan. Ásirese aspanǵa talasa ósken túp-túzý qaraǵaılar, tabıǵı gúlder, túrli shópter, shıe, jıdek kózdiń jaýyn alady.
Men Aqbalyq jetijyldyq mektebinde oqyp júrgen jyldary osy búrkeýde alǵash ret boldym. Mektep dırektory Myrzaǵalı Tóleshov keńshardan júk avtokóligin alyp, joǵary synyp oqýshylaryn mingizip búrkeýge bardyq. Sol jerden terekter, ártúrli sándi taldardy qazyp ákelip, mektep aýlasyna otyrǵyzdyq. Birneshe jylda sol aǵashtar shaǵyn ormanǵa aınaldy. Áttegen-aı, qazir ol mektep te, tutastaı aýyl da joq. Endi mal baspaıtyn, adam barmaıtyn bolǵan soń ormannyń kólemi de ulǵaıatyn shyǵar.
Sol búrkeý ishindegi qalyń qaraǵaıdyń arasynda erekshelene dara ósken shyrsha bar edi. Kórkine kóz toımaıtyn. Ǵabıt Mahmutuly aýylǵa kelgen saıyn osy shyrshaǵa baryp, qyzyqtap qaıtatyn. Aýyldastary záýlim shyrshanyń janyndaǵy aǵashtyń birine saty, kisi jaıǵasyp otyratyn aspaly oryndyq ta ornatyp qoıǵan.
Jerlesterimiz Jolaman Tursynbaev pen Maqsut Áýbákirovtiń shyǵarmashylyqtarynan týyndaǵan:
Aýylynda bar aǵanyń Qyzqaraǵaı,
Tal boıynda bir min joq
qyz baladaı.
Aq baltyrly aq qaıyń arasynda,
Jalǵyz ósip asqaqtap tur qaraǵaı, – dep bastalatyn «Qyzqaraǵaı» áni osy shyrshany kórýge yntyq bolǵandar sanyn tipti arttyra túskenge uqsaıdy. Ásirese Ǵabeńe erip kelgen nemese ol o dúnıelik bolǵannan keıin osy óńirge at basyn tiregen aqyn-jazýshylar «Eseneı» búrkeýine barýǵa asyǵatyn.
Endi Ǵabıt Mahmutulynyń óziniń kindik qany tamǵan Eltinjal, dáýletti, qatal bı-bolys bolǵan Eseneı, kózi tirisinde «el anasy» atanǵan Ulpan ómir súrgen «Eseneı búrkeýi» mańyndaǵy keńes ókimeti qurylǵannan keıingi turmys-tirshilikke toqtalaıyn. Alǵashynda osy arada birneshe artel qurylyp, 1929 jyly solardyń negizinde Aqqýsaq jáne Qaramen ormandary mańynda eki artel qurylady. Olardy Batqul Tabanaqov jáne Ramazan Erjepov sııaqty pysyq azamattar basqarady. Sodan keıin, ıaǵnı 1931 jyly ekeýi biriktirilip, Aqbasty men Úlken kóldiń arasyna aýyl salynyp, bir ujymshar uıymdastyrylypty.
– Osy kezde jańa salynyp jatqan aýylǵa, jańa qurylyp jatqan ujymsharǵa at qoıý qajet boldy. Árkim ártúrli at usynady. Sosyn Qazaqstan memlekettik baspasynyń bas redaktory Ǵabıtqa hat jazyp, onyń pikirin suradyq, – dep eske alatyn marqum Beısek Tápelov, – Keıin «Biz jańa jolǵa túsip jatyrmyz ǵoı, aýyldyń atyn Jańajol qoıǵandaryń jón bolar» degen jaýap aldyq. Sóıtip, aýylymyz da, ujymshar da osylaı atalyp ketti.
Jyldar jyljyp ótip jatyr. Jańajol da, sol tóńirektegi bes-alty aýyl da birde Qostanaı, birde Soltústik Qazaqstan oblysyna qaraıdy, birde bólek-bólek, birde irilenip bir-aq ujymshar bolady. Ondaı jaǵdaıda aýyldarda bereke bola ma? Ǵabeń taǵy birde aýylǵa kelgende aqsaqaldar ortaǵa alyp, muńdaryn shaqty, kómek surady. Bul 1974 jyl bolatyn. Jańajol tyńda shańyraq kótergen «Ozernyı» keńsharynan ortalyǵy Svıatodýhovka selosynda ornalasqan Sábıt Muqanov keńsharyna qaraǵan kezi edi. Máseleni oń sheshý úshin Ǵabeń óziniń atyna hat jazyp jiberýlerin surady. Solaı isteldi.
Aqyry, 1975 jyldyń aqpan aıynda Ǵabeńnen Jańajolda turatyn inisi Áshim Mahmutulyna arab ǵaripterimen jazylǵan hat keldi. Áshim ony oqı alady eken. Men mátindi kırıllısaǵa túsirip, aýyl aqsaqaldaryna oqyp berdim. О́ıtkeni Áshim Qyzylordada baspada korrektor bolyp istep júrip, birde monshaǵa túsip shyqqanda sýyq tıip, qulaǵy estimeı qalǵan. Sosyn aýylǵa qaıtyp kelgen. Temirden túıin túıetin sheber edi. Usta boldy. Hatta: «...Qonaevtyń atyna hat jazyp edim, keshe qabyldap, qolma-qol sheship berdi... Endi Jańajol – keńshar ortalyǵy bolar... Qurylys jalpy kúsheıer... Tek egin salatyn, mal ósiretin sııaqty sharýalaryńa Qudaı bereke bersin...», – dep jazylǵan.
Osyndaı hat kelgenimen, jergilikti jerdegiler qar erip, jerdiń qaraıýyn tosty. Meni sol jyly oblystyq partııa komıteti Almatyǵa joǵary partııa mektebine bir aılyq bilim jetildirý kýrsyna jiberdi. Qalyptasqan dástúr boıynsha taǵy Ǵabeńe sálem berýge bardym. Aýyl-aımaqty surap bilgennen keıin:
– Keńshardyń ne jaıy bolyp jatyr? – dep surady.
– Sizdiń hatyńyzdy aldyq, aýyl adamdarynyń qýanyshynda shek joq. Qazir uıymdastyrý jumystary júrip jatyr ǵoı, kóp keshikpeı keńshar ashylyp qalar, – dedim.
– Dırektorlyqqa laıyq kim bar? Aýyl azamattarynyń ishinde alyp kete alatyndar bar ma? – dedi Ǵabeń.
– Joq, – dep ózine bas saldym, – Ǵabe, kezinde aýyl jastaryn oqytýǵa qolushyn berseńiz, múmkin Jańajol mundaı halge ushyramas edi ǵoı. Anaý Kenjebolat Shalabaev óziniń týyp-ósken О́rnektiń búkil jastaryn oqytypty. Bir aýyldan on shaqty jýrnalıst, basqa da mamandyqtardyń ıeleri shyqty.
– Anaý, Qapar qalaı bolady?
– Men biletin Qapar bolsa, ol kelmeıdi. Basyn qatyryp qaıtedi, – dedim.
Shynynda da solaı. Qapar Toqpaev – osy Jańajol aýylynyń týmasy. Birneshe sharýashylyqta dırektor bolyp istegen. Ol kezde Qostanaı oblysyndaǵy Lenın (qazir Uzynkól) aýdandyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy qyzmetinde edi. Aýdanda bedeldi, turmysy jaqsy. Áńgime osymen aıaqtalǵan. Artynan Ǵabeń maǵan Qyzyljarda redaksııada jumys istep otyrǵanymda telefon shaldy.
– Amandyq, amansyń ba, – dedi jaılap.
– Assalaýmaǵalaıkúm!
– Aýyl jaqqa bardyń ba?
– Joq, edáýir boldy barǵan joqpyn.
– Sen oblys basshylaryna keńshardyń atyn «Ulpan» qoıý jóninde aıtsań qaıtedi.
– Ǵabe-aý, birinshiden – oblys basshylary meniń aıtqanymdy tyńdamaıdy ǵoı, ekinshiden – Ulpannyń atyn berýge kelise qoıar ma eken...
Bul arada meniń oıymda, ǵumyrlyq adam joq qoı, erteń Ǵabeń olaı-bylaı bolyp ketse, keńsharǵa atyn berý turdy. Biraq ony qalaı aıtamyn. Aıta almadym. О́zi de áńgimeni odan ári jalǵastyrmady. Hosh aıtystyq. Keńshar ashyldy. Aty «Jańajol» keńshary boldy. Jazýshy kóz jumǵannan keıin ol Ǵabıt Músirepov atyndaǵy keńshar dep ataldy. Biraq uzaqqa sozylmady. Sharýashylyq jabyldy, týǵan jerde eki qolǵa bir kúrek tabylmaıtyn bolǵan soń jastar jan-jaqqa tarysha bytyrady. Qazir baıaǵyda aqsaqaldar Ǵabeńe aıtqandaı aýyl qaıtadan azyp-tozyp barady. О́kinishti-aq!
Ǵabeń toı-dýmandy asa jaqsy kórmeıtin edi. Sodan da bolar, ol kózi tirisinde birde-bir mereıtoı ótkizgen joq, ótkizdirgen de joq. О́zi ómirden ótken soń ǵana jerlesteri súıikti ulynyń týǵanyna toqsan jyl tolǵanda alǵash ret dúrildete toı jasady. Osy merekege oraılastyryp, týǵan aýylynda murajaı, Mádenıet úıi, orta mektep, dárigerlik qosyn salynyp, saltanatty túrde ashyldy. Al negizgi toı «Eseneı búrkeýiniń» keń alqabynda ótti. Oǵan kelgen qonaqtar Ǵabeńniń «Qyzqaraǵaıyna» tańdana da, qyzyǵa qaraǵan edi. Qazir sol jasyl shyrsha bolmasa da, onyń janyndaǵy balǵyndary aspanǵa talasa ósip keledi. Bul – bolashaqtyń shyrshalary. Bálkim, keıin osy aýyldan jas Ǵabıtter shyǵatyn shyǵar.
Amandyq JANTEMIROV,
Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi
