Mazmundy is-sharanyń tizginin ustaǵan jýrnalıst, ǵalym Muratbek Toqtaǵazın qalamgerdiń ómir jolyna toqtala kelip: «Smaǵul aǵamyz elordaǵa irgeles jatqan Qorǵaljyn aýdanynda dúnıe esigin ashyp, alǵashqy eńbek jolyn aýdandyq «Shamshyraq» gazetinen bastady. Odan soń Aqmola oblystyq teleradıokompanııasynda aǵa redaktor, bas redaktor boldy. Keıin Prezıdent teleradıokesheninde bas redaktor qyzmetin atqardy. Ol kisi shyǵarmashylyqpen birge saıası-qoǵamdyq ómirge de belsene aralasyp, egemendik alǵanǵa deıin burynǵy Selınograd qalasynda qaǵajý kórgen ana tilimiz ben salt-dástúrimizdiń qaıta jandanýyna zor úles qosty. Birqatar óleńi men prozalyq dúnıesi kitap bolyp jaryq kórdi», dep qysqasha aıtyp ótti.
Sodan keıin belgili qalamger, Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty Janbolat Aýpbaev, jýrnalıster Bádýan Imashuly men Kenje Jumaǵulov jáne oblystyq teleradıokompanııasynda birge qyzmet istegen Qazına Nurqanova men Kúlásh Moldahmetova ardaqty azamattyń umytylmaıtyn qasıetteri týraly áńgimeledi. Aqyn Aıbatyr Seıtaq «Smaǵul aǵa rýhymen syrlasý» atty óleńin oqydy.
«1981 jyly Qorǵaljyn aýdanyna Almatydan jazýshylar Amantaı Sataev, Ramazan Toqtarov jáne olarmen birge oblys ortalyǵynda turatyn jerlesimiz, aqyn Nurǵoja Oraz kelip, bir apta eldi aralap, halyqpen júzdesti. Onda men aýdandyq Mádenıet bóliminiń meńgerýshisimin. Sol kisilermen bir apta júrip, án aıtyp, kúı tartyp, shashbaýyn kóterdim. Osy ónerime rıza bolǵan Nurǵoja aǵa meni Selınogradqa ertip ákelip, oblystyq televıdenıeden arnaıy habar uıymdastyryp, kógildir ekrannan alǵash ret «Jastarǵa tilek» degen ánimdi oryndadym. Sonda osynda qyzmet isteıtin Smaǵulmen tanysyp, ol ómirden ótkenshe aǵaly-inili syılastyǵymyz úzilgen joq», dedi Bilim berý isiniń úzdigi Ospan Súleımenov.
Sondaı-aq eske alý keshine aqynnyń týǵan jerinen kelgen jerlesteri de sóz alyp, jyly estelik aıtty. Máselen, qalamgerdiń bala kúninen birge ósken dosy Qaly Mantıkov jastyq shaqtaǵy bastarynan ótken qyzyqty oqıǵalaryn baıandasa, Qorǵaljyn aýdanyndaǵy Janteke aýylyndaǵy orta mekteptiń muǵalimi Sholpan Eltaıqyzy 2019 jyly Smaǵul Rahymbek atyndaǵy kabınet ashylyp, qazir onda oqýshylar jıi bas qosatynyn jetkizdi.
«Smaǵul aǵa 60 jasqa tolǵanda aýylǵa kelip, jerlesterimen kezdesken edi. Mine, odan beri de on jyl zymyrap ótti. Bir ókinishtisi, aǵamyzdyń jetpis jyldyǵyn ózimen birge qarsy alyp otyrǵan joqpyz. Sonda da halqymyz «Jaqsynyń aty, ǵalymnyń haty ólmeıdi» dep beker aıtpaǵan. Ol kisi ómirden ótkennen beri esimi umyt qalmaý úshin mektebimizde biraz is-shara qolǵa alyndy. Jyl saıyn qalamgerdiń shyǵarmashylyǵyna arnap kesh ótkizip, oqýshylarymyz aqyn óleńderin jatqa oqıdy. Osyndaı is-sharalar áli jalǵasa beredi», dedi aqyn atyndaǵy kabınettiń jetekshisi.
Sonymen qatar basqosýda L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń stýdentteri aqynnyń óleńin jatqa oqyp, onyń sózine jazylǵan ánder shyrqaldy. Kesh sońynda aqynnyń jary Álııa Rahymbekova qalamgerdiń adamı bolmysy jaıynda syr shertip, osy is-sharany ótkizýge muryndyq bolǵan azamattarǵa otbasy atynan rızashylyǵyn bildirdi.
