Pýshkın men Shevchenko oqýlary

Almaty qalasynyń Tilderdi damytý, muraǵattar jáne qujattama basqarmasynyń uıymdastyrýymen slavıan halyqtarynyń mádenıeti men ádebıetin keńinen nasıhattaýǵa baǵyttalǵan «Pýshkın jáne Shevchenko oqýlary» ótti. Memlekettik mekemeler men qoǵamdyq uıymdar ókilderi, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń músheleri, etnomádenı ortalyqtar jetekshileri, stýdent jastar men oqýshylar qatysqan qalalyq oqýǵa jınalǵandar uly eki aqynnyń jyrlaryn tyńdap, poezııa qudiretine bas ıip qaıtty. Qazaqstandyq rýhanı birlikti nyǵaıtý jáne otansúıgishtik sezimge tárbıeleý, kópshiliktiń slavıan halyqtarynyń mádenıeti men ónerine, ádebıeti men tiline, sondaı-aq A.S.Pýshkın men T.G.Shevchenko poe­zııasyna degen yqylasyn arttyrý, jastar arasynda kitap oqý mádenıetin damytý, daryndy jastarǵa qoldaý kórsetý maqsatynda ótkizilgen is-shara qos aqynnyń eskertkishterine gúl qoıý rásiminen bastaldy. О́z kezinde uly Abaı Pýshkınniń óleńderin aýdaryp, qazaqsha sóıletse, Jambyl babamyz eki eldiń taǵdyrlastyǵyn jyrlap, Taras Shevchenkoǵa: «Qulazyǵan dalada, Tarastaı men de zarlaǵam. Daýsym onyń daýsymen, Qosylyp sonda sarnaǵan... O bir kezde, aqynym, Sen de izdediń bostandyq, Men de izdedim bostandyq», – dep óleń arna­ǵan edi. – Qalamyzda «Pýshkın men Shevchenko oqýlary» jyl saıyn ótkiziletin dástúrli shara, – dedi jıyn­nyń ashylý saltanatynda Almaty qalalyq Tilderdi damytý, muraǵattar jáne qujattama basqarmasy basshysynyń orynbasary Jańabaı Qaısenov. – Bul sharany ótkizgen saıyn onyń ózektiligi arta túsýde. Búgingi zamanymyzdy qansha jaqsy degenimizben, biz qashanda kesek tulǵaly poezııa alyptary – Abaı, Pýshkın, Shevchenkoǵa aınalyp kelip soǵyp otyramyz. О́ıtkeni, olar bizdi jaqsylyqqa, tatýlyqqa úıretedi, rýhanı álemge úndeıdi. Kóptegen jyldar, ǵasyrlar ótkenine qaramastan, olardyń shyǵarmalary búkil adamzat úshin ózektiligin, mańyzdylyǵyn joǵaltpaıdy. Desek te, olardyń atynyń áıgiligi, mándiligi árqaısysymyz olardyń shyǵarmashylyǵyn baǵalap túsinýimizge baılanysty. Laıym, osyndaı uly adamdarǵa degen mahabbatymyzdy, qurmetimizdi joǵaltyp almaıyq. Sondaı-aq, is-sharaǵa kelgen qonaqtar qazaq halqy men slavıan halyqtarynyń arasynda qalyptasqan mádenı jáne ádebı baılanys týraly da áńgimeledi. Ásirese, eki halyqtyń eki uly aqynynyń poezııasyn qurmettep kelgen qatysýshylardy quttyqtaǵan Ýkraın mádenı ortalyǵynyń ókili Tamara Agapova sózdi áriden bastady. – Taras Grıgorevıch te, Aleksandr Sergeevıch te bir-birin kórip, kezdespegen aqyndar. Biraq ekeýi de halyqtar dostyǵyn jyrlap ótti. Qaı aqynnyń shy­ǵar­mashylyǵyn almańyz, olar halyqqa degen súıis­penshiliginen, mahabbatynan bir aınymaıdy. Son­dyqtan da, halyq aqyndaryn jaqsy kóredi, oqıdy. Máselen, Shevchenkoǵa búkil álem boıynsha 50 eskert­kish qoıylǵan. Al Aleksandr Sergeevıchtiń, tipti Epıo­pııada eskertkishi bar. Kórdińizder me, bizdiń aqyn­darymyz qalaı baǵalanady. Endeshe, búgin­gi urpaq olarǵa óz yqylasymyzdy osylaı bildirip otyrýymyz kerek. Baıqaımyn, keshke jas­tar kóp jınalypty. Jastarǵa aıtarym, senderge tek ınter­net qana emes, osyndaı uly aqyndardyń kitaby ómirlerińizge jol­serik bolsyn! – dedi Tamara Alekseevna. Odan ári A.Pýshkın men T.Shevchenko poezııasyn orys, qazaq jáne ózge tilderde mánerlep oqýmen qatar, aqyndardyń shyǵarmalaryna jazylǵan ánder men romanstar oryndaldy. Is-sharanyń shymyldyǵyn №69 mekteptiń 2-shi synyp oqýshysy Nıkıta Gladkıh A.S.Pýshkınniń «Prıznanıe» óleńimen ashty. Súp-súıkimdi Nıkıtanyń óleńdi túsinip, mánerlep kishkene júreginiń súzgisinen ótkizip jetkizýi jınalǵan qaýymdy birden baýrap aldy. Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-diń magıstranty Janna Vereshak T.Shevchenkonyń «Jnısa», «Arttaǵyǵa sóziń men isiń qalsa, О́lseń de ólmegenmen bolasyń teń» (Abaı) degen, Avıasııa kolledjiniń stýdenti Alýa Tóleýhanova A.S.Pýshkınniń «Tatıananyń hatyn», Ámına Oraz «Nıane», №123 mektep oqýshysy Ámına Asqar A.S.Pýshkınniń «Rýslan ı Lıýdmıla» poe­masynan, «Qazaqstan» telearnasynyń eń jas júrgizýshisi Aıdana Jumahan «Balyqshy men balyq» ertegisinen úzindi oqydy. №15 mekteptiń oqýshysy Shuǵyla Nurmaǵambetova «Iа vas lıýbıl» romansyn, belgili ánshiler Naǵıma Esqalıeva men Lakı Kesoglýdyń shákirtteri Nabı Narına «Chervona rýta», Mereı Sábıtov «О́zgege kóńilim toıarsyń», «Ýkraına» ansambli T.Shevchenkonyń «Reve tostovne Dnıpr shırokıı» ánderin oryndap, jınalǵandardy bir serpiltip tastady. Al T.G.Shevchenkonyń Qosaralda 1848 jyly jazylǵan: «Sol bir baıtaq dalany da, Bıik qorǵan molany da, Bulbul úndi sol túndi de, Diril sezim, kúlkińdi de, Men eshqashan umytpaımyn!» – degen «Oprı­chınna» óleńin №177 mekteptiń orys tili pániniń muǵalimi Mereke Sháripov ýkraın tilinde oqydy. Jıyn sońynda is-sharany ótkizýge atsalysyp, belsendilik tanytqan qatysýshylarǵa alǵys hattar men estelik syılyqtar berildi. Gúlzeınep SÁDIRQYZY, «Egemen Qazaqstan».