ASTANA. 3 maýsym. Sırııanyń jańa tarıhynda birinshi ret seısenbi kúni ótetin prezıdent saılaýyna birneshe kandıdat daýysqa túskeli tur. Bul týraly RIA «Novostı» habarlady.
2011 jyldyń naýryzynan beri qarýly qaqtyǵysqa ushyryǵan eldiń prezıdenti oryntaǵyna bul joly Sırııa parlamenti bekitken úsh úmitker talaspaqshy. Solardyń biri – qazirgi is basyndaǵy prezıdent Bashar Asad. Onymen qatar sap qurǵan basqa eki kandıdat – Hasan An-Nýrı men Maher Hadjardyń esimderi jalpy jurtshylyqqa onshalyqty tanys emes. Olardyń attaryn sırııalyqtardyń basym kópshiligi osy joly birinshi ret estip otyrsa kerek. Bul eki kandıdat ta ishki shekteýli oppozısııanyń ókilderi bolyp tabylady. Damask ýnıversıtetiniń 54 jasar professory An-Nýrı Kalıfornııadaǵy Djon Kennedı atyndaǵy ýnıversıtette dıssertasııa qorǵaǵan. Al 45 jastaǵy Hadjar kommýnısterge búıregi buratyn solshyl kórinedi.
Sırııa saılaýynyń zańy boıynsha birinshi týrda absolıýtty kópshiliktiń 50 paıyz da oǵan qosymsha bir daýsyn alǵan úmitker prezıdent bolyp saılanady. Eger olardyń birde-biri bul shekke jete almasa, jeńimpaz osynda kópshilik daýyspen ekinshi týrǵa ótken ekeýdiń arasynan anyqtalady.
Ústimizdegi jylǵy naýryz aıynda Sırııanyń parlamenti óziniń tarıhynda birneshe kandıdattyń daýysqa túsý múmkindigin qarastyrǵan saılaý týraly zań qabyldaǵan bolatyn. Al buǵan deıingi memleket basshysyn saılaýdyń tártibi tipti bólek edi. Aldymen bıleýshi partııadan bir kandıdat usynylatyn. Ony parlament bekitip beretin. Sosyn osy kandıdatty qoldaý jóninde referendým ótetin. Asad memleket basshylyǵyna 2007 jylǵy 27 mamyrda ulttyq referendýmnyń qorytyndysy boıynsha qaıta saılanǵan. Onda Bashar saılaýshylardyń 97,62 paıyz daýysyna ıe bolǵan edi.
«Bálkı, men bul saılaýda jeńe de almaspyn. Biraq oǵan bizdiń alternatıvti kandıdat retinde qatysýymyzdyń sırııalyqtar úshin mańyzy zor: búkil álem eldi basqarýdyń prezıdenttik kózqarasynan basqa da oılar bar ekenin kóredi. Biz Asadpen básekelespiz, bizdiń ekonomıkalyq, áleýmettik jáne saıası reformalar jónindegi baǵdarlamalarymyz da bir-birlerine uqsamaıdy», - dep jaýap berdi An-Nýrı RIA «Novostı» tilshisine bergen suhbatynda.
«Jurt qazir ekonomıkalyq problemalardy talqylaýǵa qushtar emes, olarǵa myna soǵysta jeńip shyǵýǵa jáne eldi qalpyna keltirýge qabiletti lıder kerek». – dedi Resseau Voltaire ınternet-basylymynyń negizin qalaýshy-prezıdent fransýz saıasatkeri Meısan Terrı agenttik tilshisine bergen suhbatynda.
Onyń aıtýynsha, Sırııada qazir naǵyz soǵys júrip jatyr. Batystaǵylar aıtyp júrgendeı, bul azamattyq qaqtyǵys emes, munda Sırııanyń bıligi men ony qoldaýshy halqy Saýd Arabııasynan, Túrkııa men birqatar batys elderi jibergen jaldalamylarmen soǵys júrgizýde.
«Asad sırııalyqtar tarapynan orasan zor qoldaýǵa ıe bolyp otyr. Daǵdarys jańa bastalǵan ýaqytqa qaraǵanda, jaǵdaı qazir túbirimen ózgerip ketti. Asadtyń basshylyǵyndaǵy Sırııa syrtqa agressııaǵa qarsy turýda», - dedi Terrı. Onyń pikirinshe, jurttyń 70-80 paıyzy Asad úshin daýys beredi.
Murat Aıtqoja.
Derekkóz: RIA «Novostı».
Foto: RIA «Novostı».
