Ulttyq biryńǵaı testileýdiń kelesi kúninde alǵashqy kúnniń jetistigin qaıtalaǵan, ıaǵnı 125 ball jınaǵan taǵy bir túlektiń aty-jóni málim boldy. Ol – Almaty qalasyndaǵy № 159 lıseıdiń oqýshysy Ásııa Jandosqyzy Marat.
Adamnyń bolashaǵyna ashylǵan alǵashqy jol sııaqty ómir synaǵynan kimniń súrinip, qapy qalǵysy keledi deısiń? Márege árkimniń de bárinen buryn jetýge talpynýy zańdy nárse. Mamandyǵyń – ómir boıǵy serigiń. Dál qazir synaq pen suraqqa taǵdyryńnyń ózi kóp táýeldi bolyp tur. Lúpildegen júrekter, armanǵa qol sozǵan órender bolashaq úshin janushyryp, jandaryn sala jarysqa túsken. «Baq shaba ma, bap shaba ma?» demekshi, maýsymnyń 3-i kúngi synaqqa túsken 17351 túlektiń dúbirli dodasy elimizdegi basty bilim synaǵy joǵary deńgeıde uıymdastyrylyp otyrǵanyn kórsetip berdi. Aldyn ala synaq talaptaryna laıyqtalyp ázirlengen 60 test tapsyrý pýnktindegi mańdaıdan ter tamshylap, arqany namys qamshylaǵan bilim syny UBT mádenıetine bizdiń de jastarymyzdyń oı-óresi tóselip kele jatqanyn baıqatty.
Bıylǵy kórsetkish boıynsha 2 012 túlektiń (11,6%) 100-den astam ball jınaýy osy aıtylǵandardy rastaı túsetin aıǵaq. О́ıtkeni, bul san ótken jylǵymen salystyrǵanda bilimge betburystyń birshama jaqsara bastaǵanyn ańǵartady. Mysal úshin aıtatyn bolsaq, byltyr mundaı nátıjege 1 837 (8,4%) talapker qol jetkizgen bolatyn. Ekinshi kúngi UBT balynyń orta eseppen alǵanda 75,7-ni quraýy jyldan-jylǵa synaqqa daıyndyq deńgeıiniń ósip kele jatqanyn ańǵartatyn taǵy bir dálel. Resmı derekterge súıensek, byltyrǵy ortasha kórsetkish 73,9 balǵa tirelgen edi. Bilim sapasyn aıqyndaıtyn kelesi bir ólshemniń jón-josyǵy qashanda bólek áńgimege arqaý bolyp jatatyny ras. Ol – kóshke ilese almaı, shań qaýyp artta qalyp qoıatyndar jaıy. Mundaılar da byltyrǵyǵa qaraǵanda birshama kemigen, máselen, 2013 jyly ondaılar 6 895 (31,7%) adamdy qurasa, eń tómengi 50 baldyq mejeden bıyl 3 883 (22,4%) óren óte almaı qalǵan.
UBT talaby men erejelerine nuqsan tıgizetin túrli tártip buzýshylyqtar týraly jyl saıyn aıtylyp ta, jazylyp ta júr. Mundaı óreskeldikter bıyl da boı kórsetip qaldy. Úsh talapker tártip buzǵany úshin aýdıtorııadan shyǵarylyp jiberildi. Test tapsyrýshylardy tekseris barysynda olardan 2 307 uıaly telefon, 2 641 shpargalka, 83 kalkýlıator, 13 fotoapparat, 4 rasııa, 2 blıýtýz, 1 qol skaneri, tipti, 1 keńse pyshaǵy tabylǵan. Bul UBT tusynda jyl da aldan shyǵyp jatatyn tanys áýen. Mektep bitirýshilerdiń zalǵa ózimen birge alyp kirýine tyıym salynǵan zattar kúni buryn eskertilgenniń ózinde ondaı keleńsiz kórinister jyl saıyn qaıtalanady. Nege? Endeshe, jaýyn-jaýynnyń arasynan aılasyn asyryp, ótip ketetin pysyqaılar joq emes degen paıym shyndyqqa janasatyn sııaqty. Abaı ne dedi? «О́zińe sen, ózińdi alyp shyǵar, eńbegiń men aqylyń eki jaqtap» degen joq pa? Biz de ár túlektiń synaqqa óziniń kúshine ózi senip túsýin, bilimdi óziniń taza eńbegimen alýyn tileımiz. Bilim joly jazylmaǵan aq paraq qoı. Sol taza paraqqa túsetin alǵashqy áripter jalǵandyqpen emes, túzý qalypta, shyn keıipte keskindelse deımiz.
Qarashash TOQSANBAI,
«Egemen Qazaqstan».
Adamnyń bolashaǵyna ashylǵan alǵashqy jol sııaqty ómir synaǵynan kimniń súrinip, qapy qalǵysy keledi deısiń? Márege árkimniń de bárinen buryn jetýge talpynýy zańdy nárse. Mamandyǵyń – ómir boıǵy serigiń. Dál qazir synaq pen suraqqa taǵdyryńnyń ózi kóp táýeldi bolyp tur. Lúpildegen júrekter, armanǵa qol sozǵan órender bolashaq úshin janushyryp, jandaryn sala jarysqa túsken. «Baq shaba ma, bap shaba ma?» demekshi, maýsymnyń 3-i kúngi synaqqa túsken 17351 túlektiń dúbirli dodasy elimizdegi basty bilim synaǵy joǵary deńgeıde uıymdastyrylyp otyrǵanyn kórsetip berdi. Aldyn ala synaq talaptaryna laıyqtalyp ázirlengen 60 test tapsyrý pýnktindegi mańdaıdan ter tamshylap, arqany namys qamshylaǵan bilim syny UBT mádenıetine bizdiń de jastarymyzdyń oı-óresi tóselip kele jatqanyn baıqatty.
Bıylǵy kórsetkish boıynsha 2 012 túlektiń (11,6%) 100-den astam ball jınaýy osy aıtylǵandardy rastaı túsetin aıǵaq. О́ıtkeni, bul san ótken jylǵymen salystyrǵanda bilimge betburystyń birshama jaqsara bastaǵanyn ańǵartady. Mysal úshin aıtatyn bolsaq, byltyr mundaı nátıjege 1 837 (8,4%) talapker qol jetkizgen bolatyn. Ekinshi kúngi UBT balynyń orta eseppen alǵanda 75,7-ni quraýy jyldan-jylǵa synaqqa daıyndyq deńgeıiniń ósip kele jatqanyn ańǵartatyn taǵy bir dálel. Resmı derekterge súıensek, byltyrǵy ortasha kórsetkish 73,9 balǵa tirelgen edi. Bilim sapasyn aıqyndaıtyn kelesi bir ólshemniń jón-josyǵy qashanda bólek áńgimege arqaý bolyp jatatyny ras. Ol – kóshke ilese almaı, shań qaýyp artta qalyp qoıatyndar jaıy. Mundaılar da byltyrǵyǵa qaraǵanda birshama kemigen, máselen, 2013 jyly ondaılar 6 895 (31,7%) adamdy qurasa, eń tómengi 50 baldyq mejeden bıyl 3 883 (22,4%) óren óte almaı qalǵan.
UBT talaby men erejelerine nuqsan tıgizetin túrli tártip buzýshylyqtar týraly jyl saıyn aıtylyp ta, jazylyp ta júr. Mundaı óreskeldikter bıyl da boı kórsetip qaldy. Úsh talapker tártip buzǵany úshin aýdıtorııadan shyǵarylyp jiberildi. Test tapsyrýshylardy tekseris barysynda olardan 2 307 uıaly telefon, 2 641 shpargalka, 83 kalkýlıator, 13 fotoapparat, 4 rasııa, 2 blıýtýz, 1 qol skaneri, tipti, 1 keńse pyshaǵy tabylǵan. Bul UBT tusynda jyl da aldan shyǵyp jatatyn tanys áýen. Mektep bitirýshilerdiń zalǵa ózimen birge alyp kirýine tyıym salynǵan zattar kúni buryn eskertilgenniń ózinde ondaı keleńsiz kórinister jyl saıyn qaıtalanady. Nege? Endeshe, jaýyn-jaýynnyń arasynan aılasyn asyryp, ótip ketetin pysyqaılar joq emes degen paıym shyndyqqa janasatyn sııaqty. Abaı ne dedi? «О́zińe sen, ózińdi alyp shyǵar, eńbegiń men aqylyń eki jaqtap» degen joq pa? Biz de ár túlektiń synaqqa óziniń kúshine ózi senip túsýin, bilimdi óziniń taza eńbegimen alýyn tileımiz. Bilim joly jazylmaǵan aq paraq qoı. Sol taza paraqqa túsetin alǵashqy áripter jalǵandyqpen emes, túzý qalypta, shyn keıipte keskindelse deımiz.
Qarashash TOQSANBAI,
«Egemen Qazaqstan».
