Tórden oryn alǵan qos qalamgerdiń kezdesý is-sharasyn belgili ádebıet synshysy Qulbek Ergóbek júrgizip otyrdy. Jazýshynyń ómir dastanynan syr shertken beınerolık kórsetilip, kirispe sóz qazaqtyń Gı Mopassany, qarymdy qalamger D.Isabekovtiń úzeńgiles dosy Beksultan Nurjekeulyna tıdi.
«Dýlat Isabekovteı taǵdyr keshken, shyǵarma jazǵan jazýshylar kóp boldy. Biraq eshkim dál onyń jetken bıigine jete almady. О́ıtkeni aqyl-parsattylyqpen, túısikpen jazý sheberligi Dýlatqa Alladan berilgen dara qasıet. Dýlat ekeýmiz de – ákemizdi soǵysqa bergen, soǵystyń ýyn ishken urpaqpyz. Táýelsizdikke deıin elimizdiń el bastar kósemi, jaýdan qorǵar áskeri bolmady. Saq, ǵundardyń urpaǵy bolǵanymyzben soǵan laıyqty bola almadyq. Túrkilerdi kezinde eshkim jeńip kórmegen. Olar ózderi ishteı alaýyzdyqtan ydyrady. Jaý iritki salý arqyly sanymyzdy azaıtty, belimizdi syndyra jazdady. Urpaqtyń yrzyq-nesibesiniń nátıjesinde aman qaldyq. AQSh prezıdenti Rýzvelt saılaýǵa túser aldynda Amerıkany aqsha emes, aqyl bıleıtin elge aınaldyramyn dep ýáde bergen edi. Mine, qazir AQSh sol aqylymen búkil álemdi ózine qaratyp otyr. Bizge de osyndaı jetistikke jetý úshin bilim jáne taǵy da bilim kerek. Jastar, ásirese, bilimdi bolýǵa tıis. Oqymaǵan jas ózine, ultqa or qazyp jatqanyn uǵynýy qajet. Mine, osynyń barlyǵyn júreginen ótkizgen, túısigimen túıgen Dýlat Dýlat boldy», dedi Beksultan Nurjekeuly.
Osydan keıin sóz alǵan mereıtoı ıesi qazaq ádebıeti, dramatýrgııasy jaıly tereńnen sóz qozǵady. Ásirese qalamger pesalary sheteldik teatrlarda sahnalanǵandyqtan, jazýshy syrtta kóp boldy jáne osyǵan oraı sheteldikterdiń tól ádebıetimizge degen kózqarasy týraly oıyn bildirdi.
«О́zge jurtta, ásirese kórshi Reseıde qazaqtyń ádebıetine degen salqyn qabaqty baıqadym. Kezdesýlerde suraq qoıǵanda da qazaq dramatýrgııasy osynshalyqty dárejege jetip qaldy ma degendeı qııampurys saýaldar qoıylady. Biraq munyń bárine de saýatty ári zerdeli jaýaptar berildi. Qazaqtyń sóz óneri kez kelgen halyqtyń ádebıetinen kem emes, tipti keıde basym turatyndyǵyna álemniń kózi jete bastady. Táýelsizdik qazaq qalamgerleriniń qanattanýyna múmkindik syılady», dedi Dýlat Isabekov.
Qazaqtyń qarymdy qalamgeriniń 80 jyldyǵyn týǵan elinde toılaý kópten kútken armanymyz edi. Bizdiń tilegimizdi qabyl alyp, stýdenttermen, ońtústik jurtshylyǵymen kezdesýge kelgeni úshin aǵamyzǵa kópten kóp rahmet. Jazýshynyń mereıtoıy tek Qazaqstanda emes, Eýropada, tipti Aýstralııada da atap ótilip jatyr. Al pesalary álemniń beldi teatrlarynda sahnalanyp, shyǵarmalary kóptegen shet tiline aýdaryldy. Bul – tek qalamger emes, tutas ult úshin bolǵan maqtanysh. Jazýshy shyǵarmalarynyń ómirsheńdigi sol – onda áleýmettik máseleler, adamnyń jan dúnıesi keremet sýretteledi. Sondyqtan da bul ádebı dúnıeler ýaqyt sheńberinde qalyp qoımaı, urpaqpen birge jasaı beredi. Klassıkalyq týyndy dep osyny aıtady. Kózi tiri klassık jazýshymen kózbe-kóz júzdesip, aıtqandarynan tálim alǵan stýdentterge bul kezdesý ómir baqı este qalady ǵoı dep oılaımyn degendi aıtty OQMPÝ rektory Gúljan Súgirbaeva.
Al Dýlat Isabekovtiń shyǵarmalarynan Gogoldiń ıýmory, qarapaıym adamdardyń taǵdyryn sýrettegen Dostoevskııdiń jazý máneri anyq kórinetinin ádebıet synshysy Qulbek Ergóbek jan-jaqty baıandap ótti. «О́mirdi boıamasyz, tabıǵı taza qalpynda sóz ónerimen beınelegen jazýshynyń talanty, myqtylyǵy osynda jatyr. Sondyqtan qalamger shyǵarmalary ishek-sileńdi qatyra kúldirip te, muńǵa bólep te qoıa beretini bar. Jazýshynyń til sheberligi, bıik talǵampazdyǵy óz aldyna bólek dúnıe», dedi ol.
Kezdesý sońynda jazýshy stýdenttermen suhbat quryp, jeke shyǵarmashylyǵy haqynda saýaldaryna jaýap berdi. Sondaı-aq 80 jyldyq mereıtoıǵa oraı oqý orny basshylyǵynyń uıǵarymymen jazýshy Dýlat Isabekov ýnıversıtettiń Qurmetti professory atandy.
Sóz joq, qarymdy qalamger pesalarynyń sheteldik teatr sahnalarynda qoıylýy, shyǵarmalarynyń álemniń kóptegen tiline aýdarylýy – qazaqtyń álemdik ádebıet keńistiginde jetken uly jetistigi. Qazaq ádebıeti sol arqyly Eýropaǵa terezesin ashty. Sondyqtan da Dýlat Isabekov – qazaqtyń qushaǵyna syımaı, búkil adamzattyń qushaǵyna ótip ketken zańǵar jazýshy.
ShYMKENT
