Saýyr, Saıqan taýlarynyń baýyrynda, Jemeneı ózeniniń jaǵasynda, saıabaqtar ortasynda jaıǵasqan Zaısan qalasynyń keshki kórkin kórip tańǵaldyq.
Zaısan – óziniń búkil bolmys-bitimimen ózgeshe qala. Ádette, qalaǵa kelgen adam ý-shýdan sharshaıtyny belgili. Al munda kelseńiz, demalady ekensiz. Qala kósheleriniń boıyndaǵy aryqtarmen syldyrap aǵyp jatqan bulaqtarynyń ózi nege turady. Kóshe boılaı ornalasqan tal-terekteri tógilip, gúlzarlary qaly kilemdeı qulpyryp, jupar ıisi Zaısan keshine maqpaldaı jumsaqtyq syılaıdy. Bıik taýlar tóbesinen meıirlene tógilgen ashyq kúnniń keshki shapaǵyn Saýyrdan soqqan salqyn samal terbep jibergen kezde deneńiz ǵana emes, ııý-qııý tirshilikten sharshaǵan sanańyz da sergip sala beredi.

Al endi 15 myń ǵana turǵyny bar shaǵyn shahardyń osynaý tabıǵat ǵajaıybyn odan ári nurlandyryp jaınaǵan kórkin kórseńiz, shynymen de jer betiniń bir peıishi osy shyǵar dep oılaıtynyńyz aqıqat.
Zaısan qalasy – kóne men jańanyń astasqan tusy. Munda Rýdakı, Saǵdı, Hafız syndy ataqty shaıyrlar jyrlaǵandaı shyǵystyq qalalarǵa tán eskirmeıtin sýretter bar. Osydan 100-150 jyldaı buryn zaısandyq kópester men saýdagerlerdiń qyzyl kirpishten oıýlap salyp ketken úıleri qala kórkine kórik qossa, qazirgi kásipkerlerdiń saldyrǵan sýpermarketteri men qonaqúıleri qaryshty Qazaqstanymyzdyń qazirgi damý qarqynyn ádemi beıneleıdi. Bizdiń oıymyzsha, Zaısan – Qazaqstanymyzdyń eń ádemi shaǵyn qalasy nemese eń sándi úlken aýyly. Álemniń kez kelgen ataqty, asqaq qalalarynan taba almaıtyn jańǵa jaılylyqty siz Zaısan qalasynan tabasyz.
Zaısan tazalyǵy, gúldendirilýi men abattandyrylýy shaǵyn qalalar úshin úlgi etýge turarlyq. Alǵash ret onyń jolyn tapqan Zaısan aýdanynyń burynǵy ákimi Serik Zaınýldın bolatyn. Qazirgi ákim Almas Ońdaqanov osy isti sátti jalǵastyrýda eken. О́tken jyly qalaǵa Qytaıdan 1 myń túp shynar, jergilikti ormandardan 2 myń túp qaıyń men kókterek aǵashtary ákelip otyrǵyzylypty. Kóshelerge qara tósenish tóselip, jaryqtandyrylypty. Árbir bos jatqan jerler gúlzarlarǵa, saıabaqtarǵa aınaldyrylǵan.
Zaısan – Qazaqstannyń Qytaımen shekaralasatyn shyǵysyndaǵy altyn qaqpasy. Irgede Maıǵapshaǵaı kedeni turǵandyqtan, Zaısandaǵy saýda-sattyq, qyzmet kórsetý salasy jyldan-jylǵa qaınap ósip keledi. Munda jyl saıyn qonaqúıler, kafeler, dúkender, júzge jýyq jekemenshik úıler salynady. Kásiporyndar men mekemeler iske qosylady. Aýdannyń óz munaıy men gazy, kómiri, arasan sýlary bar. Qazir osynyń bári iske jaratylýda. Oblysta tuńǵysh ret birinshi bolyp Zaısan qalasyna kógildir otyn berile bastady. Endi ol aýyldarǵa taratylmaq. Zaısanǵa kelińiz, Zaısandy kórińiz, halaıyq!
Suńǵat ÁLIPBAI,
«Egemen Qazaqstan».
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Zaısan qalasy.