Rýhanııat • 21 Naýryz, 2023

Batasyn alyp atanyń...

402 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Túrkistan oblysynda Naýryz merekesin on kún boıy maǵynaly is-sharalarmen atap ótý dástúrge aınalǵan. Al «Naýryz bata» merekeniń árbir kúni men sátine mán berip, qoǵamdyq turǵydan birigýge baǵyttaý maqsatyndaǵy is-sharalardyń qorytyndysy bolmaq.

Batasyn alyp atanyń...

Dástúrli batalardy dáripteý, keıingi urpaqqa nasıhattap, ejelgi salt-dástúrdi jańǵyrtý maqsatynda óńirde túrli is-sha­ra­lar uıymdastyrylyp kele­di. «Naýryz bata» solardyń biregeıi. Iá, bata – adal nıet, shynaıy tilek bildirý dástúri. Degenmen, keıde kózi ashyq, kókiregi oıaý, jazý-syzýdy biletin, aq sa­maı­ly, sary tisti aǵa býyn ara­synda janynan shyǵarmasa da tushymdy bata jattap alma­ǵandary da kezdesedi. Osy bir olqylyqtyń ornyn toltyrý, jas­tardy tárbıeleý baǵytynda óńirde «Aq bata», «Batagóı» syndy bata berý baıqaýlary ótkizilip keledi. Halqymyz úlkendi syılap, onyń jolyn árdaıym ónege etken. Áz Naýryz meıramy aıasynda qarııalardyń batasyn alý arqyly da ata-babalarymyzdyń ulaǵatty, ǵıbratty sózderin jań­­ǵyrta otyryp jastardyń ulttyq dúnıetanymyn qalyptastyryp, ádet-ǵurypty dáripteý maqsat etilgen.

Bata alýdy jaqsylyqqa yrym­­­daıtyn halyqtyń urpaǵy­myz. Túrki dúnıesiniń kıeli shaha­ryn kórkeıtýge kóp úles qos­qan jandardyń biri – Eltaı Bımahambetov aqsaqaldy arnaıy izdep barýymyzdyń sebebi de osy – batasyn alý edi. Toqsannyń tórindegi aqsaqaldyń ónegeli ómiri men taǵylymdy taǵdyry Túrkistanmen tikeleı baılanys­ty. Toqsannan assa da kıeli shahardaǵy aqsaqaldardyń bas qosýlarynan qalmaı, áli de shıraq qalpynda qoǵam ómirine belsene aralasyp keledi. «Osy kezge deıin kóp oqydym. 15 kitap jazdym», deıdi kónekóz qarııa. «Egemen Qazaqstan» gazetiniń tigindisin kórsetip, basylym betindegi maqalalarǵa qatysty pikirin de bildirgen Eltaı aqsaqal jýrnalısterdiń eńbegin joǵary baǵalady. Túrkistan qalasy men Saýran aýdanynyń qurmetti azamaty, jazýshy Eltaı Bımahambetov atamyz bizben qoshtasarda kópshilikti Ulystyń uly kúni Naýryz meıramymen quttyqtaı kele, bylaı dep batasyn berdi:

Aınalaıyn, balalarym!

Qudaı qoldasyn,

Qolǵa alǵan isterińdi ońdasyn!

О́mirlerińde

jamanshylyq bolmasyn!

Issaparǵa shyqqanda

Qyzyr bolsyn joldasyń!

О́sińder, ónińder!

О́mirdiń bar qyzyǵyn

Aǵaıyn-týys,

el-jurtpen birge kórińder!

Ýa, kópshilik-halaıyq,

Bárimiz beri qaraıyq!

Myna júrgen halyqty,

Dos pen týys sanaıyq.

Birimizdiń birimiz,

Ájetine jaraıyq.

О́kpeń bolsa ótken jyldan,

Osy kúni umytpaı,

Keshirim surap baraıyq.

Tıistirip tósterdi,

Qysyp qolyn alaıyq.

Áz Naýryzdy qashanda,

Jyl basy dep sanaıyq.

Qasıettep sondyqtan,

Uly kúnge balaıyq!

Ýa, halaıyq-jamaǵat,

Barǵa bolsyn qanaǵat.

Kekshil bolmaı, kópshil bolsań,

Alladan bolar shapaǵat.

Ýa, kópshilik jınalǵan,

Qudaıyń bolsyn syıynǵan.

Baılyqqa jol tabyńdar,

Súrleý salyp qıynnan.

El baılyǵyn shashpańdar,

Quralǵan baılyq tıynnan.

Yntymaqty saqtańdar,

Ketpesin birlik uıymnan.

Jik-jik bolyp bólinseńder,

Zárý bolar úzim nan.

Qysqaǵa kegiń saqtalyp,

Bolmasyn óshiń uzynnan.

Sonda erkin júresińder,

Qutylyp túrli qysymnan.

Ýa, jany taza adamdar,

Taǵy da beri qarańdar!

Amandyqty tileıtin,

Kóbińizdiń anań bar.

Yntymaq pen birlikke,

Solar qatty alańdar.

Joldaryńdy qýatyn,

О́mirińniń jalǵasy-

Jas jetkinshek balań bar.

Ertip júrip solardy,

Qyzyqtaıtyn alań bar.

Meniń aıtqan bul sózimdi-

О́sıet-bata sanańdar,

Aınalaıyn jarandar!

Áýmın, Allahý ákbar!

 

TÚRKISTAN