Belgili bolǵandaı, elimizdegi tasymaldaýshylar men júrgizýshilerdiń kópshiliginiń QHR-ǵa kiretin vızasy joq. Muny shekara mańyndaǵy aýdanda vızasy bar júrgizýshilerdiń belgili bir toby paıdalanyp, qyzmetine joǵary aqy suraıdy.
Jýyrda Senat tóraǵasy Máýlen Áshimbaev shekarada júk kólikteriniń qańtarylýy kóptegen suraqtar týdyratynyn aıtty. Tipti Qytaıdyń ózi rejimdi beıtaraptandyryp, jeńildetkenine qaramastan, problemanyń uzaqqa sozylýyna, shekaradaǵy qıyndyqtardyń bolýyna múddeli tulǵalar bar sııaqty kórinedi. Endeshe shekaradaǵy búkil úderisterdi sıfrlandyryp, avtomattandyrýdy durys jolǵa qoıatyn, keden jáne ózge qurylymdar tarapynan jasandy jolmen qoıylyp otyrǵan tosqaýyldardy alyp tastaıtyn kez keldi. О́ıtkeni Qytaımen shekaradaǵy jaǵdaı eldegi baǵaǵa tikeleı áser etedi.
Joǵary palatanyń tóraǵasy Qytaı pandemııaǵa baılanysty saıasatyn ózgertkenin, alaıda shekaradaǵy kezek áli tarqamaı otyrǵanyn ortaq talqyǵa shyǵaryp, keıingi kezde kásipkerlerden shaǵym jıi túsip jatqanyn aıtty.
«Inflıasııa qysymyn báseńdetýdiń bir faktory – Qazaqstan ‒ Qytaı shekarasyndaǵy logıstıka. Bizge Qytaıdan úlken kólemde taýar keledi. Shekarada keptelis, kezek qalyptasyp, qıyndyq týyndaǵan saıyn, deldaldar, aqsha jınaıtyndar kóbeıedi, jemqorlyq beleń alady. Mundaı «alymdar» eldegi tutynýshynyń qaltasyna salmaq túsiredi. Sondyqtan shekaradaǵy ahýaldy tazartý arqyly tosqaýyldar men deldaldardy, qandaı da bir jemqorlyq shemalardy joıa otyryp, baǵanyń barynsha tómen bolýyna yqpal etýimiz kerek», dedi ol.
Belgili bolǵandaı, elimizdegi tasymaldaýshylar men júrgizýshilerdiń kópshiliginiń QHR-ǵa kiretin vızasy joq. Muny shekara mańyndaǵy aýdanda vızasy bar júrgizýshilerdiń belgili bir toby paıdalanyp, qyzmetine joǵary aqy suraıdy. Máseleni sheshý úshin memlekettik organdar Qytaı tarapymen tasymaldaýshylarǵa beriletin vızany kóbeıtý jaıyn pysyqtaýda.
Týyndaǵan problemanyń taǵy bir qyry ‒ tasymaldaýshylardyń jartysynan kóbinde shetel ruqsat blankilerin alý úshin qajet halyqaralyq tasymaldardy júzege asyrýǵa ruqsat kartochkalary joq. 14 naýryzda memlekettik organdar Qytaıǵa shyǵý úshin 500 avtofýra daıyn tur dep jarııalady, biraq is júzinde tek 183-i ǵana ketti. Qalǵan kólikter ótkizý pýnktiniń aldynda ruqsat qujattaryn kútip, kirmedi. Memlekettik kirister komıteti «Atameken» UKP-men birlesip kezekti saqtaý úshin halyqaralyq tasymaldaýdy júzege asyrýǵa ruqsat qujatyn resimdeý qajet ekenin habarlady. Mundaı qujatsyz avtokólikti kezekten shyǵarý josparlanýda.
Sondaı-aq Qarjy mınıstrliginiń «Aqparattyq-esep ortalyǵy» AQ qoldau.kz platformasynda Sargoruqsat elektrondyq kezek júıesin engizý boıynsha kezekti jumys júrgizýde. Ol shekara arqyly ótý úderisiniń ashyqtyǵyn qamtamasyz etedi jáne basqa memlekettik organdardyń júıelerimen 15 ıntegrasııaǵa ıe. Kezekti «toltyrý» jáne basqa da ártúrli manıpýlıasııalardyń kóptegen faktileri joıyldy. Týyndaǵan máselelerdi jedel qaraý úshin cargoruqsat telegramm arnasy bar.
«Atameken» UKP tasymaldaýshylar men syrtqy ekonomıkalyq qyzmetke qatysýshylarǵa QHR-ǵa kirý, kezekti brondaý jáne shekaraǵa kirý úshin qajetti qujattardy ýaqytyly resimdeýdi usynady. О́tkizý qabiletin arttyrý, shekaradaǵy problemalyq máselelerdi retteý jáne túsindirý jumystaryn júrgizý boıynsha memlekettik organdar men palata ókilderiniń arasynan monıtorıngtik top quryldy.
Qazaqstan ‒ Qytaı shekarasyndaǵy baqylaý-ótkizý beketteriniń tıimdiligin arttyrý jaıyn qaraý barysynda Premer-mınıstr Álıhan Smaıylov Syrtqy ister mınıstrliginiń kómegimen bul úderisti jedeldetý, sondaı-aq qazaqstandyq kompanııalardy halyqaralyq tasymaldarǵa shyǵýyn ońaılatý jónindegi sharalardy qabyldaý qajettigine nazar aýdardy. Shekaralyq baqylaý-ótkizý beketterindegi elektrondyq kezekti qalyptastyrý tásilderin qaıta qaraýdy tapsyryp, ońtaılandyrý úderisin ashyq ári tıimdi júrgizý úshin «Atameken» UKP-ny tartý kerektigin aıtty.
Osylaısha, Úkimet basshysy Álıhan Smaıylovtyń Qytaımen shekarada keptelis týyndaıtyn «tar moıyn» máselesin sheshý, shekara arqyly taýar kólemin ulǵaıtý jónindegi tapsyrmasyna sáıkes elektrondyq kezek júıesin jetildirý júzege asyryldy; «Nur joly» baqylaý-ótkizý beketiniń jumys ýaqyty uzartyldy; Keden beketiniń shtaty qosymsha keńeıtildi.
Sonymen qatar rásimdeletin júkterdiń kólemin ulǵaıtý jáne shekaradaǵy baqylaý operasııalaryn jedeldetý úshin Qytaıdyń keden, shekara jáne basqa qyzmetterimen kelissózder júrgizildi. Qazaqstandyq júk tasymaldaýshylarǵa Qytaıǵa erkin kirýi úshin atalǵan eldiń vızasyn alýǵa járdem kórsetilip jatyr. Bul rette Kólik komıteti halyqaralyq tasymaldardy júzege asyrý úshin qujattardy berý rásimderi men merzimderin qaıta qaraýda.
Qarjy mınıstrligi Memlekettik kirister komıtetiniń málimetinshe, 19 naýryzda QHR-dan elimizge 680-nen astam júk kóligi (13 naýryzda shamamen 150 kólik), al Qazaqstannan QHR-ǵa 140-qa jýyq kólik ótken. Shekaradaǵy kezek alǵashqy kúnderi naqty 300 kólikten 20 naýryzdaǵy jaǵdaı boıynsha shamamen 70 kólikke deıin azaıdy. Qazaqstan jaǵynda kóbine Qytaı vızalaryn alýdy kútip otyrǵan tasymaldaýshylar basym.
