Tasbulaq aýylyna aparar joldyń boıynda tańǵalarlyq tabıǵattyń tylsymy kóp. Sonadaıdan menmundalap turatyn shoǵyr tasty taý Tasbaqataý atalyp ketken. «Bul – qolmen qashap, ásemdep jasaǵan tas emes, tabıǵı jaratylys. Den qoıa qarasańyz, bir tasbaqa joǵary órlep barady, ekinshisi tómen quldılap keledi», deıdi áýesqoı etnograf Bekembaı Aqqalaqov.
Shoǵyr tóbede tasbaqaǵa ǵana emes, asyqqa, búrkitke, shókken túıege uqsas tastar kóp. Tipti petroglıfter de bar. Tarıhshylardyń pikirinshe, tasqa qashalǵan sýretterde jan-janýarlar beınesi kóp bolsa, joǵarǵy paleolıt dáýirine jatady. Bul jerdegi tastarda negizinen buǵy, maral, taý eshki sýretteri óte kóp kezdesedi. Soǵan qaraı turǵyndar Tasbulaq aýylynyń ońtústik-shyǵysyndaǵy tańbaly tastardy Maraltas desedi.
Tep-tegis tas betterindegi bederli sýretter kúnge shaǵylysqanda, «taıǵa tańba basqandaı» aǵaryp kórinedi. Betin laktap qoıǵandaı jyp-jyltyr. Bazalt tastar ma, kim bilsin?! Zertteı qoıǵan eshkim joq-aý.
Sonymen qatar osy mańdaǵy Sýyq bulaq taýynda da tańbaly tastar az emes. Mundaǵy tastardyń ereksheligi – ár-ár jerde jýsaǵan qoıǵa uqsas tastar, árbireýiniń betinde qashalǵan petroglıfter. Mundaı sýretter Qytaımen eki ortadaǵy shekara shebindegi Qarabas taýynan da kezdesedi. Petroglıfter ejelgi adamdardyń turmys-tirshiliginen habar beretin derekti sýret, tarıhı tańba desek te bolady. Tek, oqı bilińiz.
– Týǵan jerimizdiń árbir saıy men qyrqasy, taýy men ózeni tarıhtan syr shertedi. Jer ataýynyń tórkini týraly talaı-talaı ańyz-áńgimeler bar. О́lkemizdegi ər jerdiń, sýdyń, eldi mekender men mádenı oryndardyń ataýlaryn qaǵazǵa túsirip, keıingi urpaqqa qaldyrý búgingi azamattardyń mindeti, – deıdi «Tarbaǵataı» memlekettik ulttyq tabıǵı parkiniń Ekologııalyq aǵartý ınjeneri Ásem Kóbenova.
Ulttyq tabıǵı park qyzmetkerleriniń taý-tastardaǵy tarıhı, mádenı oryndardy tizimdep júrgeni de sondyqtan. Erteńgi urpaq keshegisin bilsin degen nıet.
Abaı oblysy,
Úrjar aýdany
