Osydan birneshe jyl buryn Tumandy Albıonda «Bolashaq» baǵdarlamasy arqyly bilim alýdyń sáti túsken. Sol kezde tildik kýrstan ótip júrgende ustazdarymyz bizdi Parlament úıine aparǵan-dy. Qaýymdastyq palatasynyń kezekti jıynyn tamashalap, qyzý pikirtalasty tyńdadyq. Bul bir jaǵynan aǵylshyn tilin úırenýge kómektesse, ekinshi jaǵynan Birikken Koroldiktiń zań shyǵarýshy mekemesi qalaı jumys isteıtinin bilýge taptyrmas múmkindik edi.
Osydan keıin atalǵan eldiń Parlament otyrystaryn árdaıym baqylamasaq ta, ara-tura YouTube sekildi áleýmettik jelilerden túrli qyzyqty sátterin kórip turamyz. Máselen, bir vıdeoda depýtattar Ulybrıtanııanyń premer-mınıstri Borıs Djonsonnyń atqaryp jatqan jumysyn maıshammen qaraǵan. Qaýymdastyq palatasynyń spıkeri Lındsı Hoıl jıyn kezinde ishki tártipke baǵynbaı, sózdi bóle bergen eki depýtatqa «Aýzyńdy jap ta, shyǵyp ket!», dep aıqaılaıdy. Kelesi kadrda kezekti saýalǵa jaýap bergen Borıs Djonsonnyń sózine depýtattar gýildep narazylyq bildiredi.
Endi bir vıdeoda leıborıstik partııa men konservatıvtik partııa músheleri jaǵa jyrtysardaı pikir talastyrady. Másele salyq júıesine kelgende leıborıstik partııanyń múshesi Dennıs Skınner sol kezdegi premer-mınıstr Devıd Kemerondy suraqtyń astyna alyp, «Panama qaǵazdaryna» qatysyn, salyqtan jaltarǵanyn alǵa tartady. Sóziniń sońyn «Buǵan ne aıtasyń, Dodgy Dave? (Dúmshe Deıv)», dep aıaqtaıdy. Ulybrıtanııa parlamentiniń erejesine sáıkes, depýtattar bir-biriniń jeke basyna tıisýge bolmaıdy. Sondyqtan spıker Djon Berkoý odan dodgy sózinen bas tartýdy surady. Biraq D.Skınner aıtqanynan qaıtpaı, taǵy da «Dúmshe Deıv» degeninen tanbady. Aqyry palata spıkeri ony otyrystan shyǵaryp jiberdi.
Qaraı berseńiz, osyndaı qyzyqtar óte kóp. Depýtattardyń biri «О́tirikshi», dep aıqaılaıdy, parlament múshesi spıkermen aıtysyp, kimniń áreketi durys, kimdiki burys ekenin anyqtaýǵa tyrysady. Palatanyń jumysyn ýaqytsha toqtatqany úshin spıkerge «Uıat, uıat, uıat», dep narazylyq bildiredi. Shotlandııalyq depýtattar bir aýyzdan jıynnan shyǵyp ketedi. Qoıshy, áıteýir bitpeıtin urys-keris. Kez kelgen mańyzdy máseleni jan-jaqty talqylap, onyń búkil kemshiligin basa aıtyp, qabyldanatyn zańnyń minsiz bolýyna baryn salady. Tipti spıkerge «uıat» dep aıqaılap, úkimet basshysyn «ótirikshi» dep aıtýǵa qysylmaıdy.
Jalpy, álem elderindegi parlamenttiń qyzyq-shyjyǵy munymen bitpeıdi. Keı elderde zań shyǵarýshy organ músheleri tipti jaǵa jyrtysýǵa ázir. Máselen, Ýkraına Radasynda depýtattar bir-birine judyryq ala júgirgenine talaı márte kýá boldyq. Grýzııa, Armenııa sekildi elderde de mundaı jaǵdaı kezdesip turady. Kórshiles Qyrǵyzstandaǵy Joǵarǵy kenesh depýtattary da keıde jaǵaǵa jarmasatynyn buqaralyq aqparat quraldarynan estip-bilip júrmiz. Túrkııada Uly ulttyq májilis músheleri talaı márte jekpe-jektiń kermek dámin tatty.
Muhıttyń arǵy betindegi AQSh-ta da talaı oqıǵa jeterlik. Kongress músheleri Kapıtolııde bir-birine jıi judyryq ala júgirmese de, óńirlik deńgeıdegi depýtattar talaı márte jaǵa ustasqany belgili. Odan qala berdi, Senat pen О́kilder palatasy – qyzý pikirtalastyń naǵyz ordasy. Álbette, AQSh endi-endi qalyptasyp jatqanda Kongresste talaı tartys ótken. Ábúıir bolǵanda, keıingi jyldary muhıttyń arǵy betindegi depýtattar sabyrlyq saqtap tur.
Tipti qoı aýzynan shóp almastaı kórinetin japondar da mańyzdy zań jobasyn talqylaǵanda baryn salady. Máselen, 2015 jyly shetelde áskerı-oqý jattyǵý jıynyn ótkizý týraly zań jobasyn qaraý kezinde pikirtalas qyzyp, aqyr sońynda Japonııa depýtattary judyryqqa júginýine týra kelipti. Qysqasy, damyǵan elderdiń qaı-qaısyna qarasań da parlament otyrystary aıtys-tartysqa, daý-damaıǵa toly. Usynylǵan zań jobalarynyń uzaq ýaqyt egjeı-tegjeı talqylanbaı qabyldanýy sırek.
Qudaıǵa shúkir, bizdiń Senat pen Májilistiń otyrystary tynysh jaǵdaıda ótedi. Depýtattardyń bir-birine qurmeti sheksiz, ózara artyq pikir aıtpaıdy. Spıkerdiń sózin de qulaq salyp tyńdaýdy jón kóredi. Parlamentke engen qujattar bir aýyzdan qabyldanady.
Jańa jasaqtalǵan tómengi Palata depýtattary da tatý bolyp, halyqtyń múddesi úshin jumys isteıdi dep seneıik.
