О́nerkásibi damyǵan óńir

Oblys basshysy Prezıdent­tiń halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý, memlekettik baǵdarlamalardy iske asyrý, sondaı-aq 2023 jyl­dyń 4 aıynyń qorytyndysy boıynsha óńirdiń áleýmettik-eko­nomıkalyq damýyna baǵyttal­ǵan tapsyrmalarynyń oryndalýyn baıandady. О́ńirde osyǵan deıin atqarylǵan jumystar­dyń nátıjesinde bıyl bolat­tyń arnaıy markalaryn óndire­tin alǵashqy zaýyt, 800 metrlik jik­siz relster shyǵaratyn al­ǵash­qy kásiporyn jáne joǵary teh­nologııalyq temirjol dóń­ge­lek­­terin shyǵaratyn zaýyt iske qo­sylady. Al qazir ıadrolyq medı­sına ortalyǵy, Qazmedprı­bor me­dı­sınalyq buıymdar shy­ǵaratyn fab­rıka jáne TMD elder arasyn­da alǵashqy dıalızatorlar shyǵa­ratyn zaýyt jumysyn bastady.

«Jylyna 700 myń tonna bı­tým shyǵarýǵa qaýqarly zaýyt salynady. Jańa kásiporyn búkil batys aımaǵynyń bıtým tapshylyǵy máselesin sheshýge múmkindik beredi. Bul – iri jobalardyń bir bóligi ǵana», dedi Eraly Toǵjanov.

Turǵyndardy azyq-túlikpen qamtyp, aýyldyq eldi meken­derde jańa jumys oryndaryn ashý, mal men qustyń sanyn artty­rý, sondaı-aq shaǵyn kásipkerlikti damytý úshin Aqtóbe oblysy elimizde birinshi bolyp «Aýyl amanaty» jobasyn bastady. «Nátıjesinde biz árbir aýyl­dyń, aýdannyń ekonomıkalyq áleýetin anyqtadyq, olardyń múmkindikterin, kúshti jáne ál­siz jaqtaryn belgiledik, naq­ty jumyssyz adamdardyń, ataý­ly áleýmettik kómek alýshy­lar­dyń, ózin ózi jumyspen qam­tyǵandardyń tizimderin, sondaı-aq árbir otbasynyń ortasha tabys mólsherin qamtıtyn árbir aýyldyń áleýmettik portreti qa­lyptasty. Joba aıasynda ımport­qa táýeldilik máselesin sheshýge nıettimiz», dep atap ótti óńir bas­shysy.

Qazir oblys halqynyń 98,6 paıyzy ortalyqtandyrylǵan sýmen qamtamasyz etilgen. Eraly Toǵjanov Prezıdent tap­syrǵandaı 2024 jyly turǵyn­dardyń 100 paıyzy sapaly aýyz sýmen qamtylatynyn alǵa tartty. Sondaı-aq jyl sońyna deıin 12 eldi meken gazdandyrylyp, 94,4%-ǵa jetpek.

«Aqtóbede 1,6 mlrd tekshe metr gaz tapshylyǵy bar. Qysta qol­danystaǵy magıstraldiń gaz júktemesi 175%-ǵa deıin jetedi. Indýstrııalyq nysandar men eldi mekenderdi úzdiksiz gazben jabdyqtaý maqsatynda quny 43,4 mlrd teńge bolatyn «Buhara-Oral» gaz qubyrynyń úshinshi jelisin ornatý jónindegi jobany iske asyrý bastaldy. Bıylǵa 11,1 mlrd teńge qarastyrylǵan», dedi oblys ákimi.

Geografııalyq ornalasýy ja­ǵynan óńirdiń tran­zıt­tik ále­ýeti zor, alaıda avto­jol­dar­dyń sapasy syn kótermeıdi. Eraly Toǵjanovtyń aıtýynsha, joldardyń 72%-zy jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıda. Bıyl 50,5 mlrd teńgege 848 shaqyrym jol jóndeledi. Osylaısha jyl sońyna qaraı kórsetkishti 78 pa­ıyzǵa ulǵaıtý josparlanyp otyr.

Jýyrda uzyndyǵy 262 sha­qyrym bolatyn 4 jo­laqty «Aqtóbe – Ulǵaısyn» respýb­lı­ka­­lyq mańyzy bar avtojolyn keńeıtý jumysy bastalady. Sony­men qatar 30 jylda alǵash ret uzyndyǵy 260 shaqyrym «Qan­dyaǵash – Shalqar» avtojolyna jóndeý júrgiziledi.

Aqtóbe – ónerkásibi damyǵan óńir. Alaıda ónerkásip oryndary qorshaǵan ortanyń lasta­nýy­na áserin tıgizip jatyr. Ob­lysta sý qubyrlary lastanyp, eskirgen, qaldyqtardyń jınalyp, qoldanystaǵy káriz jáne tazartý qondyrǵylarynyń to­zýy sekildi birqatar ekologııalyq problema bar.

«Osy máselelerdi sheshý úshin Eýropalyq qaıta qurý jáne da­mý bankiniń qarajaty esebinen ká­rizdik tazartý qurylystaryn salý jónindegi jobany iske asyrý jumysy bastaldy. Tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdeme daıyn­dalyp, memlekettik sarapta­ma­ǵa jiberildi. Jobanyń jal­py quny shamamen – 78 mlrd teńge. Káriz­­dik tazartý qu­ry­lystaryn salý ­jo­basy aǵyn­dy sýlardyń lasta­nýyn aıtar­lyq­taı azaıtyp, sýarýǵa ja­ram­dy aǵyndy sýlardyń sa­pa­­syn arttyrady, qalanyń sa­nıtarlyq-epıdemıologııa­­­­lyq ahýalyn jaqsartady. Aǵyndy sý­lardy tazartý úshin zamanaýı energııa únemdeıtin tehnolo­gııa­lardy jáne anaǵurlym jetil­dirilgen jabdyqtardy paıdalaný qarastyrylǵan», dep atap ótti Eraly Toǵjanov.

Búginde óńir halqy, ásirese aýyl turǵyndary medısınalyq kómektiń naqty túrlerin ala almaı otyr. Osyǵan oraı oblys­tyń Hromtaý, Muǵaljar jáne Shalqar aýdandarynda kópsa­la­ly aýdanaralyq aýrýhanalar salynbaq. Buǵan qosa «Aýyldyq densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda eki jyl ishinde 20 myń turǵyny bar 29 aýylda zamanaýı densaýlyq saqtaý nysandary boı kóteredi.

Sondaı-aq 4 myń oqýshyǵa arnalǵan 18 mekteptiń qurylysy bastalǵan. Apatty jáne úsh aýysymdy mektep máselesin sheshý úshin aldaǵy úsh jylda «Jaıly mektep» ulttyq jobasy aıasynda 17,5 myń oryndyq 20 zamanaýı mektep salynady. «Biz ornyqty ekonomıkalyq ósýdi qamtamasyz etý jáne óńirde turýǵa qolaı­ly jaǵdaılardy qamtamasyz etý úshin barlyq baǵyt boıynsha ju­mysty jalǵastyramyz», dep túıindedi Aqtóbe oblysynyń áki­mi Eraly Toǵjanov.