Sharaına
AQSh prezıdenti Barak Obama nemis kansleri Angela Merkelmen telefon arqyly sóılesti. Bul ekijaqty qarym-qatynasqa syzat túsirgen shpıondyq janjal bastalǵannan bergi eki saıasatkerdiń arasyndaǵy alǵashqy baılanys bolyp otyr.
Obama Merkelge amerıkalyq jáne nemis barlaýyndaǵy yntymaqtastyqty tereńdetý boıynsha jańa jol izdeý nıeti bar ekenin bildirdi. Budan bólek, eki memleket kóshbasshylary Ýkraınadaǵy janjal men Irannyń ıadrolyq baǵdarlamasyna qatysty áńgime órbitti. Aıta ketetin bolsaq, sońǵy kezderi Germanııada AQSh-tyń arnaıy qyzmetimen yntymaqtastyq ornatqan degen eki jansyzdyń áreketi áshkerlengen edi.
Iýnkerdiń kandıdatýrasyn qoldady
Eýroparlament Lıýksembýrgtiń burynǵy premer-mınıstri Jan-Klod Iýnkerdiń kandıdatýrasyn Eýrokomıssııa basshysy laýazymyna qoldaý bildirdi. Eýrodepýtattardyń 422-si ony qoldap daýys berse, 250-i qarsylyq tanytqan, al 47-si qalys qalǵan.
59 jastaǵy Iýnker Eýroparlamentte daýys berýden keıin osyndaı laýazym alǵan Eýrokomıssııanyń alǵashqy basshysy bolyp tabylady. Onyń aldyndaǵy kandıdatýralardyń barlyǵy EO-ǵa múshe elder basshylarynyń sammıtinde kelisilip kelgen edi. Alaıda, Iýnkerge qatysty konsensýsqa qol jetkizý múmkin bolmady: onyń taǵaıyndalýyna Ulybrıtanııa men Vengrııa qarsy shyqty. Biraq kópshilik daýyspen ol atalǵan laýazymǵa taǵaıyndalatyn boldy.
Gazada tynyshtyq ornar emes
Mysyrdyń bastamashylyǵymen Izraıl úkimeti ekijaqty atysty toqtatý nıeti bar ekenin bildirgenimen, bul bastamany HAMAS tobynyń qoldamaǵany buǵan deıin habarlanǵan bolatyn. Sóıtip, burnaǵy túnde Izraıl áskerıleri Gazadaǵy jer ústi operasııalaryn qaıta jalǵastyrdy.
Osynyń aldynda, ıaǵnı 15 shilde kúni Gaza sektorynan jiberilgen zymyran jarylýy saldarynan bir ızraıldik beıbit turǵyn qaza tapqan-tyn. Ol bir aptadan astam ýaqytqa sozylǵan ekijaqty teketires kezinde Izraıl tarapynan kóz jumǵan alǵashqy qurbandyq bolyp tabylady. Jalpy, Palestınanyń shekarasy 1967 jylǵy kólemde qalpyna keltirilmeı, Palestına jaǵy kúresin toqtatpaıtyny aıtpasa da túsinikti. Biraq álemdik qoǵamdastyqtyń bul usynysyn Izraıl ázirshe júre tyńdap keledi.
Barlaý ortalyǵyn ózine qaıtarady
Reseı men Kýba Lýrdestegi radıoelektrlik barlaý ortalyǵyn Reseıdiń qoldanýyna qaıtarýǵa qatysty naqty ýaǵdalastyqqa qol jetkizdi. Reseı basshylyǵy odan 2001 jyly bas tartqan bolatyn. Sebep ortalyqty ustap turýǵa qarjynyń joqtyǵy jáne AQSh-pen aradaǵy qarym-qatynasty jaqsartýǵa degen umtylys bolatyn.
Atalǵan ortalyq AQSh jaǵalaýlarynan bar-joǵy 250 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan jáne bul eldiń úlken aýmaǵyndaǵy radıo jáne telefon baılanysyn baqylaýda ustaýǵa múmkindik beredi. Lýrdesti Reseıge qaıtarý týraly kelissózder birneshe jylǵa sozyldy jáne Reseı úshin tabysty aıaqtaldy. 1990-jyldary, ıaǵnı Keńes Odaǵy kezinde onda 3 myńǵa deıin maman ornalasqan eken. Reseı ony qysqartyp, ortalyqta 1,5 myń maman ustamaq.
MQK qyzmetiniń saldary qandaı?
Latvııanyń úkimettik komıssııasy KSRO Memlekettik qaýipsizdik qyzmeti saldarynan kelgen zalaldy eseptep shyǵarmaq. Komıssııanyń alǵashqy otyrysy burnaǵy kúni ótse, oǵan Ulttyq tarıhı muraǵattyń, Latvııa ýnıversıteti tarıh jáne fılosofııa fakýltetiniń, Tarıh jáne otarlaý murajaıy ınstıtýtynyń mamandary qatysqan.
Komıssııa quramynda barlyǵy 20 adam jumys isteıtin bolady. 2014 jyldyń mamyrynda Latvııa parlamenti tarıhshylar MQK-niń qyzmetine ǵylymı baǵam berýi tıis qaýly qabyldaǵan eken. Sóıtip, KSRO-nyń arnaıy qyzmetteri Latvııaǵa qanshalyqty zardap ákelgeni eseptep shyǵarylmaq. Osy kóktemde MQK muraǵattarynyń qupııalyq merzimi aıaqtalypty. Endi barlyq qujattar ashyq túrde jarııalana alady. Komıssııa jumysyn 2018 jyldyń 17 maýsymynda aıaqtaýy tıis.
Qaıta qaraý kerek deıdi
Memlekettik dýmaǵa Reseı lıberal-demokratııalyq partııasynan depýtat Mıhaıl Degtıarev jańa zań jobasyn daıyndapty. Ol boıynsha Reseıdiń resmı týy qaıtadan ımperııalyq tý, ıaǵnı qara-sary-aq tústi shtandart bolýy shart.
Atalǵan saıasatker-symaqtyń pikirinshe, Qyrymnyń Reseıge qosylýy, Keden odaǵynyń qurylýy jáne elde patrıotızmniń ósýi Reseı ımperııasynyń dańqty ótkenin qaperge salatyn memlekettik nyshandarda kórinis tabýy tıis. Búırekten sıraq shyǵarmasa júre almaıtyn RLD partııasynyń ókili Reseıdiń ımperııalyq týynyń quramyna Qyrym túbegi
59 jastaǵy Iýnker Eýroparlamentte daýys berýden keıin osyndaı laýazym alǵan Eýrokomıssııanyń alǵashqy basshysy bolyp tabylady. Onyń aldyndaǵy kandıdatýralardyń barlyǵy EO-ǵa múshe elder basshylarynyń sammıtinde kelisilip kelgen edi. Alaıda, Iýnkerge qatysty konsensýsqa qol jetkizý múmkin bolmady: onyń taǵaıyndalýyna Ulybrıtanııa men Vengrııa qarsy shyqty. Biraq kópshilik daýyspen ol atalǵan laýazymǵa taǵaıyndalatyn boldy.
Gazada tynyshtyq ornar emes
Mysyrdyń bastamashylyǵymen Izraıl úkimeti ekijaqty atysty toqtatý nıeti bar ekenin bildirgenimen, bul bastamany HAMAS tobynyń qoldamaǵany buǵan deıin habarlanǵan bolatyn. Sóıtip, burnaǵy túnde Izraıl áskerıleri Gazadaǵy jer ústi operasııalaryn qaıta jalǵastyrdy.
Osynyń aldynda, ıaǵnı 15 shilde kúni Gaza sektorynan jiberilgen zymyran jarylýy saldarynan bir ızraıldik beıbit turǵyn qaza tapqan-tyn. Ol bir aptadan astam ýaqytqa sozylǵan ekijaqty teketires kezinde Izraıl tarapynan kóz jumǵan alǵashqy qurbandyq bolyp tabylady. Jalpy, Palestınanyń shekarasy 1967 jylǵy kólemde qalpyna keltirilmeı, Palestına jaǵy kúresin toqtatpaıtyny aıtpasa da túsinikti. Biraq álemdik qoǵamdastyqtyń bul usynysyn Izraıl ázirshe júre tyńdap keledi.
Barlaý ortalyǵyn ózine qaıtarady
Reseı men Kýba Lýrdestegi radıoelektrlik barlaý ortalyǵyn Reseıdiń qoldanýyna qaıtarýǵa qatysty naqty ýaǵdalastyqqa qol jetkizdi. Reseı basshylyǵy odan 2001 jyly bas tartqan bolatyn. Sebep ortalyqty ustap turýǵa qarjynyń joqtyǵy jáne AQSh-pen aradaǵy qarym-qatynasty jaqsartýǵa degen umtylys bolatyn.
Atalǵan ortalyq AQSh jaǵalaýlarynan bar-joǵy 250 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan jáne bul eldiń úlken aýmaǵyndaǵy radıo jáne telefon baılanysyn baqylaýda ustaýǵa múmkindik beredi. Lýrdesti Reseıge qaıtarý týraly kelissózder birneshe jylǵa sozyldy jáne Reseı úshin tabysty aıaqtaldy. 1990-jyldary, ıaǵnı Keńes Odaǵy kezinde onda 3 myńǵa deıin maman ornalasqan eken. Reseı ony qysqartyp, ortalyqta 1,5 myń maman ustamaq.
MQK qyzmetiniń saldary qandaı?
Latvııanyń úkimettik komıssııasy KSRO Memlekettik qaýipsizdik qyzmeti saldarynan kelgen zalaldy eseptep shyǵarmaq. Komıssııanyń alǵashqy otyrysy burnaǵy kúni ótse, oǵan Ulttyq tarıhı muraǵattyń, Latvııa ýnıversıteti tarıh jáne fılosofııa fakýltetiniń, Tarıh jáne otarlaý murajaıy ınstıtýtynyń mamandary qatysqan.
Komıssııa quramynda barlyǵy 20 adam jumys isteıtin bolady. 2014 jyldyń mamyrynda Latvııa parlamenti tarıhshylar MQK-niń qyzmetine ǵylymı baǵam berýi tıis qaýly qabyldaǵan eken. Sóıtip, KSRO-nyń arnaıy qyzmetteri Latvııaǵa qanshalyqty zardap ákelgeni eseptep shyǵarylmaq. Osy kóktemde MQK muraǵattarynyń qupııalyq merzimi aıaqtalypty. Endi barlyq qujattar ashyq túrde jarııalana alady. Komıssııa jumysyn 2018 jyldyń 17 maýsymynda aıaqtaýy tıis.
Qaıta qaraý kerek deıdi
Memlekettik dýmaǵa Reseı lıberal-demokratııalyq partııasynan depýtat Mıhaıl Degtıarev jańa zań jobasyn daıyndapty. Ol boıynsha Reseıdiń resmı týy qaıtadan ımperııalyq tý, ıaǵnı qara-sary-aq tústi shtandart bolýy shart.
Atalǵan saıasatker-symaqtyń pikirinshe, Qyrymnyń Reseıge qosylýy, Keden odaǵynyń qurylýy jáne elde patrıotızmniń ósýi Reseı ımperııasynyń dańqty ótkenin qaperge salatyn memlekettik nyshandarda kórinis tabýy tıis. Búırekten sıraq shyǵarmasa júre almaıtyn RLD partııasynyń ókili Reseıdiń ımperııalyq týynyń quramyna Qyrym túbegi
Qysqa qaıyryp aıtqanda: Burnaǵy kúni erteńgisin bolǵan Máskeý metrosyndaǵy apat saldarynan qaza tapqandar sany 22 adamǵa jetti. Jaralanyp, aýrýhanaǵa túskenderdiń 40-y jansaqtaý bólimderinde jatyr eken. Oqıǵaǵa kináli dep tabylǵan eki kúdikti ustalypty. Osy oqıǵaǵa baılanysty Reseı úkimetiniń sheshimimen 16 shilde qaraly kún dep jarııalandy. Fılıppınde jyldamdyǵy saǵatyna 185 shaqyrymǵa jetken qatty daýyl soqty. Ol aǵashtardy túp-tamyrymen qulatyp, elektr jelilerin isten shyǵardy. Tabıǵat apatynyń saldary da aıtarlyqtaı aýyr – aldyn ala derek boıynsha 10 adam qaza tapty delinip otyr. Aýyl sharýashylyǵy salasyna kelgen zalal eseptelip jatyr. Reseı áskerıleri ushqyshsyz ushatyn apparattardy (UUA) synaqtan ótkizýdi bastady. Bul úrdis Armenııa aýmaǵyndaǵy Ońtústik áskerı okrýginiń (OÁO) bazasyndaǵy keń aýqymdy taktıkalyq jattyǵýlar kezinde júzege asyrylýda. Reseı áskerıleri UUA-ny Ujymdyq qaýipsizdik sharty uıymy sheńberinde qoldanýda.
Internet materıaldary negizinde ázirlendi.
