Sezge qatysýshylar lebizi

ShAHTER ZEINETKE 50 JASTA ShYǴÝY TIIS Bizdiń Qaraǵandynyń shahtaly aımaq ekeni belgili. Kásipodaqtar qyzmetiniń bir parasy sondyqtan da osy baǵytqa jumys jasaıdy. Shahterlerdiń eńbeginiń qıyn ekeni, qaýiptiligi bárine málim. Sol sebepten de shahterler qaýymynyń jalaqylarynyń eńbekterine saı bolýyn qalaıtyny túsinikti. Jer astynda, shahtada eńbek etýshilerdiń jalaqylary kóbeıdi degenniń ózinde sol eńbekterine tatymaıdy. Bizder kásipodaqtar shahterlerdiń eńbek qaýipsizdigin saqtaý men olardy zeınetkerlikke 50 jastan shyǵarý kerek degen baǵytta jumys jasaýdamyz. Shahterlerdiń 63 jasqa deıin jer astynda eńbek etip zeınetkerlikke shyǵýy neǵaıbyl dúnıe. Osy máseleni biz depýtattar aldyna da, Úkimetke de birneshe ret qoıdyq. Osymen úshinshi jyl qatarynan másele orynan bir jyljymaı-aq qoıdy. Taǵy bir másele – shahtada jarylys kezinde kúıip, múgedek bolyp qalǵan jandarǵa qaıyrym jasaý. Qaıtys bolyp ketkenderdiń otbasylaryna jaqsy kómek kórsetiledi. Qaraǵandydan páterler bólinedi, joo-larda oqıtyndar úshin oqýlarynyń aqysy tólenedi degendeı. Alaıda múgedekterge bólinetin kómek somasy mardymsyz. Aleksandra ÁlimǴazıeva, Qaraǵandy oblystyq kásipodaqtar federasııasynyń tóraıymy. TIRShILIK ÚShIN О́TE-MО́TE QAJET QURYLYM Barlyq oblystarda da kásipodaqtar birlese jumys atqaratyn shyǵar, al bizdiń Qostanaı oblysynda bul óte jaqsy dárejede dep aıta alamyn. Biz oblysymyzda “Nur Otan” partııasymen, jergilikti máslıhattarmen, azamattyq qoǵam ınstıtýttarymen birlese, qoıan-qoltyq jumys isteýdemiz. Al birlese jumys atqarý qashanda mol jemis beretini túsinikti. Memleket basshysynyń ujymdyq shart jasasyńdar degen tapsyrmasy bizderge, kásipodaqtarǵa óte jaqsy járdemin berdi. Biraz ujymdar tıimdi sharttar jasap aldy. Oblysymyzda kásipodaqtar aralasýymen júrip jatqan taǵy bir jaqsy is – ol “Jol kartasy”. Bul jumystyń ıgiligin jurtshylyq anyq sezinýde. Kásipodaqqa eshkimdi de buıryqpen májbúrleı almaısyń ǵoı, olardyń barlyǵy ká­sipodaq kerek ekenin sezingendikten, bastaýysh uıymdaryn quryp bizge múshelikke ótýde. Sonyń arqasynda olardyń shıpajaılarǵa joldama alyp ózderin saýyqtyrýǵa, balalaryn jazǵy lagerlerde demaldyrýǵa múmkindikteri bar. Rımma ǴAISENOVA, Qostanaı oblysy memlekettik qyzmetkerlerdiń oblystyq kásipodaǵynyń tóraıymy. AÝYL EŃBEKKERLERI JALAQYSYN KО́TERÝ KEREK Oblysymyzda bizdiń salalyq kásiptik odaqtyń jumysy jaqsy jolǵa qoıylǵan dep oılaımyn. Irilendirý jónine kelsek, bizde bir aýdandaǵy 170 sharýa qojalyǵyn biriktirip, birikken kásipodaq uıymyn ashtyq. Osy sezge kelgen saparymyzda Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligimen úshjaqty kelisimge qol qoıyldy. Sol sebepten erteńgi kúnge degen úmitimiz mol. Jumysymyz jandana túsedi degen  senim bar. Al aýyl sharýashylyǵy salasynda jalaqynyń azdyǵy kásipodaqtar únemi kóteretin másele. Mysaly, garajdardaǵy kúzetshiniń jalaqysy 9 myń teńge. Osyǵan ómir súrýge bola ma, nemese tehnıkany qaraýylsyz tastaýǵa bola ma? Sonyń ózinde adamdar mardymsyz jalaqyǵa eńbek etýge májbúr. Kásiptik odaqqa kelip shaǵym aıtýǵa osy azdaǵan pulymnan aıyrylyp qalamyn ba dep jumys berýshiden qorqady. Tipti keı jerlerde aqshany atymen bermeı, azyq-túlik, jemshóp, otyn ǵana beretinder de bar. Osy problema bir bizdiń ǵana emes, barlyq oblystardaǵy aýyl sharýashylyǵy salasynda jumys atqaratyndar úshin ózekti bolyp qalýda. Janaly KО́beev, Jambyl oblysy aýylsharýashylyq jáne qaıta óńdeý mekemeleri kásipodaǵynyń tóraǵasy. QARAPAIYM ADAMDARǴA ZOR MÚMKINDIK KО́ZI Men basshylyq etetin shıpajaıdyń bas aksıoneri Qazaqstan Kásip­odaq­tary federasııasy. Sol sebepten de bizdiń shıpajaıdyń beti halyqqa burylǵan. Qaltalylardan góri, qarapaıym turmystaǵy adamdardy saýyqtyrý máselesine den qoıyp, kórsetiletin em-dom, qyzmet túrleriniń óte qymbattamaýyn qadaǵalaıdy. Ujymymyzda 200-ge jaqyn adam eńbek etedi, barlyǵy ýaqytynda eńbekaqylaryn alyp, tirlikterin keship jatyr. Bizdiń Qostanaı oblysy  118 mln. teńgeni áleýmettik baǵdarlama boıynsha bólip, demalýshylarymyzdyń 50 paıyzdaıy osy qarajat arqasynda densaýlyqtaryn túzetýde. Demalys ýaqytynda alǵan em, taza aýa, árıne, adam aǵzasyna óte paıdaly. Onyń ústine bizdiń shıpajaı qaraǵaı ishinde or­na­las­qandyqtan, onyń aýasynyń ózi shıpa. Kásipodaqtar arqasynda osy saf aýany jutýǵa qarapaıym adamdar da múmkindik alyp otyr. Saılaýbek Esjanov, “Sosnovyı bor” shıpajaıynyń bas dırektory. ÁLI DE ShEShILMEGEN MÁSELELERIMIZ BAR Temirjolshylar kásipodaǵynyń jumy­synyń negizi burynnan qalanǵan. Burynǵy keńestik kezeń tusynda da jumys berýshi men kásipodaq arasynda kelisim-shart bolatyn. Al egemendik alǵaly ony biz odan ári jaqsarttyq. Onda jumysshylardyń eńbekaqylary, áleýmettik jaǵynan qorǵalýy, saýyqtyrylýy, balalarynyń jazǵy demalysy – barlyǵy qamtylǵan. Kásipodaq solardyń oryndalýyn qadaǵalaýmen aınalysady. Mysaly, byltyrǵy jyly zeınetkerlerdiń ózine osy shart boıynsha 16,5 mln. teńge jumsaldy. Áıtse de bizdiń de sheshilmegen máselelerimiz bar. Memleket basshysynyń Jarlyǵy boıynsha bizdiń oblysta Aral óńiri turǵyndaryna jumysshylardyń tarıftik stavkasynyń mólsherimen kómek kórsetiledi. Aral, Qazaly aýdandaryna onyń 50 paıyzy, al ózge aýdandarǵa 30 paıyzy berilýi tıis. Bıýdjettik mekemelerde jumys jasaıtyndar osy kómekti alyp otyr, al bizdiń temirjolshylar úshin bul ashyq kúıinde tur. Jalpy, temirjolshylardyń ortasha aılyqtary  70-80 myń, soǵan qarap kompanııa biz 50 paıyz berýge shamamyz jetpeıdi deıdi. Árıne, osy sebepti temirjolshylarda suraq týmaı ma: nege biz Elbasy Jarlyǵymen beriletin kómekten qaǵylýǵa tıispiz degen. Mine, biz búginde  osy máseleniń oń sheshilýi úshin jumystanýdamyz. Qazbek RAHMETOV, Qazaqstan Temirjolshylar kásipodaǵy Qyzylorda fılıalynyń tóraǵasy.