Ekinshi kezeńdegi Erdoǵan jeńisi

Túrkııanyń saılaý komıssııasy saılaýdyń ekinshi týrynda qazirgi prezıdent Rejep Taııp Erdoǵannyń jeńiske jetkenin resmı túrde jarııalady. Joǵarǵy saılaý komıssııasynyń málimetinshe, Erdoǵanǵa – 52,14, al onyń qarsylasy Kemal Kylychdaroglýǵa 47,86 paıyz daýys bergen. Eki kandıdat ara­synda 2 153 473 daýys alshaqtyǵy baıqalady. «Al Jazeera» arnasynyń habarlaýynsha, daýys berýge halyqtyń 85 paıyzdan astamy qatysqan.

Saıası dodadan keıin Erdoǵan Ystanbulda jaqtastary aldynda sóz sóıledi. «Prezıdent saılaýynyń ekinshi kezeńi aıaqtaldy. Halqymyzǵa bizge syılaǵan demokratııa merekesi úshin alǵys aıtamyn. Biz aldaǵy bes jylda eldi basqaramyz», dedi ol. Son­daı-aq Rejep Taııp Erdoǵan jı­nalǵan halyq aldynda «Duyanlara duymayanlara» («Estigender men esti­meı­tinderge») ánin shyrqaǵan. Rejep Taııp Erdoǵan men áıeli Emıne Erdoǵan Ystanbuldyń Ýskıýdar aýda­nyn­daǵy «Saffet Chebı» bastaýysh mektebiniń saılaý ýchaskesinde daýys bergen bolatyn. Túrkııanyń memleket basshysy №3279 bıýlletenine óz tańdaýyn jasap, daýys berdi.

«Albright Stonebridge Group» uıy­my­nyń aǵa keńesshisi Hakan Akbas Erdoǵannyń saılaýda «jeke tulǵaǵa tabynýshylyqtyń arqasynda jeńiske jetkenine» senimdi. «Onyń jemisi gúl­dengen naýqany bar, ol saılaýda qata­ry­nan birneshe ret jeńiske jetti. Meniń oıymsha, bul Erdoǵannyń erekshe tulǵasyna kóp qatysy bar, ol keremet spıker jáne onyń halyqqa bergen ýádesi qarapaıym, aqylǵa qonymdy, saılaý okrýgine senim uıalatady. Ol – tájirıbeli, sheber saıasatker», dedi Hakan Akbas «Al Jazeera» arnasyna bergen suhbatynda.

Sarapshynyń aıtýynsha, ol – saıası danyshpan. Sondaı-aq onyń pikirinshe, Erdoǵan jeńisinen keıin «meılinshe ınklıýzıvti» bolýy kerek, óıtkeni daýystardyń kópshiligi saıyp kelgende bıleýshi partııa qalaǵandaı kóp bolmady.

«Bul óte polıarızasııalanǵan el, shamamen 50/50. Jeńis mejesi 52-48-ge neǵurlym jaqyn bolsa, soǵurlym Erdoǵan ınklıýzıvti bolýy qajet. Bul onyń parlamenttegi oppozısııamen odaq qurýy kerek degendi bildiredi. Daýys berý nátıjeleri bılikke «qatań eskertý», dedi Hakan Aqbas.

Sonymen qatar «Hürriyet» gazeti Redjep Taııp Erdoǵannyń qazirgi je­ńisin burynǵy saılaýdaǵy jeńis­te­rimen salystyrǵanda «mańyzdyraq jáne qıynyraq» dep jazdy. «Ekono­mı­kanyń jaǵdaıy, jer silkinisi, pandemııa. Erdoǵan taǵy da jeńiske jetti. Mundaı qıyn kezde jeńiske jetý – úlken jetistik. Bul jeńis burynǵy jeńisterden mańyzdyraq», dep jazady «Hürriyet» baspasózi.

Al Túrkııa oppozısııasynyń ortaq kandıdaty Kemal Kylychdaroglý An­ka­rada sóz sóıledi. Ol «bul saılaý Túrkııa tarıhyndaǵy eń ádiletsiz saı­laý boldy» dep málimdep, jaqtas­ta­ryna demokratııa jolynda kúrese beretinin aıtty.

«Reuters» aqparat agenttiginiń máli­me­tinshe, 14 mamyrda ótken birinshi týrda Kylychdaroglýǵa Ankara men Ystanbul qalalarynyń halqy kóbi­rek daýys bergen. Onda saılaý­shy­lardyń 85 paıyzdan astamy daýys be­rýge kelgen. Shetelderdegi saılaý­shylardyń jartysynan kóbi, Kylych­daroglýdy tańdaǵan. Túrkııa oppozı­sııa­synyń ortaq kandıdaty Kemal Kylychdaroglý – 2002 jyldan beri Túrkııa parlamentiniń depýtaty. 2010 jyldan bastap respýblıkalyq halyq partııasyn basqarady.

«Hürriyet» gazetiniń jazýynsha, Túr­kııa oppozısııasy prezıdenttik saı­laý­dyń ekinshi týrynda óz kandıda­ty jeńilgennen keıin partııa basshylyǵyn, sondaı-aq kózqarastaryn ózgertýi kerek. Basylym sholýshysynyń aıtýyn­sha, oppozısııanyń tyǵyryqtan shyǵa­ra­tyn eki jol bar. «Birinshiden, olar partııa basshylyǵyn ózgertýi kerek, sodan keıin «soqyr oıdan» arylýy ke­rek», delingen maqalada.

Eske salsaq, 14 mamyrda ótken saı­laýdyń birinshi týrynda kandı­dat­­tardyń eshbiri 50 paıyz daýys jınaı almaǵan edi. Ol kezde Erdoǵan – 49,5, Kyly­chdaroglý 45 paıyzǵa jýyq saılaýshylardyń qoldaýyna ıe boldy. Al kúni keshe jeńiske jetken Rejep Taııp Erdoǵandy Memleket bas­shysy Qasym-Jomart Toqaev jar­qyn jeńisi­men quttyqtap, eki el ara­­syn­da­ǵy yntymaqtastyqtyń odan ári damı beretinin jetkizdi.