Kollajdy jasaǵan Záýresh SMAǴUL, «EQ»
«Bes ǵasyr jyrlaıdy» atty jınaqqa toptasqan ataqty balýan, aqyn, sazger jyrlary az da saz. Kebeje túbindegi qurt dámindeı qunarly shýmaqtar elitedi, eliktiredi. Ásirese sondaǵy Ǵalııaǵa arnalǵan shýmaqtardyń saryny bólek.
«Aıym da sen, Ǵalııa-aý, kúnim de sen,
Oń qabaǵym tartady kúlimdeseń.
Meniń kóńilim, Ǵalııa, daýalansyn,
Aýǵan túıe sekildi beıimdeseń.
Aıdyń kózin, Ǵalııa, bulyt alsyn,
Búıte berseń, júıkemdi qurytarsyń.
Qarshyǵa tós, qaz moıyn Ǵalııajan,
Qaı qylyǵyn qalqanyń umytarsyń?»
Balýan Sholaq esimi atalǵanda Ǵalııa aty qosarlana júredi. Ǵalııa jaıynda akademık-zertteýshi Ahmet Jubanov derekter jınap, Balýan men Ǵalııa arasyndaǵy oqıǵa týrasynda almatylyq Mákýra Esilbaeva degen adamnan óte erterekte birshama tolyq málimet jazyp alypty. Osynda baıandalǵandaı Ǵalııa qara surlaý kelgen, at jaqty, uzyn boıly, betinde azdaǵan sheshek daǵy bar, ótkir, sózge sheshen, on saýsaǵynan óner tamǵan sheber eken. Ásirese tamaǵynda sheshek daǵy kóp qalǵandyqtan, oramalymen alqymyn qymtap baılaıtyn ádeti bolǵany týraly da el ishinde áńgime bar. Buny onyń bizge jetken sýretinen de baıqaýǵa bolady.
Qazaqtyń salt-joralǵysy boıynsha Ǵalııany jastaı Birjan degenge atastyryp, boıjetken soń uzatylyp kete barady. Biraq kóńili súımegenniń kózi qaıdan jaınap tursyn? Birjanmen uzaq turmaı, bir-eki jyldan soń Ǵalııa Qaraótkelge qaıta keledi. Saǵy synbaǵan saltanatty sylqym kerbez, talshybyqtaı buralyp kórgen jannyń esimin umyttyrady. Aqyry Balýan Sholaqtyń nazaryna iligip, qos ǵashyq aıyrylmasqa sert etedi. Arǵysyn Ahmet Jubanovtyń jazbasyna júginip, zer salalyq. «Barǵan jerinde eki jyldaı turyp, Qaraótkelge tórkin jurtyna kóship keledi. Shókeńmen kóńil baılasatyn tusy osy kez. Ǵashyǵyna arnap segiz qalta jııat kestelep, oǵan órnektep atyn jazady. Onysyn qup kórmegen kúıeýi úıinen qýady. Ǵalııa qashyp ákesiniń úıine keledi. Ata-anasy qyzymen aqyldasa kelip, kúıeýinen ajyrasýyn qup kóredi. Biraq kúıeýi qalyń malyn daýlaıdy. Ony tóleýge Ǵalııanyń ákesi Tileýdiń jaǵdaıy bolmaıdy. Is bıler sotynda qaralatyn bolady. Oqıǵadan habardar Balýan Sholaq ne de bolsa mal taýyp kelý úshin Kókshetaýǵa júrip ketedi. Onda balýandy basqa taǵdyr kútip turǵan edi. Ony ustap, túrmege jabady. Ǵalııa bolsa, bıler sotynda óz daýyn ózi ustap, Birjandy jeńip shyǵyp, basyna tolyq azattyq alady. Al Shókeńe joǵalǵan seksen ógizdiń jalasyna Semeıden urlanǵan bir top jylqy qosylyp, isi qalyńdaıdy. Ǵalııa kútýmen kúnderin ótkizedi. Onyń ústine sotta jeńilgen jaqtyń qyspaǵynan ne isterin bilmeı qınalyp júrgende «Sholaq pálen jylǵa sottalyp, jer aýdarylypty» degen habardy estıdi. Bul qarsy jaqtyń taratqan jalǵan jalasy edi».
Sonymen er Balýan túrmege toǵytylyp kete barady. Abaqtyda aıdan-kúnnen jańylǵan sara talant Ǵalııasyn saǵynǵanda qulyn daýsy kókke jetip shyǵarǵan ańsarly ánin oryndaıdy. Mine, aqkerbez qalqaǵa arnalǵan jyrlar osylaısha keń dalanyń jeli men jelegine ilesip, jazıraly betkeıdi juparǵa bóleıdi.
Sábıt Muqanovtyń «Balýan Sholaq» hıkaıatynda ǵashyǵyn kútken Ǵalııanyń yntyzar beınesi somdalady. «Ǵalııa «kele jatyr ma» dep úıinen tysqa álsin-álsin shyǵyp qaraı beretin boldy. Balýan Sholaq pen serikteri túsip jatqanda, Ǵalııanyń úıinen shyǵa berýi, osy kóp shyǵýdyń biri edi. Balýandy Ǵalııanyń tez tanýyna burynǵydan tolýy, nurlanýy bóget bolǵan joq. Balýanǵa qaraǵan saıyn júreginde buryn byqsyp janǵan qumarlyq oty qyzyna tústi...»
Mine, ańyzǵa aınalǵan «Ǵalııa» ániniń qysqasha tarıhy, qos ǵashyqtyń mahabbat kúıi osylaı óriledi.
