Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev usynǵan «Tarıfti ınvestısııaǵa aıyrbastaý» qaǵıdaty ábden eskirgen kommýnıkasııalyq jelilerdi jańartýdyń birden-bir joly ekeni ras. Buǵan deıin Úkimetten eskertkendeı, kommýnaldyq qyzmet aqylaryn ósirmeı, ábden kónerip turǵan qubyrlar men jabdyqtardy, elektr jelilerin jańartý múmkin emes. Ortaq paıdalanylatyn toraptar men kommýnıkasııalardy qazyna qarajatyna jańartyp shyǵý – oıǵa syımaıtyn jaıt. Munyń ústine keıingi jyldary kommýnaldyq qyzmet salasynda, elektrmen jáne jylýmen qamtý salasynda mamandar tapshylyǵy turaqty baıqalady. Laıyqty eńbekaqynyń bolmaýy, bilikti kadrlardyń turaqtamaýy da saladaǵy máselelerdiń kúrdelenýine alyp kelgen. Al halyqtyń kúndelikti ómiri úshin asa mańyzdy kommýnaldyq qyzmetterdiń kidirissiz jumys isteýin qamtamasyz etetin stansalar men uıymdarda paıdalanylatyn qosymsha bólshekter men jabdyqtar birneshe esege qymbattaǵan. Osynyń barlyǵy aınalyp kelgende buǵan deıin qoldanysta bolǵan tarıfterdiń ınvestısııalyq bóligin nólge jetkizip, shyǵynǵa batyra bastaǵan.
Pavlodar oblysy boıynsha tabıǵı monopolııalardy retteý komıteti departamentiniń basshysy Ibragım Tangıevtiń aıtýynsha, óńirdegi eń nashar jaǵdaı jylýmen qamtý salasyna tıesili. Ortasha alǵanda oblystaǵy jelilerdiń 76 paıyzy eskirse, bul kórsetkish Pavlodar qalasynda – 82 paıyz, Ekibastuz qalasynda – 93 paıyz, Aqsýda 64 paıyzǵa jetken. Elektr jelilerindegi tozý kórsetkishi – 55 paıyzdy, aýyzsý qubyrlary boıynsha 64 paıyzdy kórsetken. Jaǵdaıdy durystaý úshin monopolısterden jańa ınvestısııalyq baǵdarlamalar qabyldaýǵa jalpy sany 8 ótinish kelip túsken. Olardyń jalpy quny 12,8 mlrd teńgeni quraıdy.
– О́ńir turǵyndary úshin 1 tamyzdan bastap elektrmen qamtý tarıfteri shamamen 27 paıyzǵa qymbattaıdy dep kútilýde. О́zgerister boıynsha jýyq arada kópshilik tyńdaý sharalary ótkiziledi. Al jylýmen qamtý salasyna keler bolsaq, ár qaladaǵy jaǵdaı ártúrli. Pavlodarda ol shamamen tamyz aıynda 5 paıyzǵa, Aqsýda 11 paıyzǵa ózgerýi múmkin. Ekibastuzdaǵy jaǵdaı kúrdelirek, jóndeý sharalary aıaqtalǵan soń ol jerde tarıfti talqylaý boıynsha jıyndar ótedi. Bizdiń boljamymyzsha, tarıftiń ózgerýi 27-30 paıyz aralyǵynda bolýy múmkin. Aýyzsýmen qamtý salasynda oblys ortalyǵynda tarıf ózgerisi – 20, Aqsý men Ekibastuzda 11 paıyzdy quraıdy. Buǵan qosa káriz júıesiniń qyzmeti úshin Pavlodarda tarıf 20 paıyzǵa, ózge qos qalada 9-13 paıyz aralyǵynda qymbattaıdy dep kútilýde, – deıdi departament basshysy.
Mekeme basshysy tarıf baǵalaryn ulǵaıtý jónindegi usynystar buǵan deıin quramyna depýtattar, qoǵam belsendileri jáne memlekettik organdardyń ókilderi engen komıssııa otyrystarynda qaralǵanyn atap ótti. Investısııalyq baǵdarlamalardaǵy ózgeristerdi talqylaý boıynsha 7 kópshilik tyńdaýy uıymdastyrylǵan.
– Biz «kórpemizge qaraı kósilý» qaǵıdatyn ustanamyz. Barlyq ózgeris azamattardyń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıyna qaraı qabyldanady. «Tarıfti ınvestısııaǵa aıyrbastaý» baǵdarlamasy tarıfterdiń kezeń-kezeńimen ózgerýin qarastyrady. Bul tarıfterdiń birden kúrt ósip ketýin boldyrmaıdy ári halyqqa usynylatyn kommýnaldyq qyzmetterdiń sapasyn jaqsartýǵa jol ashady, – deıdi I.Tangıev.
Mamandardyń esepteýinshe, jańa tarıfter qabyldansa, turǵyndar qazirgi qoldanystaǵy tarıften shamamen 1 770 teńgege kóp tóleıdi eken. Kómirli shaharda bul ózgeris jylýmen qamtamasyz etý salasynda 3 myń teńgege deıin jetýi ǵajap emes. Tarıftiń ósýi kommýnaldyq jelilerdi jańartýǵa qosymsha ınvestısııalardyń túsýin qamtamasyz etedi dep boljanýda. Elimiz boıynsha jabdyqtary men jelileri ábden tozǵan energetıka nysandarynyń «qyzyl aımaǵyna» Kerekýdegi №1 jáne №2 JEO-lar, «Pavlodar jylý jelileri», «Pavlodar-Vodokanal» jáne ekkibastuzdyq «Gorvodokanal» men «Aqsý sý arnasy» engen. Atalǵan mekemeler osy sebepten ınvestısııalyq baǵdarlamalar men qoldanystaǵy tarıfterge ózgeris engizý jóninde óz usynystaryn bergen. Joǵaryda atap ótkendeı, qosymsha sharalarǵa suralyp otyrǵan qarajattyń jalpy somasy – 13 mln teńgege jýyq. Aldaǵy úsh jylda monopolısterdiń qyzmetine baǵdarlanǵan óńirlik ınvestısııalyq baǵdarlamalardy qarjylandyrý 39 mlrd teńgeden 51,8 mlrd teńgege deıin ulǵaıady dep josparlanǵan. Baǵdarlama sátimen iske assa, jyl saıyn jeliler men jabdyqtardyń tozýyn 2 paıyzǵa tómendetýge múmkindik bar.
Jyl basynan jylýmen qamtý salasyndaǵy monopolıst kompanııalar eńbekaqy kólemin 40-tan 100 paıyzǵa deıin ósirip, qyzmetkerleriniń jalaqysyn 335 myń teńgege deıin ulǵaıtty. Mysaly, «Pavlodar elektrjelilik taratý kompanııasy» AQ-ynda ortasha eńbekaqy 133 myń, al «Gorelektroset» uıymynda ol nebári 82 myń teńge bolǵan edi.
Pavlodar oblysy
