– Bul aýyldarǵa barýymnyń sebebi – munda qurylysy aıaqtalmaı kele jatqan nysandar kóp. Onyń ishinde mektepter bar, mysaly, Aqtóbe oblysynda, Shıelisaı degen aýylda boldym. Qaladan alys emes. Qazirdiń ózinde qalaǵa kiredi. Biraq terrıtorııasynda 2018 jyly bastalǵan qurylys nysany áli bitpeı tur. Halyq qandaı máseleler kóterdi? Halyq qurylystardyń sapaly jáne ýaqtyly paıdalanýǵa berilýin kútedi. О́ıtkeni bul qurylys oryndary berilgennen keıin jańa jumys oryndary paıda bolady, balabaqshalar, mektepter, áleýmettik obektiler jumys isteıtin bolady, – dedi depýtat.
Sapar barysynda Juldyz Súleımenova Muǵaljar aýdany, Embi qalasynda bolyp, sol jerde úsh júzge jýyq turǵyndarmen kezdesti. Kópshiligi jerdiń, jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń sol eldi mekenderdegi, halyqtyń aldyndaǵy áleýmettik jaýapkershiligin kúsheıtýge baılanysty máseleler kótergen. Depýtattyń aıtýynsha, halyq salyǵynyń shyn máninde áleýmettik obektilerge jumsalýy men joldanýyn qadaǵalaıtyn tetikterdi surady.
– Bul endi Qoǵamdyq baqylaý zańynyń aıasynda bolashaqta júzege asyrylatyn tetikter ekenin túsindirdik. Odan bólek, jastarǵa qatysty tárbıe, mádenı-ıdeologııalyq máseleler de kóp aıtyldy, – dedi.
Sonymen qatar Juldyz Súleımenova Aqtóbe oblysynyń Alǵa qalasyndaǵy «Alǵa jylý», Aqtóbe qalasyndaǵy «Aqbulaq» jylý jáne sý uıymdaryna bardy. Depýtat atap ótkendeı, «Alǵa jylý» – úlken strategııalyq nysan bola tura, qalany aýyz sýmen qamtamasyz etip otyrǵan mamandardyń aılyǵy – 76 myń teńgeden aspaı otyr.
– Basynda bizge sol jerdegi qyzmetkerler muny negizi Úkimet sheshýi kerek degen edi, biraq biz Úkimetke birden habarlasqanda, dál sol «Alǵa jylý» kompanııasynyń basqarý modeline baılanysty olar ákimdikten qarjylandyrylatyny týraly, aılyq jalaqyny kóterý ákimdikke tikeleı baılanysty ekenin aıtty. Jalpy bul tek qana «Alǵa jylýǵa» qatysty másele dep oılamaımyn. Bul jalpy Qazaqstanǵa ortaq másele. Sol jerde turǵan ákimdiktiń qyzmetkerleri, sol jerdegi basshylyq eshteńe aıtpaı, halyqty aldap kelgenin kózimiz kórdi. Bul – strategııalyq másele, alda ony sheshýge atsalysatynymyzdy aıtqym keledi, – dedi depýtat.
Sondaı-aq, Juldyz Súleımenova óńirge sapary aıasynda kitaphanashylar máselesin de nazardan tys qaldyrmady.
– Abaı oblysynda respýblıkalyq mańyzy bar 4 mýzeı jáne kitaphana bar. Bul kitaphana kezinde Abaı Qunanbaıulynyń ózi kitaptaryn ótkizgen, sırek kitaptardyń qory bar mekeme. О́zderińizge málim, «Amanat» partııasynyń saılaýaldy baǵdarlamasynyń aıasynda kitaphanashylardyń aılyq jalaqysyn eki esege kóterý máselesin qoıdyq. Odan bólek, kitaphanashylar máselesin túbegeıli jáne jan-jaqty sheship jatyrmyz. Bul jerde mádenıet salasynyń kitaphanashylary jáne bilim salasynyń kitaphanashylary bolyp bólinedi eken. Buǵan deıin mádenıet salasynyń kitaphanashylarynyń aılyq jalaqysy ósken, al bilim salasynyń kitaphanashylaryna bul másele qarastyrylmapty. Sondyqtan da, biz muny júıeli negizde, ıaǵnı bólip-jarmaı qarastyrý qajet ekenin Úkimetke jetkizdik. Úkimet máseleni sheshti, – dedi.
Depýtat buǵan deıin kitaphana isine jıyrma ǵana grant bólinip kelse, bıyl grant sany 5 ese kóbeıgenin de aıtty.
* * *
Senat depýtaty Nurtóre Júsip Jambyl oblysynda bolǵan kezde Talas aýdandyq «Talas tynysy» gazetiniń redaksııasy ujymymen kezdesti. Gazet ókilderi kezdesý barysynda aýdandyq gazettiń jumysy týraly habardar etti.
Senator Palatanyń jumysy jáne qabyldanyp jatqan zańdar týraly aıtyp berdi. Sondaı-aq Áleýmettik kodekske qatysty jáne ınternet-alańdar men ınternet-jarnama týraly zańdarǵa da toqtaldy. Depýtat barlyq zańdar halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartý úshin qabyldanyp jatqanyn atap ótti.
«Internet-alańdar jáne ınternet-jarnama týraly» zańnyń negizgi maqsaty onlaın-platformalardyń jumys isteý máseleleri men onlaın-jarnamalarǵa qoıylatyn talaptardy quqyqtyq retteý bolyp tabylady. Zańnyń mindeti – áleýmettik jelilerdegi jábirleý, qorlaý, qarjy pıramıdalary sııaqty jaǵymsyz faktilerden Qazaqstan azamattaryn qorǵaý arqyly eldegi saıası separatızm men ekstremızmniń aldyn alý», dedi senator.
* * *
Senat depýtattary Olga Býlavkına men Shákárim Buqtuǵutov Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Shemonaıha aýdanynda boldy.
Senatorlar sapar barysynda aýdandyq máslıhat depýtattarymen kezdesýde jergilikti jerdegi ózekti máselelerdi talqylady jáne Palata jumysynyń qorytyndylary týraly habardar etti.
Senatorlar aýdandaǵy sharýa qojalyqtarynyń basshylarymen de kezdesti. Júzdesýde olardyń suraqtaryn tyńdady jáne aýyl sharýashylyǵy salasy boıynsha qaralyp jatqan zań jobalary týraly aıtyp berdi. Depýtattar Shemonaıha aýdanyndaǵy kezdesýlerde kóterilgen barlyq problemalyq máselelerdi nazarynda ustaıtynyn atap ótti.
