О́ńirde tuńǵysh ret uıymdastyrylyp otyrǵan aýqymdy kórmeden qustyń sútinen basqanyń bárin tabýǵa bolady desek artyq ketpespiz. Asyqpaı aralap shyqqan adamǵa Qostanaıda jasalǵan arnaıy aýyr tehnıkalar men júrdek jeńil kólikterden bastap, san alýan aýyl sharýashylyǵy ónimderi, turmysqa qajet hımııalyq zattar, qurylys materıaldary, úı jıhazdary men has sheberdiń qolynan shyqqan ǵajaıyp qolóner týyndylarynyń túr-túri kezdesedi.
Kórme alańynyń qaq tórine «AgromashHoldıng kz» AQ zaýytynan shyqqan aýylsharýashylyq tehnıkalary ornalasypty. AQ fılıalynyń dırektory Samat Baımanovtyń aıtýynsha, kásiporyn jylyna 850 traktor qurastyrady. Zaýyt «Lovol» traktorynyń alty úlgisin shyǵarady. Aýyl sharýashylyǵyna qolaıly bul traktorlardyń qýaty 35 at kúshinen 120 at kúshine deıin jetedi.
– Bizdiń traktorlardy satyp alǵan sharýashylyqtarǵa 2 jyl merzimge kepildik beremiz. О́ıtkeni ózimiz shyǵaryp jatqan tehnıkanyń sapaly ekenin bilemiz. Memleket tarapynan da úlken qoldaý kórip otyrmyz. Bizden tehnıka satyp alǵan sharýaǵa 30 paıyzdyq memlekettik sýbsıdııa qarastyrylǵan. Mysaly, mynaý qýaty 135 at kúshine teń traktordyń baǵasy 23 mln teńge turady. Muny satyp alǵan sharýanyń 6 mln 900 teńgesin memleket qaıtaryp beredi. Bul sýbsıdııa tek Qazaqstanda jasalǵan ulttyq brendke ǵana beriledi. Suranys óte joǵary, deıdi fılıal basshysy.
Búginde el kóleminde «AgromashHoldıng kz» aksıonerlik qoǵamynyń 8 fılıaly jumys istep tur. Byltyr osy segiz kásiporynnan shyqqan 800-den astam traktor satylǵan. Oǵan bıyl satylǵan 350 traktordy qosyńyz. Qostanaı traktorlaryn, kóbine, jergilikti fermerler men Soltústik Qazaqstan, Aqmola oblystarynyń sharýalary satyp alady eken. Kásiporyn 2008 jyldan bastap «Esil» kombaındaryn qurastyra bastaǵan. Búginde bul kombaındar «Qazagroqarjy» AQ arqyly 6 paıyzdyq lızıngpen saýdalanyp jatyr. Buǵan qosa, satyp alýshyǵa 30 paıyzdyq memlekettik sýbsıdııa qarastyrylǵan.
Byltyr «Altyn sapa» syılyǵyn ıelengen «Astyq» elevator qurylǵylary zaýyty bıylǵy baıqaýǵa ózderi jasap shyǵarǵan ekideńgeıli astyq eleýishin qosyp otyr. Atalǵan zaýyt elevatorǵa qajet túımedeı tetikten bastap, daıyn mını elevatorǵa deıin jasap shyǵarady. Sondaı-aq óńirde jumys istep turǵan elevatorlarǵa montajdaý, rekonstrýksııalaý, tozǵan qurylǵylardyń ornyna jańasyn ornatý sekildi qyzmet túrlerin kórsetedi.
– Bizge elevatorlardy modernızasııalaý, keńeıtý tárizdi tapsyrystar kóp túsedi. О́zimiz atqarǵan jumystyń nemese ornatqan qurylǵynyń sapasyna 3 jyldan 5 jylǵa deıin kepildik beremiz. Qazir bizdiń zaýyttan shyǵatyn dıirmen qurylǵylarynyń 80 paıyzy Qazaqstanda jasalǵan ónim bolyp sanalady. Máselen, búgingi kórmege shyǵarǵan astyq eleýish qurylǵyny biz negizinen metaldan jasaımyz. Al ol metaldy ózimizdiń Temirtaýdan satyp alamyz, – deıdi zaýyttyń ınjener-konstrýktory Dáýlet О́tenov.
Amangeldi aýdanynyń turǵyny Rasyljan Baıkenova kórmege ılengen teriden jasalǵan keýdeshe, aıaqkıim, tósenish kórpelerin alyp kelipti. Kásipker taıaýda ǵana «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasynyń óńirlik fılıaly janynan «Bir aýyl – bir ónim» jobasy aıasynda ashylǵan arnaıy kýrsty támamdap shyqqan. Buǵan deıin Kókshetaý men Balqashta teri tigin sehtarynda jumys istep, mol tájirıbe jınaqtaǵan kásipker týǵan aýylyna oralǵan soń, óz sehyn ashyp, qoı terisinen túrli buıymdar tige bastaǵan. Ismerdiń qolynan arzan dúnıe shyqpaıdy. Máselen, balalarǵa arnalǵan baıpaqtary 3 myń teńge, bııazy júndi ılengen taza teriden jasalǵan jup-jumsaq aq kórpesi 80 myń teńge turady. О́ıtkeni ózi de terini qymbatqa satyp alady.
– Qazaqstanda qoı terisin óńdeıtin kásiporyndar óte az. Aldaǵy ýaqytta jýatyn, syǵatyn, sozatyn, keptiretin, taraıtyn qurylǵylar satyp alyp, ózimiz teri ılep, óńdegimiz keledi. Ol úshin aýyldyń shetinen ǵımarat kerek. О́ıtkeni ıisi shyǵady. Men teriden buıym tigetin shaǵyn seh ashý úshin memleketten 5 mln teńge qaıtarymsyz grant aldym. Oǵan tigin másheńkesin, útigin satyp aldyq. О́nim qymbat bolsa da, ótip jatyr. Mysaly, osy bir saǵattyń ishinde eresekter kıetin baıpaqtarymnyń bári ótip ketti, – deıdi Rasyljan Baıkenova.
Lısakov qalasynyń turǵyny, bes balanyń anasy, kópten beri bala kútimimen úıde otyrǵan Nazerke Toqqoja da osy «Bir aýyl – bir ónim» jobasynyń qoldaýymen ulttyq taǵam túrlerin ázirlep, ınternet arqyly saýdaǵa shyǵara bastaǵan.
– Bizde ulttyq taǵamdardyń bári bar. Úıde qoldyń sútin tórt saǵattaı qaınatyp, oǵan aıran qosyp qyzyl irimshik daıyndaımyz. Qurt, irimshikten gúl býketin jasaımyz. Oǵan jastar jaǵy kóp tapsyrys berip jatady. Baǵasy býkettiń kólemine qaraı eki myń teńgeden bastalyp, bes myń teńgege deıin barady. Qurtty ystap, keptirip arnaıy qurylǵymen vakýmdap ta satamyz. Ártúrli pishinge keltirip jent assortıin jasaımyn. Tary-talqan da joǵary suranysqa ıe, – deıdi Nazerke.
Baıqaýdyń «О́ndiriske arnalǵan úzdik taýarlar» atalymy boıynsha «Bolshevıchka» tigin fabrıkasy, Qostanaı agromehanıkalyq zaýyty men «Agral Farm» seriktestigi jeńimpaz atandy. «Turǵyndarǵa arnalǵan úzdik taýarlar» atalymyn «Saryarqaavtoprom» zaýyty men «Azýrıt» JShS-y, al «Úzdik azyq-túlik taýarlary» atalymyn «Dep» jáne «Sudjuk» seriktestikteri jeńip aldy.
Arnaıy jumys toby «Bir aýyl – bir ónim» jobasyna qatysýshylardyń ishinen 10 kásipkerdiń ónimin tańdap aldy. Jeńimpazdardyń bári aldaǵy ýaqytta Astanada ótetin «Qazaqstannyń úzdik taýary» respýblıkalyq konkýrsyna qatysatyn bolady.
