Qazan aıynyń sońy men qarasha aıynyń basynda Máskeýde ótetin halyqaralyq festıval kerekýlik teatr úshin óner shyńyna umtylý men kórermender shekarasyn keńeıtýde tyń qadam bolmaq. Shyndap kelgende, bıylǵy «Ujdan» qoıylymy elimizdegi teatrlar arasynda jyl jańalyǵy atanyp otyr. Reseı elindegi uıymdastyrýshylar Qazaqstannan túsken ótinimderdi suryptaı kele, tańdaýyn «Ujdanǵa» arnaýy bul qoıylymnyń ózgelerden shoqtyǵy bıik turǵanyn taǵy bir márte dáleldese kerek. Bıyl naýryz aıynda tusaýy kesilgen Shákárimniń ápsanasy qaı sahnada qoıylmasyn, kórermenderdiń keremet qolpashtaýyna ıe boldy. Premerany buǵan deıin Pavlodar, Semeı, О́skemen jurtshylyǵy tamashalady.
Qazaq dalasynda teatr paıda bolǵaly talaı sańlaqtyń dúnıesi kórermenge jol tartty. Alaıda tap qazirgi ómirde qoǵamnyń aýrýyn dóp basyp, ony teatr tabaldyryǵyn attaıtyn qalyń qaýymǵa áserli ádispen jetkizý – ekiniń biriniń qolynan kelmeıtin dúnıe. Aımaýytov teatry jýyqta kópten kútken sana tóńkerisin jasap, moraldyq sana-sezim uǵymynyń eń joǵary kategorııasyn sahnadan kórdik. Kórdik te «Ujdannyń» búgingi qoǵamdaǵy qundylyǵynyń ólmegenine kýá boldyq. О́ner ordasynyń ádebı drama bóliminiń meńgerýshisi, «Ujdan» áńgimesiniń sahnalyq nusqasyn jazyp shyqqan Nurken Turlybek ápsana janryn tańdaǵanda qatelespepti, qatty súısindik. Teatrdyń irgetasyn birge kóterisip júrgen óner maıtalmandary men jas akterler ujymynyń úılesken plastıkalyq is-qımyly, jan azabynan týyndaǵan sátter, ar, ynsap, ádilet, meıirim, jaýapkershilikten jurdaı bolǵan qoǵamnyń qandaı jaǵdaıǵa jetetinin dáleldeı túsetin ár kórinis birinen biri ótedi. Ujdandy shyńyraýǵa qamap, adamdardy tobyrǵa aınaldyrý, pendeniń ishki sezim ıirimderin ashy shyndyqpen jetkizý, ótkenge ókinish aıtý, adamı qasıetterdiń eń bıik shyńyn tómendetý, qolda bar altynnyń qadirin bilmeý, ýaqytty urlatý, taǵysyn-taǵylar.... Qoıylymda qazirgi qoǵam boıynan sýsyp bara jatqan qundylyqtyń barlyǵy bar.
Shákárim Qudaıberdıevtiń «Ujdan» áńgimesi negiz bolǵan fılosofııalyq ápsanany kórip, ishki túısikpen uǵyný kerek. Ári sol ıirimniń ishinen ózińizdi izdeý kerek. Basqadaı jetkizý múmkin emes. Bul qoıylymǵa Máskeýdegi Stanıslavskıı teatrynda eńbek etken Azamat Nyǵmanov rejısserlik etkenin aıtyp ótken abzal. Fransııadan kostıým jónindegi sýretshi jáne qoıýshy sýretshi Ellı Ranshe, reseılik horeograf, plastıkalyq qımyl-bı jetekshisi Ilıa Podchezersev, Almaty qalasynan jaryq berýshi Danııar Satybaldıev premeraǵa kásibı turǵydan jańalyq ákeldi.
«Shákárimniń «Ujdan» áńgimesiniń sahnalyq nusqasyn eksperımenttik-fılosofııalyq ápsana dep ataýǵa bolady, – deıdi teatrdyń kórkemdik jetekshisi Ádilet Aqanov. – Adamdaǵy ynsap, ádilet, meıirim – úsheýin qosyp aıtqanda ujdan degen uǵym shyǵady. Eksperımenttik qoıylymnyń ereksheligi – munda basty ról joq. Barlyǵy qala turǵyndary, halyq arasynda ótedi. Adamı qasıetterdiń bıik shyńy sanalatyn ujdan máselesi búgingi almaǵaıyp zamanda asa ózekti. Kórermendi tereń oıǵa jeteleıtin, kórip otyryp sahnadaǵy keıipkerler arasynan ózin izdeıtin qoıylym Máskeý tórinde de sátti shyǵady dep úmittenemiz. Jalpy, ápsanada 26 akter oınaıdy. Munyń syrtynda birge erip baratyn ákimshilik jáne tehnıkalyq qyzmetkerler bar. Jalpy sany 40 adam Máskeýge barady dep josparlanǵan. Festıval biz úshin úlken mártebe bolǵaly tur. Mytıshınskıı drama jáne komedııa teatrynyń sahnasynda ótetin synǵa jalpy sany 14 teatr qatysqaly otyrsa, Qazaqstannan biz – jalǵyz úmitkermiz. Jalpy, Aımaýytov teatry úshin bul – alǵashqy halyqaralyq festıval. Máskeýde qazaq zııalylarynyń mol shoǵyrlanǵanyn ári rejısserimiz Azamat Nyǵmanovtyń sol jerden ekenin eskersek, qoıylym barysynda kórermennen kende bolmaıtyn sııaqtymyz».
Aımaýytov teatrynyń basshysy Arman Temirbektiń pikirinshe, mundaı básekege qatysý – ekiniń biriniń mańdaıyna buıyra bermeıtin baq. 40 adamdy Máskeýge aparyp-ákelýdi, jatyn orny men isher asyn uıymdastyrýdy óner ordasynyń qaltasy kótermeıtini anyq. Sondyqtan Pavlodar oblysynyń ákimdigi men Mádenıet jáne sport mınıstrligi tarapynan kómek bola ma dep úmittenip otyr teatr ujymy.
Aıtyp óteıik, óner ordasy buǵan deıin Qazaqstandaǵy teatr festıvaldaryna qatysyp, barlyǵynan oljaly oralǵan. Oral qalasyndaǵy básekede «Korol Lırmen» «Úzdik ssenografııa» atalymyn jeńip alsa, Kókshetaýda «Venesııalyq egizder» qoıylymy «Úzdik rejısserlik qoıylym» atalymyna ıe bolǵan. Al kórnekti rejısser Chapaı Zulhashtyń qurmetine Atyraýda uıymdastyrylǵan I respýblıkalyq festıval-forýmda aktrısa Bahargúl Qurbanova «Qymbatty Elena Sergeevna» spektaklindegi Elena Sergeevna róli úshin «Úzdik aktrısa» atandy.
